ପ୍ରଵିଶଂତି ନରା ଲୋକେ ସମୁଦ୍ରମଟଵୀଂ ତଥା । ସେଵାମନ୍ଯେ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେଽଶ୍ଵଵୃତ୍ତିରିତି ଯା ସ୍ଥିତା
ଏହି ଲୋକରେ କିଏ ମହାସାଗର କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଆଉ କିଏ ତଳସ୍ଥ ସେବାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ହିଂସାପ୍ରାଯାଂ ବହୁକ୍ଲେଶାଂ କୃଷିଂ ଚୈଵ ତଥା ପୁରା । ତସ୍ଯ ଦୁଃଖାର୍ଜିତସ୍ଯାପି ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋପି ଗରୀଯସଃ
ଅନେକ କଷ୍ଟ ଓ ହିଂସାରେ ଭରିଥିବା କୃଷି କରନ୍ତି; ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ଅର୍ଥସ୍ଯ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ପରିତ୍ଯାଗଃ ସୁଦୁଷ୍କରଃ । ଵିଶେଷତୋ ମହାରାଜ ତସ୍ଯ ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତସ୍ଯ ଚ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନର ତ୍ୟାଗ କଠିନ, ବିଶେଷକରି ମହାରାଜ, ଯେଉଁ ଧନ ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ଦତ୍ତସ୍ଯାଂତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧର୍ମସୁତା ଦେଵୀ ପାଵନୀ ଵିଶ୍ଵତାରିଣୀ
ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିୟମରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନର ଫଳ ଅନନ୍ତ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଧର୍ମର କନ୍ୟା, ଦେବୀ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା।
ସାଵିତ୍ରୀ ପ୍ରସଵିତ୍ରୀ ଚ ସଂସାରାର୍ଣଵତାରିଣୀ । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସାଧ୍ଯତେ ଧର୍ମୋ ମହଦ୍ଭିର୍ନ୍ନାର୍ଥରାଶିଭିଃ
ସାବିତ୍ରୀ, ସୃଷ୍ଟିର ମାତା, ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ, ଧନର ଭଣ୍ଡାର ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ନିଷ୍କିଂଚନାସ୍ତୁ ମୁନଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଧର୍ମା ଦିଵଂ ଗତାଃ । ସଂତି ଦାନାନ୍ଯନେକାନି ନାନାଭେଦୈର୍ନୃପୋତ୍ତମ
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ କିଛି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଅଛି।
ଅନ୍ନଦାନାତ୍ପରଂ ନାସ୍ତି ପ୍ରାଣିନାଂ ଗତିଦାଯକମ୍ । ତସ୍ମାଦନ୍ନଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ପଯସା ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍
ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ, ଯାହା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି। ତେଣୁ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ମଧୁରେଣାପି ପୁଣ୍ଯେନ ଵଚସା ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ନାସ୍ତ୍ଯନ୍ନାତ୍ତୁ ପରଂ ଦାନମିହଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ମିଠା କଥା ଓ ପୁଣ୍ୟ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଖାଦ୍ୟ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ।
ତାରଣାଯ ହିତାଯୈଵ ସୁଖସଂପତ୍ତିହେତଵେ । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ନିର୍ମଲେନାପି ଚେତସା
ଉଦ୍ଧାର, ଭଲ ଓ ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିୟମରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନୈକସ୍ଯ ପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ଭୁଂକ୍ତେ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଗ୍ରାସାଦ୍ଗ୍ରାସଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ମୁଷ୍ଟିପ୍ରସ୍ଥଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଏକ ମାତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ଗ୍ରାସ ପରେ ଗ୍ରାସ କିମ୍ବା ମୁଠି ପରିମାଣରେ ଦେବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷଯଂ ଜାଯତେ ତସ୍ଯ ଦାନସ୍ଯାପି ମହାଫଲମ୍ । ନ ଚ ପ୍ରସ୍ଥଂ ନ ଵା ମୁଷ୍ଟିଂ ନରସ୍ଯ ହି ନ ସଂଭଵେତ୍
ଏହି ଦାନର ମହାଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ମଣିଷ ପାଇଁ ଏକ ମୁଠି କିମ୍ବା ଏକ ଗ୍ରାସ ଦେବା କେବେ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅନାସ୍ତିକ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ପର୍ଵଣି ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନଵଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚୈକଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚୈଵ ପ୍ରଭୋଜଯେତ୍
ଯଦି ଅନାସ୍ତିକ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ କୌଣସି ପର୍ବ ଆସେ, ତେବେ ଏକ ମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଏକସ୍ଯାପି ପ୍ରଧାନସ୍ଯ ଅନ୍ନସ୍ଯାପି ପ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଜନ୍ମାଂତରଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଚାନ୍ନଂ ପ୍ରଭୁଂଜତି
ପ୍ରଜାପତି, ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ପାଏ ଓ ସଦା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରେ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପାତ୍ରେ ସକୃନ୍ନରୈଃ । ଜନ୍ମାଂତରଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯମେଵ ଭୁନକ୍ତି ଚ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଭକ୍ତିରେ ଏକଥର ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହାର ଫଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମରେ ମିଳିଥାଏ ଓ ସଦା ଭୋଗ କରାଯାଏ।
ଅନ୍ନଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ହି ନିତ୍ଯଶଃ । ମିଷ୍ଟାନ୍ନପାନଂ ଭୁଂଜଂତି ତେ ନରା ଅନ୍ନଦାଯିନଃ
ଯେମାନେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।
ଅନ୍ନମେଵ ଵଦଂତ୍ଯେତ ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ । ପ୍ରାଣଭୂତଂ ନ ସଂଦେହମମୃତାଦ୍ଧି ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଖାଦ୍ୟ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଓ ଏହା ଜୀବନର ମୂଳ।
ପ୍ରାଣାସ୍ତେନ ପ୍ରଦତ୍ତା ହି ଯେନ ଚାନ୍ନଂ ସମର୍ପିତମ୍ । ଅନ୍ନଦାନଂ ମହାରାଜ ଦେହି ତ୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ, ମହାରାଜ, ତୁମେ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କର।
ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ଵୈ ରାଜା ଜୈମିନେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଜୈମିନିଂ ଜ୍ଞାନପଂଡିତମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ମହାତ୍ମା ଜୈମିନିଙ୍କୁ ଆଉଥରେ ପଚାରିଲେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୈମିନିଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଚତୁର୍ନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା ଓ ଚ୍ୟବନଙ୍କର କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚଉନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ମେ ଗୁଣାନ୍ବ୍ରୂହି ସାଂପ୍ରତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କରିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵଭାଵିକମ୍
ସୁବାହୁ କହିଲେ— ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣଗୁଡିକ କହ; ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ କରିବି।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ନଂଦନାଦୀନି ରମ୍ଯାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ତତ୍ରୋଦ୍ଯାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ସର୍ଵକାମଯୁତାନି ଚ
ଜୈମିନି କହିଲେ— ସ୍ୱର୍ଗରେ ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ସର୍ଵକାମଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ଶୋଭନାନି ସମଂତତଃ । ଵିମାନାନି ସୁଦିଵ୍ଯାନି ସେଵିତାନ୍ଯପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ରହିଛି, ଚାରିପାଖରେ ଶୋଭା ପାଉଛି; ଦିବ୍ୟ ମହଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ଵିଚିତ୍ରାଣି କାମଗାନି ଵଶାନି ଚ । ତରୁଣାଦିତ୍ଯଵର୍ଣାନି ମୁକ୍ତାଜାଲାଂତରାଣି ଚ
ସମସ୍ତଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂରକ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ଯାହା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଥାଏ; ସେଗୁଡିକ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
ଚଂଦ୍ରମଂଡଲଶୁଭ୍ରାଣି ହେମଶଯ୍ଯାସନାନି ଚ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଚାନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳ ପରି ଧଳା ଓ ସୁନାର ଶଯ୍ୟା-ଆସନ ଅଛି; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ଅଭାବ।
ନରାଃ ସୁକୃତିନସ୍ତେଷୁ ଵିଚରଂତି ଯଥା ଭୁଵି । ନ ତତ୍ର ନାସ୍ତିକା ଯାଂତି ନ ସ୍ତେନା ନାଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେପରି ଘୁରନ୍ତି, ସେପରି ଘୁରନ୍ତି; ଅନାସ୍ତିକ, ଚୋର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକ ସେଠାକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି।
ନ ନୃଶଂସା ନ ପିଶୁନା ନ କୃତଘ୍ନା ନ ମାନିନଃ । ସତ୍ଯାସ୍ତପଃସ୍ଥିତାଃ ଶୂରା ଦଯାଵଂତଃ କ୍ଷମାପରାଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି କ୍ରୁର, ନିନ୍ଦାକାରୀ, ଅକୃତଘ୍ନ ଓ ଅହଂକାରୀ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି; ସତ୍ୟବାଦୀ, ତପସ୍ୱୀ, ସୂର, ଦୟାଳୁ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଯଜ୍ଵାନୋ ଦାନଶୀଲାଶ୍ଚ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ତେ ନରାଃ । ନ ରୋଗୋ ନ ଜରାମୃତ୍ଯୁର୍ନ ଶୋକୋ ନ ହିମାତପୌ
ଯେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଓ ଦାନଶୀଳ, ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରେ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ, ଶୋକ, ଶୀତ ଓ ତାପ ନାହିଁ।
ନ ତତ୍ର କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ଚ କସ୍ଯ ଗ୍ଲାନିର୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଗୁଣାଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଭୂପତେ
ସେଠାରେ ଭୋକ ଓ ତିଆସ ନାହିଁ, କାହାର ଦୁର୍ବଳତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ଓ ଅନେକ ଗୁଣ ସ୍ୱର୍ଗର, ରାଜନ।
ଦୋଷାସ୍ତତ୍ରୈଵ ଯେ ସଂତି ତାଞ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଶୁଭସ୍ଯ କର୍ମଣଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଫଲଂ ତତ୍ରୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଦୋଷ ଅଛି, ଏବେ ଶୁଣ; ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ଫଳ ସେଠାରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ।
ନ ଚାତ୍ର କ୍ରିଯତେ ଭୂଯଃ ସୋଽତ୍ର ଦୋଷୋ ମହାନ୍ସ୍ମୃତଃ । ଅସଂତୋଷଶ୍ଚ ଭଵତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୀପ୍ତାଂ ପରାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ସେଠାରେ ଆଉ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହିଟି ବଡ଼ ଦୋଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଅତ୍ୟଧିକ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଅସନ୍ତୋଷ ହୁଏ।