ପାତକେଭ୍ଯୋ ନ ସଂଦେହୋ ନିର୍ମଲତ୍ଵଂ ଗମିଷ୍ଯଥ । ଆଦିଷ୍ଟାସ୍ତେନ ଵୈ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
'ପାପରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇବ; ସେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ପରେ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।'
କାଲଂଜରାତ୍ତତୋ ଜଗ୍ମୁଃ ସତ୍ଵରଂ ପାପପୀଡିତାଃ । ଵାରାଣସୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ଚୈ ଵଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ପାପରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ କାଳଞ୍ଜରରୁ ବେରିଗଲେ; ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ପ୍ରଯାଗଂ ପୁଷ୍କରଂ ଚୈଵ ଅର୍ଘତୀର୍ଥଂ ତୁ ସତ୍ତମ । ଅମାସୋମଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଚ ମହାପୁରୀମ୍
ହେ ଉତ୍ତମ, ସେମାନେ ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର ଓ ଅର୍ଘତୀର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚି, ପରେ ମହାନଗରକୁ ଗଲେ।
ଵିଦୁରଶ୍ଚଂଦ୍ରଶର୍ମା ଚ ଵେଦଶର୍ମା ତୃତୀଯକଃ । ଵୈଶ୍ଯୋ ଵଂଜୁଲକଶ୍ଚୈଵ ସୁରାପଃ ପାପଚେତନଃ
ବିଦୁର, ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା, ତୃତୀୟ ବେଦଶର୍ମା ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ବଂଜୁଳକ—ଏହି ଚାରିଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ବଂଜୁଳକ ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା ପାପମନା ବ୍ୟକ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ପର୍ଵଣି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସ୍ନାତା ଗଂଗାଂଭସି ଦ୍ଵିଜ । ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ଗୋଵଧାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ କିଲ୍ବିଷୈଃ
ସେହି ପବିତ୍ର ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ସେହି ସ୍ନାନରେ, ଗୋହତ୍ୟା ଭଳି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଗୁରୁହତ୍ଯା ସୁରାପାନାଦି ପାତକୈଃ । ଲିପ୍ତାନି ତାନି ତୀର୍ଥାନି ପରିଭ୍ରମଂତି ମେଦିନୀମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଗୁରୁ ହତ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନ ଭଳି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଏ ଭୂମିରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥାଏ।
ପୁଷ୍କରୋ ଅର୍ଧତୀର୍ଥସ୍ତୁ ପ୍ରଯାଗଃ ପାପନାଶନଃ । ଵାରାଣସୀ ଚତୁର୍ଥୀ ତୁ ଲିପ୍ତା ପାପୈର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ପୁଷ୍କର ଅର୍ଧ ତୀର୍ଥ, ପ୍ରୟାଗ ପାପ ନାଶକ, ବାରାଣସୀ ଚତୁର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠାରେ ପାପ ଲାଗିଛି।
କୃଷ୍ଣତ୍ଵଂ ପେଦିରେ ସର୍ଵେ ହଂସରୂପେଣ ବଭ୍ରମୁଃ । ସର୍ଵେଷ୍ଵେଵ ସୁତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚକ୍ରୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କଳା ରଙ୍ଗରେ ପରିଣତ ହେଲେ, ହଂସ ରୂପରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲେ; ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ସ୍ନାନ କଲେ।
କୃଷ୍ଣତ୍ଵଂ ନୈଵ ଗଚ୍ଛେତ ତେଷାଂ ପାପେନ ଚାଗତମ୍ । ସୁତୀର୍ଥେଷୁ ମହାରାଜ ସ୍ନାତାଃ ସର୍ଵେଷୁ ଵୈ ପୁନଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପୁନିଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେହ କଳା ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଯେ ପାପ ଆସିଥିଲା, ସେହିପଣି ରହିଯାଏନାହିଁ।
ଯଂ ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଯାଂତ୍ଯେତେ ସର୍ଵେ ତୀର୍ଥା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ହଂସରୂପେଣ ଵୈ ଯାଂତି ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତୁ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ହଂସ ରୂପେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଭାର୍ଯାଃ ପାତକରୂପାଶ୍ଚ ଭ୍ରମଂତି ପରିତସ୍ତଥା । ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିସୁ ତୀର୍ଥାନି ହଂସରୂପେଣ ବଭ୍ରମୁଃ
ସେମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ପାପର ଆକାର ଧରି ସେହିପରି ଚାରିପାଖରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଏହି ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ତୀର୍ଥରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ହଂସ ରୂପେ ଘୁରିଲେ।
ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁ ମହାରାଜ ମହାତୀର୍ଥୈଃ ସମଂ ପୁନଃ । ମାନସଂ ଚାଗତାସ୍ତେ ଚ ପାତକାକୁଲମାନସାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଏହି ମହାତୀର୍ଥମାନେ ସହିତ ପୁନିଥରେ ମାନସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମନ ପାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତା ମହାରାଜ ନ ଜହାତି ଚ ପାତକଃ । ଲଜ୍ଜଯାଵିଷ୍ଟମନସା ମାନସୋ ହଂସରୂପଧୃକ୍
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଛାଡ଼ିଯାଏନାହିଁ; ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ମନ ସହିତ ମାନସରେ ହଂସ ରୂପୀ ଜଣେ ରହିଗଲେ।
ସଂଜାତଃ କୃଷ୍ଣକାଯସ୍ତୁ ଯଂ ତ୍ଵଂ ଵୈ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ପୁରା । ରେଵାତୀରଂ ତତୋ ଜଗ୍ମୁରୁତ୍ତରଂ ପାପନାଶନମ୍
ଯିଏ କଳା ଦେହ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଦେଖିଥିଲ, ସେ ପରେ ଉତ୍ତର ରେବା ତଟକୁ ଗଲେ, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
କୁବ୍ଜାଯାଃ ସଂଗମେ ତେ ତୁ ସୁରସିଦ୍ଧନିଷେଵିତେ । ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତାସ୍ତେ ପାପେଭ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
କୁବ୍ଜା ନଦୀ ସଂଗମରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଆସନ୍ତି, କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମାତ୍ରେ ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵିହାଯ ଵର୍ଣମେଵୈତଂ ସୁକୃତଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ମିରେ । ଯଂ ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଯାଂତ୍ଯେତେ ହଂସାଃ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରଚକ୍ରମୁଃ
ସେମାନେ ସେଇ ରଙ୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ନିଜ ପୁଣ୍ୟକୁ ପୁନି ଫେରିଲେ; ଯେଉଁଠି ହଂସମାନେ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ।
ଜହସୁସ୍ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାତକଂ ନୈଵ ଗଚ୍ଛତି । ତୋଯାନଲେନ କୁବ୍ଜାଯାଃ ପାତକଂ ଵରମେଵ ଚ
ସେହି ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ପାପ ଯାଉନାହିଁ, ତେଣୁ ହସିଲେ; କୁବ୍ଜା ନଦୀର ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପାପ ସତ୍ୟରେ ନଶ୍ଟ ହେଲା।
ଭସ୍ମାଵଶେଷଂ ସଂଜାତଂ ତଦା ମୃତାସ୍ତୁ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଗୁରୋର୍ହତ୍ଯା ସୁରାପାନାଗମାଗମାଃ
ତାପରେ କେବଳ ଭସ୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା, ଏବଂ ସେହି ନାରୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଗୁରୁ ହତ୍ୟା ଓ ମଦ୍ୟପାନ ଭଳି ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା।
ଭସ୍ମୀଭୂତାସ୍ତୁ ସଂଜାତା ରେଵାଯାଃ କୁବ୍ଜଯା ହତାଃ । ତାସ୍ତୁ ହତା ମହାଭାଗ ଯା ମୃତାସ୍ତୁ ସରିତ୍ତଟେ
ସେମାନେ ରେବା ନଦୀର କୁବ୍ଜା ସଂଗମରେ ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ; ଯେମାନେ ନଦୀତଟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ହେ ମହାଭାଗ, ସେମାନେ ଏଭଳି ନଶ୍ଟ ହେଲେ।
ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ସୁତୀର୍ଥାନାଂ ହଂସରୂପେଣ ତାନି ତୁ । ସାର୍ଦ୍ଧଂ ହଂସଃ ସମାଯାତୋ ଵିଦ୍ଧି ତଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ମାନସମ୍
ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ତୀର୍ଥ ହଂସ ରୂପେ, ସେହି ହଂସ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; ତୁମେ ଜାଣ, ସେହି ହଂସଟି ହେଉଛି ମାନସ।
ଚତ୍ଵାରଃ କୃଷ୍ଣହଂସାଶ୍ଚ ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ । ପ୍ରଯାଗଃ ପୁଷ୍କରଶ୍ଚୈଵ ଅର୍ଘତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ଚାରିଟି କଳା ହଂସ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ: ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର ଏବଂ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅର୍ଘତୀର୍ଥ।
ଵାରାଣସୀ ଚତୁର୍ଥୀ ଚ ଚତ୍ଵାରଃ ପାପନାଶନାଃ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଭିଭୂତାନି ଚତ୍ଵାରି ପରିବଭ୍ରମୁଃ
ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ବାରାଣସୀ; ଏହି ଚାରିଟି ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ଏହି ଚାରିଟି ତୀର୍ଥ ଘୁରିଥିଲେ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ଦୁଃଖେନ ତୀର୍ଥେଷୁ ଚ ମହାମତେ । ନ ଗତଂ ପାତକଂ ଘୋରଂ ତେଷାଂ ତୁ ଭ୍ରମତାଂ ସୁତ
ହେ ମହାମତି, ଏହି ତୀର୍ଥମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଘୁରୁଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ପାପ ଯାଏନାହିଁ, ହେ ପୁତ୍ର।
କୁବ୍ଜାଯାଃ ସଂଗମେ ଶୁଦ୍ଧା ଵିମୁକ୍ତାଃ କିଲ୍ବିଷାତ୍କିଲ । ତୀର୍ଥାନାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁଣ୍ଯାନାମିହ ସଂମତଃ
କୁବ୍ଜା ନଦୀ ସଂଗମରେ ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହିଠିକୁ ସବୁଠାରୁ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ମନାଯାଏ।
ରାଜା ପ୍ରଯାଗଃ ସଂଜାତ ଇଂଦ୍ରସ୍ଯ ପୁରତଃ କିଲ । ତାଵଦ୍ଗର୍ଜଂତୁ ତୀର୍ଥାନି ଯାଵଦ୍ରେଵା ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ପ୍ରୟାଗ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁନ୍ତୁ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନାଂ ଵିନାଶାଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା । କପିଲାସଂଗମେ ପୁଣ୍ଯେ ରେଵାଯାଃ ସଂଗମେ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ଟ ପାଇଁ, କପିଳା ସଂଗମରେ ଏବଂ ରେବା ନଦୀ ସଂଗମରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ମେଘନାଦସମାଯୋଗେ ତଥା ଚୈଵୋରୁସଂଗମେ । ମହାପୁଣ୍ଯା ମହାଧନ୍ଯା ରେଵା ସର୍ଵତ୍ରଦୁର୍ଲଭା
ମେଘନାଦ ସଙ୍ଗମ ଓ ଅନ୍ୟ ମହା ସଙ୍ଗମରେ ରେବା ନଦୀ ବହୁତ ପବିତ୍ର, ବହୁତ ଧନ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ ।
ସା ଚ ଓଁକାରେ ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ରେ ନର୍ମଦାକୁବ୍ଜସଂଗମେ । ଦୁଃପ୍ରାପ୍ଯା ମାନଵୈ ରେଵା ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ
ଓଂକାର, ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ନର୍ମଦା-କୁବ୍ଜା ସଙ୍ଗମରେ ଏହି ରେବା ମାନବମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ମହିଷ୍ମତୀରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସହଜରେ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଵିଟଂକାସଂଗମେ ପୁଣ୍ଯା ଶ୍ରୀକଂଠେ ମଂଗଲେଶ୍ଵରେ । ସର୍ଵତ୍ର ଦୁର୍ଲଭା ରେଵା ସୁରପୁଣ୍ଯସମାକୁଲା
ବିଟଙ୍କା ସଙ୍ଗମ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଓ ମଙ୍ଗଳେଶ୍ୱରରେ ରେବା ନଦୀ ପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ, ଦେବତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ତୀର୍ଥମାତା ମହାଦେଵୀ ଅଘରାଶିଵିନାଶିନୀ । ଉଭଯୋଃ କୂଲଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସୁଖୀ ନରଃ
ତୀର୍ଥମାତା, ମହାଦେବୀ, ପାପ ଓ ଅଶୁଭ ନାଶକ ଏହି ନଦୀ; ଦୁଇ ପାର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ସେଠି ମାନବ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖ ପାଏ ।