ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଭୁଂକ୍ତେ ସ୍ନାନେନୈକେନ ମାନଵଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ପରିପୃଚ୍ଛିତମ୍
ଏଠାରେ ଏକ ଥର ସ୍ନାନ କଲେ ମାନବ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରେ; ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି ।
ସର୍ଵପାପାପହଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗତିଦଂ ଚାପିଶୃଣ୍ଵତାମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତୃତୀଯଂ ପୁତ୍ରମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଓ ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଏପରି କହି ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଦ୍ଵିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥ ଓ ଚ୍ୟବନ ଚରିତ୍ରର ବିରାତିରେ ବିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- କିଂ ଵିଜ୍ଵଲ ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟମପୂର୍ଵଂ ଭ୍ରମତା ମହୀମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯେଣ ସମାଯୁକ୍ତଂ ତନ୍ମେ କଥଯ ସୁଵ୍ରତ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ: ବିଜ୍ୱଳ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବାବେଳେ କୌଣସି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଛ କି? ଯଦି ଦେଖିଛ, ମୋତେ କୁହ, ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ।
ଇତଃ ପ୍ରଯାସି କଂ ଦେଶମାହାରାର୍ଥଂ ତୁ ସୋଦ୍ଯମୀ । ଯଦ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ଚିତ୍ରଂ ସମାଖ୍ଯାହି ସୁତୋତ୍ତମ
ତୁମେ ଏଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଦେଶକୁ ଯାଉଛ? ଯଦି କୌଣସି ଚମତ୍କାର ଦେଖିଛ, ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ମୋତେ କୁହ ।
ଵିଜ୍ଵଲ ଉଵାଚ- ଅସ୍ତି ମେରୁଗିରେଃ ପୃଷ୍ଠେ ଆନଂଦଂ ନାମ କାନନମ୍ । ଦିଵ୍ଯଵୃକ୍ଷୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂଫ ଲପୁଷ୍ପମଯୈଃ ସଦା
ବିଜ୍ୱଳ କହିଲେ: ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଗଛ, ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଦେଵଵୃଂଦୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ମୁନିସିଦ୍ଧସମନ୍ଵିତମ୍ । ଅପ୍ସରୋଭିଃ ସୁରୂପାଭିର୍ଗଂଧର୍ଵୈଃ କିନ୍ନରୋରଗୈଃ
ସେଠାରେ ଦେବମାନେ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଶୁଭ୍ର ଅପ୍ସରା, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ ଥାନ୍ତି ।
ଵାପୀକୂପତଡାଗୈଶ୍ଚ ନଦୀପ୍ରସ୍ରଵଣୈସ୍ତଥା । ଆନଂଦକାନନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଭାଵୈଃ ପ୍ରଭାସତେ
ପୋଖରୀ, କୁଆଁ, ଝିଲିକି ଓ ନଦୀର ଉତ୍ସ ସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଆନନ୍ଦବନ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ଚମକୁଛି ।
ଵିମାନୈଃ କୋଟିସଂଖ୍ଯାଭିର୍ହଂସକୁଂଦେଂଦୁସନ୍ନିଭୈଃ । ଗୀତକୋଲାହଲୈଃ ରମ୍ଯୈର୍ମେଘଧ୍ଵନିନିନାଦିତମ୍
କୋଟି କୋଟି ମହଲ, ହଂସ, କୁମୁଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା, ମଧୁର ଗୀତ ଓ ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମନୋହର ହେଇଛି ।
ଷଟ୍ପଦାନାଂ ନିନାଦେନ ସର୍ଵତ୍ର ମଧୁରାଯତେ । ଚଂଦନୈଶ୍ଚୂତଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଚଂପକୈଃ ପୁଷ୍ପିତୈର୍ଵୃତମ୍
ସମସ୍ତଠାରେ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନ ମଧୁର ଶବ୍ଦ କରୁଛି, ଚନ୍ଦନ, ଆମ୍ବ ଓ ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପକ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ।
ନାନାଵୃକ୍ଷୈଃ ପ୍ରଭାତ୍ଯେଵମାନଂଦଵନମୁତ୍ତମମ୍ । ନାନାପକ୍ଷିନିନାଦେନ ବହୁକୋଲାହଲାନ୍ଵିତମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର ଶବ୍ଦରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦବନ ଚମକୁଛି, ଅନେକ କୋଳାହଳ ରହିଛି ।
ଏଵମାନଂଦନଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ତତ୍ର ସୁଶୋଭନମ୍ । ଵିମଲଂ ଚ ସରସ୍ତାତ ଶୋଭତେ ସାଗରୋପମମ୍
ଏଭଳି ସୁନ୍ଦର ଆନନ୍ଦବନ ଓ ଏକ ଶୁଭ୍ର ସରୋବର ମୁଁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲି, ବାପା, ସେଟି ସାଗର ପରି ଚମକୁଥିଲା ।
ସଂପୂର୍ଣଂ ପୁଣ୍ଯତୋଯେନ ପଦ୍ମସୌଗଂଧିକୈଃ ଶୁଭୈଃ । ଜଲଜୈସ୍ତୁ ସମାକୀର୍ଣଂ ହଂସକାରଂଡଵାନ୍ଵିତମ୍
ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଶାଳୁକ ଫୁଲ, ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀ, ହଂସ ଓ କାଦମ୍ବ ରହିଛି ।
ଏଵମାସୀତ୍ସରସ୍ତସ୍ଯ ସୁମଧ୍ଯେ କାନନସ୍ଯ ହି । ଦେଵଗଂଧର୍ଵସଂବାଧୈର୍ମୁନିଵୃଂଦୈରଲଂକୃତମ୍
ଏଭଳି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସରୋବର ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି ।
କିଂନରୋରଗଗଂଧର୍ଵୈଶ୍ଚାରଣୈଶ୍ଚ ସୁଶୋଭତେ । ତତ୍ରାଶ୍ଚର୍ଯଂ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ଵକ୍ତୁଂ ତାତ ନ ଶକ୍ଯତେ
ସେଠାରେ କିନ୍ନର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ରହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଲି, ତାହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ବାପା, ଏହା କହିବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଵିମାନେନାପି ଦିଵ୍ଯେନ କଲଶୈରୁପଶୋଭତେ । ଛତ୍ରଦଂଡପତାକାଭୀରାଜମାନେନ ସତ୍ତମ
ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଠା ଘଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଛତା, ଦଣ୍ଡ ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଅତି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛି, ମହାନ।
ସର୍ଵଭୋଗାଵିଲେନାପି ଗୀଯମାନେଥ କିନ୍ନରୈଃ । ଗଂଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଶୋଭମାନୋଥ ସୁଵ୍ରତ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଏଠାରେ ମିଶିଛି, କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠିର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ।
ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହାସିଦ୍ଧଋଷିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵେଦିଭିଃ । ରୂପେଣାପ୍ରତିମୋ ଲୋକେ ନ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତାଦୃଶଃ କ୍ଵଚିତ୍
ମହାସିଦ୍ଧ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଋଷିମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ତାହାର ରୂପ ସମଗ୍ର ଜଗତରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଏପରି ଦେଖିବାକୁ କେଉଁଠି ମିଳେନି।
ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୋ ଦିଵ୍ଯମାଲାଵିଶୋଭିତଃ । ମହାରତ୍ନକୃତାମାଲା ଯସ୍ଯୋରସି ଵିରାଜତେ
ସେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି। ବଡ଼ ମଣିର ମାଳା ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଚମକୁଛି।
ତତ୍ସମୀପେ ସ୍ଥିତା ଚୈକା ନାରୀ ଦୃଷ୍ଟା ଵରାନନା । ହେମହାରୈଶ୍ଚ ମୁକ୍ତାନାଂ ଵଲଯୈଃ କଂକଣୈର୍ଯୁତା
ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ଜଣେ ଜନାନୀ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ। ସେ ସୁନା ଓ ମୁକ୍ତାର ବଳୟ ଓ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଗଂଧୈଶ୍ଚ ଚଂଦନୈଶ୍ଚାରୁଲେପନୈଃ । ସ୍ତୂଯମାନୋ ଗୀଯମାନଃ ପୁରୁଷସ୍ତତ୍ର ଚାଗତଃ
ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଲେପନରେ ଶୋଭିତ ଏକ ପୁରୁଷ ସେଠି ଆସିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିଲା।
ରତିରୂପା ଵରାରୋହା ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରା । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୀ ତାଦୃଶୀ ରୂପସଂପଦା
ସେ ଜନାନୀ ଅତି ଆକର୍ଷକ, ଭଲ ଗଠିତ ଦେହ, ଭରିପୁରା କଟି ଓ ଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏପରି ରୂପ ଓ ଶୋଭା ଥିଲା।
ଦ୍ଵାଵେତୌ ତୌ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୌ ଵିମାନେନାପି ଚାଗତୌ । ରୂପଲାଵଣ୍ଯମାଧୁର୍ଯୌ ସର୍ଵଶୋଭାସମାଵିଲୌ
ମୁଁ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ସେମାନେ ବିମାନରେ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ରୂପ, ଲାବଣ୍ୟ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ସମୁତ୍ତୀର୍ଣୌ ଵିମାନାତ୍ତାଵାଗତୌ ସରସୋନ୍ତିକେ । ସ୍ନାତୌ ତାତ ମହାତ୍ମାନୌ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୌ କମଲେକ୍ଷଣୌ
ସେମାନେ ବିମାନରୁ ବାହାରି ଝିଲିକ ନଦୀ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ବାପା, ସେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଜଣେ ପୁରୁଷ ଓ ଜଣେ ଜନାନୀ, କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ତୌ ମହାଶସ୍ତ୍ରୌ ଦଂପତୀ ତୁ ପରସ୍ପରମ୍ । ତାଦୃଶୌ ଚ ଶଵୌ ତତ୍ର ପତିତୌ ସରସସ୍ତଟେ
ସେ ଦମ୍ପତି, ଦୁଇଜଣେ ବଡ଼ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏବଂ ସେଠି ନଦୀ କୂଳରେ ଏପରି ଦୁଇଟି ମୃତଦେହ ପଡ଼ିଥିଲା।
ପ୍ରଭାସେ ତେ ତଦା ତୌ ତୁ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୌ କମଲେକ୍ଷଣୌ । ରୂପେଣାପି ମହାଭାଗ ତାଦୃଶାଵେଵ ତୌ ଶଵୌ
ସେଇ ସମୟରେ ପ୍ରଭାସରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ, ପୁରୁଷ ଓ ଜନାନୀ, କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ତାଙ୍କ ରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାଭାଗ, ଏମିତି ମୃତଦେହ ହୋଇଥିଲେ।
ଦେଵରୂପୋପମସ୍ତାତ ଯଥା ପୁଂସସ୍ତଥା ଶଵଃ । ଯଥାରୂପଂ ହି ତସ୍ଯାପି ତାଦୃଶସ୍ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ
ବାପା, ସେ ପୁରୁଷଙ୍କର ମୃତଦେହ ଜୀବନ୍ତ ଦେହ ପରି ଦିବ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏବଂ ସେ ଜନାନୀଙ୍କର ରୂପ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଯଥାରୂପଂ ତୁ ଭାର୍ଯାଯାସ୍ତଥା ଶଵୋ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ । ସ୍ତ୍ରୀଶଵସ୍ଯ ତୁ ଯନ୍ମାଂସଂ ଶସ୍ତ୍ରେଣୋତ୍କୃତ୍ଯ ସା ତତଃ
ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କର ଯେମିତି ରୂପ, ସେହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ମୃତଦେହ ଥିଲା। ପରେ, ସେ ଜନାନୀ ମୃତଦେହରୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାଂସ କାଟିନେଲେ।
ଭକ୍ଷତେ ତସ୍ଯ ମାଂସାନି ରକ୍ତାପ୍ଲୁତାନି ତାନି ତୁ । ପୁରୁଷୋ ଭକ୍ଷତେ ତଦ୍ଵଚ୍ଛଵମାଂସଂ ସମାତୁରଃ
ସେ ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ରକ୍ତରେ ଭିଜା ମାଂସ ଖାଇଲେ। ପୁରୁଷଟି ମଧ୍ୟ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଏଭଳି ମୃତଦେହର ମାଂସ ଖାଇଲେ।
କ୍ଷୁଧଯା ପୀଡ୍ଯମାନୌ ତୌ ଭକ୍ଷେତେ ପିଶିତଂ ତଯୋଃ । ଯାଵତ୍ତୃପ୍ତିଂ ସମାଯାତୌ ତାଵନ୍ମାଂସଂ ପ୍ରଭକ୍ଷିତମ୍
ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ମୃତଦେହର ମାଂସ ଖାଇଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ, ସେମାନେ ମାଂସ ଖାଇ ଚାଲିଲେ।