ସରସ୍ଯଥ ଜଲଂ ପୀତ୍ଵା ସଂଜାତୌ ସୁଖିତୌ ପିତଃ । କିଯତ୍କାଲଂ ସ୍ଥିତୌ ତତ୍ର ଵିମାନେନ ଗତୌ ପୁନଃ
ପରେ, ସେମାନେ ଝିଲିକ ନଦୀର ପାଣି ପିଇ ସୁଖୀ ହେଲେ, ବାପା। କିଛି ସମୟ ସେଠି ରହି, ପୁଣି ବିମାନରେ ଚଳିଗଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ତାତ ମଯା ଦୃଷ୍ଟେ ଚ ତତ୍ର ଵୈ । ରୂପସୌଭାଗ୍ଯସଂପନ୍ନେ ତେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ଚାରୁଲକ୍ଷଣେ
ବାପା, ମୁଁ ସେଠି ଆଉ ଦୁଇଜଣ ଜନାନୀକୁ ଦେଖିଲି। ସେମାନେ ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚମତ୍କାର ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା।
ତାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଭକ୍ଷିତଂ ମାଂସଂ ଯଦା ତାତ ମହାଵନେ । ପ୍ରହସେତେ ତଦା ତେ ଦ୍ଵେ ହାସ୍ଯୈରଟ୍ଟାଟ୍ଟକୈଃପୁନଃ
ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ସେ ଦୁଇଜଣେ ମୋ ମାଂସ ଖାଇଥିଲେ, ବାପା, ଏହି ସମୟରେ ସେମାନେ ଜୋରେ ହସିଲେ ଏବଂ ମଜା କରି ହସିଲେ।
ଭକ୍ଷତେ ଚ ସ୍ଵମାଂସାନି ତାଵେତୌ ପରିନିତ୍ଯଶଃ । କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନାଦିକଂ ମାଂସଂ ପଶ୍ଯତୋ ମମ ତତ୍ର ହି
ସେ ଦୁଇଜଣେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ମାଂସ ଖାନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି ପରେ, ମୋ ଆଖି ସାମ୍ନାରେ।
ଅନ୍ଯେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ମହାଭାଗ ରୌଦ୍ରା କାରସମନ୍ଵିତେ । ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନେ ତତ୍ରୈଵାତି ଵିଭୀଷଣେ
ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ମହିଳା ଥିଲେ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ରୂରତାରେ ଭରିଥିବା, ଦାନ୍ତ ଦେଖି ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ହୋଇଥିଲା।
ଊଚତୁସ୍ତୌ ତଦା ତେ ତୁ ଦେହିଦେହୀତି ଵୈ ପୁନଃ । ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ତାତ ଵସତା ଵନସଂନିଧୌ
ସେ ଦୁଇଜଣେ ପୁନିପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ ତୁମର ଦେହ ଦିଅ!' ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସି ଦେଖିଥିଲି, ବାପା।
ନିତ୍ଯମୁତ୍କୀର୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯେତେ ତୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ମାଂସମେଵ ଚ । ଜାଯେତେ ଚ ସୁସଂପୂର୍ଣୌ କାଯୌ ଚ ଶଵଯୋଃ ପୁନଃ
ସେ ଦୁଇଜଣେ ସବୁବେଳେ ମାଂସ ଖାଇବା ପାଇଁ ଚିରି ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଶବରୁ ତାଙ୍କର ଶରୀର ପୁନି ପୁରା ହୋଇଯାଏ।
ନିତ୍ଯମୁତ୍ତୀର୍ଯ ତାଵେଵଂ ତେ ଚାପ୍ଯନ୍ଯେ ଚ ଵୈ ପିତଃ । କୁର୍ଵଂତି ସଦୃଶୀଂ ଚେଷ୍ଟାଂ ପୂର୍ଵୋକ୍ତାଂ ମମ ପଶ୍ଯତଃ
ସବୁବେଳେ, ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେ ଦୁଇଜଣେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବାପା, ଆଗରୁ ଯେମିତି କରିଥିଲେ, ଏହି କାମ ମୋ ଆଖି ସାମ୍ନାରେ କରନ୍ତି।
ଏତଦାଶ୍ଚର୍ଯ ସଂଜାତଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ତାତ ମଯା ତଦା । ଭଵତା ପୃଚ୍ଛିତଂ ତାତ ଦୃଷ୍ଟମାଶ୍ଚର୍ଯମେଵ ଚ
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା, ବାପା, ମୁଁ ତାହା ଦେଖିଥିଲି; ତୁମେ ପଚାରିଥିଲେ, ବାପା, ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିଛି।
ମଯା ଖ୍ଯାତଂ ତଵାଗ୍ରେ ଵୈ ସର୍ଵସଂଦେହକାରଣମ୍ । କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ପ୍ରୀଯମାଣେନ ଚେତସା
ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହର କାରଣ କହିଦେଇଛି; ଦୟାକରି ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ମୋତେ କହ।
ଵିମାନେନାଗତୋ ଯୋସୌ ସ୍ତ୍ରିଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଦିଵ୍ଯରୂପଧରୋ ଯସ୍ତୁ ସ କସ୍ତୁ କମଲେକ୍ଷଣଃ
ଏଉଁ ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧରି ଏକ ମହିଳା ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆସିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ କିଏ, କମଳ ଚକ୍ଷୁ ଅପନେ?
କା ଚ ନାରୀ ମହାଭାଗ ମହାମାଂସଂ ପ୍ରଭକ୍ଷତି । ସ କଶ୍ଚାପ୍ଯାଗତସ୍ତାତ ସା ଚୈଵାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭକ୍ଷତି
ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଯିଏ ବଡ଼ ମାଂସ ଖାଉଛନ୍ତି, ସେ କିଏ? ଏବଂ ଯିଏ ଆସିଥିଲେ, ବାପା, ସେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ଆସି ଖାଉଛନ୍ତି, ସେ କିଏ?
ପ୍ରହସେତେ ତଦା ତେ ଦ୍ଵେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ ତାତ ଵଦସ୍ଵ ନଃ । ଊଚତୁସ୍ତୌ ତଥା ଚାନ୍ଯେ ଦେହିଦେହୀତି ଵା ପୁନଃ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇ ମହିଳା ହସିଲେ, ବାପା, ଆମକୁ କହ; ଏବଂ ସେ ଦୁଇଜଣେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁନିପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ ଦେହ ଦିଅ!'
ତେଦ୍ଵେତ୍ଵଂ ମେ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହାଭୀଷଣକେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ । ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ତାତ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ
ମହାଭୟଙ୍କର ଦୁଇ ମହିଳା ବିଷୟରେ ମୋତେ କହ, ବାପା; ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ତୁମେ ଦୂର କର, ଶୁଭ୍ରତା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜ ଵିରରାମ ସ ଚାଂଡଜଃ । ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟସ୍ତୃତୀଯେନ ଵିଜ୍ଵଲେନାତ୍ମଜେନ ସଃ
ଏଭଳି କହି, ମହାରାଜ, ଚାଣ୍ଡଜର ପୁତ୍ର ବିରତ ହେଲେ; ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର ଜ୍ଵଳନ୍ତ ରୂପରେ ପଚାରିଥିଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯାପି ଶୃଣ୍ଵତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କଥା କହିଦେଲେ, ଚ୍ୟବନ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ତ୍ରିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ଗୁରୁତୀର୍ଥରେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ କଥାରେ ବେନଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନର ତିରିନବତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ କାରଣଂ ସୁତ । ଯସ୍ମାତ୍ତୌ ତାଦୃଶୌ ଜାତୌ ସ୍ଵମାଂସପରିଭକ୍ଷକୌ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ଶୁଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କାରଣ କହିବି, ପୁତ୍ର; କିଏଁକି ସେ ଦୁଇଜଣେ ଏଭଳି ହେଲେ, ନିଜ ମାଂସ ଖାଇଥିବା।
ସର୍ଵତ୍ର କାରଣଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭଂ ନ ସଂଶଯଃ । ପୁଣ୍ଯେନ କର୍ମଣା ପୁତ୍ର ନରଃ ସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁଂଜତି
ସବୁଠି କାରଣ କର୍ମ, ଭଲ କି ମନ୍ଦ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ପୁତ୍ର, ଲୋକ ଶୁଖ ପାଉଛି।
ଦୁଷ୍କୃତଂ ଭୁଂଜତେ ଚାତ୍ର ପାପଯୁକ୍ତେନ କର୍ମଣା । ସୂକ୍ଷ୍ମଵର୍ତ୍ମଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ଏଠାରେ, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ; ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଥ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର।
ସ୍ଥୂଲଧର୍ମଂ ପ୍ରଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ସୁଵିଚାର୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ । ସମାରଭେନ୍ନରଃ କର୍ମ ମନସା ନିପୁଣେନ ଚ
ମୋଟାମାଟି ଧର୍ମକୁ ବାରମ୍ବାର ଭାବି ଦେଖି, ଏକ ନିପୁଣ ମନେ ବ୍ୟକ୍ତି କାମ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ସମୂର୍ତିକାରକଃ ଶିଲ୍ପୀ ରସମାଵର୍ତ୍ତଯେଦ୍ଯଥା । ଅଗ୍ନେଶ୍ଚ ତେଜସା ପୁତ୍ର ଜ୍ଵାଲାଭିଶ୍ଚ ସମଂତତଃ
ଯେପରି ଏକ ଶିଳ୍ପୀ ଆକୃତି ତିଆରି କରିବାବେଳେ ଅଗ୍ନିର ତାପ ଓ ଆଲୋକରେ ସାରକଥାକୁ ଚାଲିଯାଏ, ଏହିପରି ହେଉଛି।
ଦ୍ରଵୀଭୂତୋ ଭଵେଦ୍ଧାତୁର୍ଵହ୍ନିନା ତାପିତଃ ଶନୈଃ । ଯାଦୃଶଂ ଵତ୍ସ ଭକ୍ଷ୍ଯଂତୁ ରସପକ୍ଵଂ ନିଷେଚ୍ଯତେ
ଅଗ୍ନିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାପିଲେ ଧାତୁ ଗଳିଯାଏ, ଏହିପରି, ପୁଆ, ଖାଦ୍ୟ ରସରେ ପାକି ଖାଇଯାଏ।
ତାଦୃଶଂ ଜାଯତେ ଵତ୍ସ ରୂପଂ ଚୈଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଯାଦୃଶଂ କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ତାଦୃଶଂ ପରିଭୁଜ୍ଯତେ
ଏପରି ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପୁଆ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି କାମ କରାଯାଏ, ସେପରି ଫଳ ଉପଭୋଗ ହୁଏ।
କର୍ମ ଏଵ ପ୍ରଧାନଂ ଯଦ୍ଵର୍ଷାରୂପେଣ ଵର୍ତ୍ତତେ । କ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଯାଦୃଶଂ ବୀଜଂ ଵପତେ କୃଷିକାରକଃ
କାମ ହିଁ ପ୍ରଧାନ, ଯାହା ଫଳର ଆକାରେ ଦେଖାଯାଏ। ଯେପରି ଚାଷୀ ଜମିରେ ଯେଉଁ ବିଆ ପତାଏ, ସେପରି।
ତାଦୃଶଂ ଭୁଂଜତେ ତାତ ଫଲମେଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଯାଦୃଶଂ କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ତାଦୃଶଂ ପରିଭୁଜ୍ଯତେ
ଏପରି ଫଳ, ପୁଆ, ସେ ଉପଭୋଗ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି କାମ କରାଯାଏ, ସେପରି ଫଳ ମିଳେ।
ଵିନାଶହେତୁଃ କର୍ମାସ୍ଯ ସର୍ଵେ କର୍ମଵଶା ଵଯମ୍ । କର୍ମ ଦାଯାଦକା ଲୋକେ କର୍ମ ସଂବଂଧିବାଂଧଵାଃ
କାମ ତାଙ୍କର ନାଶର କାରଣ; ଆମେ ସମସ୍ତେ କାମର ଅଧୀନ। ଏହି ଜଗତରେ କାମ ହିଁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, କାମ ହିଁ ନିଜ ଜଣାପରିବା।
କର୍ମାଣି ଚୋଦଯଂତୀହ ପୁରୁଷଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ । ସୁଵର୍ଣଂ ରଜତଂ ଵାପି ଯଥାରୂପଂ ନିଷିଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ କାମ ମଣିଷକୁ ସୁଖ ଦୁଃଖରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ; ଯେପରି ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିକୁ ଯେଉଁ ଆକୃତିରେ ଢାଳାଯାଏ।
ତଥା ନିଷିଚ୍ଯତେ ଜଂତୁଃ ପୂର୍ଵକର୍ମଵଶାନୁଗଃ । ପଂଚୈତାନୀହ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯୈଵ ଦେହିନଃ
ସେପରି, ପୂର୍ବ କାମର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ଆକୃତି ନେଇଥାଏ। ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଦେହୀ ପାଖରେ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଦେଖାଯାଏ।
ଆଯୁଃ କର୍ମ ଚ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଵିଦ୍ଯାନି ଧନମେଵ ଚ । ଯଥା ମୃତ୍ପିଂଡକଂ କର୍ତ୍ତା କୁରୁତେ ଯଦ୍ଯଦିଚ୍ଛତି
ଆୟୁଷ୍ୟ, କାମ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି; ଯେପରି କୁମ୍ଭାର ମାଟିର ଗୋଲାକୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଆକୃତି ଦେଉଛି।