ନାଗୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ନାଗସର୍ପୈର୍ଗଂଧର୍ଵୈସ୍ତୁ ସକିନ୍ନରୈଃ । ସ୍ନାପିତୋ ଦେଵରାଜସ୍ତୁ ଵେଦମଂତ୍ରୈଃ ସୁସଂସ୍କୃତଃ
ନାଗ, ବୃକ୍ଷ, ନାଗସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମିଶି, ବେଦମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଭଲଭାବେ ଦେବରାଜଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵପାପଘ୍ନୈସ୍ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଶୁଦ୍ଧେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗେ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ମହାତ୍ମନି
ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ମୁନିମାନେ ସେ ସମୟରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଗତା ତସ୍ଯ ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ତଥା । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ତତୋ ନଷ୍ଟା ଅଗମ୍ଯାଗମନେନ ଚ
ତାଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କର ପାପ ଦୂର ହେଲା; ଏଭଳି ଦୁଇଟି ପାପ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଗଲା।
ପାପେନ ତେନ ଘୋରେଣ ସାର୍ଦ୍ଧମିଂଦ୍ରସ୍ଯ ଭୂତଲେ । ସୁପ୍ରସନ୍ନଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତୀର୍ଥେଭ୍ଯୋ ହି ଵରଂ ଦଦୌ
ସେ ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହେଲେ ଓ ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥମାନେକୁ ବର ଦେଲେ।
ଭଵଂତସ୍ତୀର୍ଥରାଜାନୋ ଭଵିଷ୍ଯଥ ନ ସଂଶଯଃ । ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପଵିତ୍ରାଶ୍ଚ ଯସ୍ମାଦହଂ ଵିମୋକ୍ଷିତଃ
"ତୁମେ ସମସ୍ତେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋର କୃପାରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛି, ସେଠି ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେବ।"
ସୁଘୋରାତ୍କିଲ୍ବିଷାଦତ୍ର ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ଵିମଲୈରହମ୍ । ଏଵଂ ତେଭ୍ଯୋ ଵରଂ ଦତ୍ଵା ମାଲଵାଯ ଵରଂ ଦଦୌ
"ଏଠାରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁଁ ତୁମେ ପବିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହେଲି; ସେମାନେକୁ ବର ଦେଇ, ଏବେ ମୁଁ ମାଳବକୁ ବର ଦେଲି।"
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ମଲଂ ମେଽଦ୍ଯ ଵିଧୃତଂ ଶ୍ରମଦାଯକମ୍ । ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମନ୍ନପାନୈଶ୍ଚ ଧନଧାନ୍ଯୈରଲଂକୃତଃ
"ତୁମେ ଆଜି ମୋର ମଳ ଓ କ୍ଷୟ ଧରିଥିଲ, ତେଣୁ ତୁମେ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବ।"
ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଦେହୋ ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ସଂଶଯଃ । ସୁଦୁଃକାଲୈର୍ଵିନା ତ୍ଵଂ ତୁ ଭଵିଷ୍ଯସି ସୁପୁଣ୍ଯଵାନ୍
"ମୋର କୃପାରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହେବ; ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ସମୟ ଛାଡ଼ି, ତୁମେ ସଦା ପୁଣ୍ୟବାନ ରହିବ।"
ଏଵଂ ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଦତ୍ଵା ଦେଵରାଜଃ ପୁରଂଦରଃ । କ୍ଷେତ୍ରାଣି ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଦେଶୋ ମାଲଵକସ୍ତଥା
ଏଭଳି ବର ଦେଇ, ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ପୁରନ୍ଦର ଅଖଣ୍ଡଳ ସହିତ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ମାଳବ ଦେଶକୁ ବର ଦେଇ।
ଆଖଂଡଲେନ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତେ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ମିରେ । ସୂତ ଉଵାଚ- ତଦାପ୍ରଭୃତି ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରଯାଗଃ ପୁଷ୍କରସ୍ତଥା
ଅଖଣ୍ଡଳ ସହିତ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସୂତ କହିଲେ— ସେଇ ସମୟରୁ ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ବାରାଣସୀ ଓ ଅର୍ଘତୀର୍ଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ହେଲା।
ଵାରାଣସୀ ଚାର୍ଘତୀର୍ଥଂ ପ୍ରାପ୍ତା ରାଜତ୍ଵମୁତ୍ତମମ୍
ବାରାଣସୀ ଓ ଅର୍ଘତୀର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ ମହିମା ଲାଭ କଲା।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଅସ୍ତି ପଂଚାଲଦେଶେଷୁ ଵିଦୁରୋ ନାମ କ୍ଷତ୍ରିଯଃ । ତେନ ମୋହପ୍ରସଂଗେନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନିହତଃ ପୁରାଃ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ବିଦୁର ନାମକ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ; ସେ ମୋହବଶତଃ ଏକଥର ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଶିଖାସୂତ୍ରଵିହୀନସ୍ତୁ ତିଲକେନ ଵିଵର୍ଜିତଃ । ଭିକ୍ଷାର୍ଥମଟତେସୋଽପି ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋହଂ ସମାଗତଃ
ଯେଉଁଠି ଚୁଡ଼ା ଓ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ନାହିଁ, ତିଳକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ସେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଘୁରୁଛନ୍ତି, କହୁଛନ୍ତି— 'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମୁଁ ଏଠିକୁ ଆସିଛି।'
ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନାଯ ସୁରାପାଯ ଭିକ୍ଷା ଚାନ୍ନଂ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ । ଗୃହେଷ୍ଵେଵଂ ସମସ୍ତେଷୁ ଭ୍ରମତେ ଯାଚତେ ପୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଓ ମଦପାନ କରୁଥିବାକୁ ଭିକ୍ଷା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ। ସେ ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଘରେ ଘରେ ଘୁରି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ସର୍ଵେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଅଟିତ୍ଵୈଵ ସମାଗତଃ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ନ ତସ୍ଯାପି ପ୍ରଯାତି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଘୁରି ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏନି।
ଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯାଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯଦହ୍ଯମାନେନ ଚେତସା । ସଂସ୍ଥିତୋ ଵିଦୁରଃ ପାପୋ ଦୁଃଖଶୋକସମନ୍ଵିତଃ
ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ବସି, ମନ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଥିବା, ସେ ପାପୀ ବିଦୁର ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଲେ।
ଚଂଦ୍ରଶର୍ମା ତତୋ ଵିପ୍ରୋ ମହାମୋହେନ ପୀଡିତଃ । ନ୍ଯଵସନ୍ମାଗଧେ ଦେଶେ ଗୁରୁଘାତକରଶ୍ଚ ସଃ
ତାପରେ ବଡ଼ ମୋହରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ମାଗଧ ଦେଶରେ ରହିଲେ, ଯିଏ ଗୁରୁ ହନ୍ତା ଥିଲେ।
ସ୍ଵଜନୈର୍ବଂଧୁଵର୍ଗୈଶ୍ଚ ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ । ସ ହି ତତ୍ର ସମାଯାତୋ ଯତ୍ରାସୌ ଵିଦୁରଃ ସ୍ଥିତଃ
ନିଜ ଲୋକ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନିଷ୍ଯ ଏଠିକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠି ବିଦୁର ବସିଥିଲେ।
ଶିଖାସୂତ୍ରଵିହୀନସ୍ତୁ ଵିପ୍ରଲିଂଗୈର୍ଵିଵର୍ଜିତଃ । ତଦାସୌ ପୃଚ୍ଛିତସ୍ତେନ ଵିଦୁରେଣ ଦୁରାତ୍ମନା
ଚୁଡ଼ା, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ବିନା, ସେଉଁଠି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ବିଦୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯାଇଲେ।
ଭଵାନ୍କୋ ହି ସମାଯାତୋଃ ଦୁର୍ଭଗୋ ଦଗ୍ଧମାନସଃ । ଵିପ୍ରଲିଂଗଵିହୀନସ୍ତୁ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଭ୍ରମସେ ମହୀମ୍
'ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଅଭାଗା, ମନ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ବିନା କାହିଁକି ଏହି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଛ?'
ଵିଦୁରେଣୋକ୍ତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଚଂଦ୍ରଶର୍ମା ଦ୍ଵିଜାଧମଃ । ଆଚଷ୍ଟେ ସର୍ଵମେଵାପି ଯଥାପୂର୍ଵକୃତଂ ସ୍ଵକମ୍
ଏଭଳି ବିଦୁର ପଚାରିବା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା, ଅପମାନିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
ପାତକଂ ଚ ମହାଘୋରଂ ଵସତା ଚ ଗୁରୋର୍ଗୃହେ । ମହାମୋହଗତେନାପି କ୍ରୋଧେନାକୁଲିତେନ ଚ
ଗୁରୁଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ସମୟରେ, ବଡ଼ ମୋହ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥିଲେ।
ଗୁରୋର୍ଘାତଃ କୃତଃ ପୂର୍ଵଂ ତେନ ଦଗ୍ଧୋସ୍ମି ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଚଂଦ୍ରଶର୍ମା ଚ ଵୃତ୍ତାଂତମୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵମପୃଚ୍ଛତ
'ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମାରିଥିଲି, ଏହିପାଇଁ ଏବେ ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ପୁଡ଼ୁଛି।' ସମସ୍ତ କଥା କହି ହେବା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଭଵାନ୍କୋ ହି ସୁଦୁଃଖାତ୍ମା ଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯାଂ ସମାଶ୍ରିତଃ । ଵିଦୁରେଣ ସମାସେନ ଆତ୍ମପାପଂ ନିଵେଦିତମ୍
'ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଦୁଃଖିତ, ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ବସିଛ?' ବିଦୁର ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ନିଜ ପାପ କଥା କହିଦେଲେ।
ଅଥ କଶ୍ଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତୃତୀଯଃ ଶ୍ରମକର୍ଷିତଃ । ଵେଦଶର୍ମେତି ଵୈ ନାମ ବହୁପାତକସଂଚଯଃ
ତାପରେ ଏକ ତୃତୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରମରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ନାମ ବେଦଶର୍ମା, ଅନେକ ପାପ କରିଥିବା, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମପି ସୁସଂପୃଷ୍ଟଃ କୋ ଭଵାନ୍ଦୁଃଖିତାକୃତିଃ । କସ୍ମାଦ୍ଭ୍ରମସି ଵୈ ପୃଥ୍ଵୀଂ ଵଦ ଭାଵଂ ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ
ସେଉଁଠି ଦୁଇଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ପଚାରିଲେ— 'ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଦୁଃଖରେ ଦେଖାଯାଉଛ? କାହିଁକି ଏହି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଛ? ନିଜ ଅବସ୍ଥା କହ।'
ଵେଦଶର୍ମା ତତଃ ସର୍ଵମାତ୍ମଚେଷ୍ଟିତମେଵ ଚ । କଥଯାମାସ ତାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ହ୍ଯଗମ୍ଯାଗମନଂ କୃତମ୍
ତାପରେ ବେଦଶର୍ମା ନିଜ କର୍ମ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ନିଷିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଧିକ୍କୃତଃ ସର୍ଵଲୋକୈଶ୍ଚ ଅନ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଜନବାଂଧଵୈଃ । ତେନ ପାପେନ ସଂଲିପ୍ତୋ ଭ୍ରମାମ୍ଯେଵଂ ମହୀମିମାମ୍
'ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ନିଜ ଲୋକ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ଏଭଳି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଛି।'
ଵଂଜୁଲୋ ନାମ ଵୈଶ୍ଯୋଥ ସୁରାପାଯୀ ସମାଗତଃ । ସ ଗୋଘ୍ନଶ୍ଚ ଵିଶେଷେଣ ତୈଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଟୋ ଯଥା ପୁରା
ତାପରେ ବଣ୍ଜୁଳ ନାମକ ଏକ ବଣିକ, ମଦପାନ କରୁଥିବା, ଏଠାକୁ ଆସିଲେ; ସେ ବିଶେଷ କରି ଗୋହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ପଚାରିଲେ।
ତେନ ଆଵେଦିତଂ ସର୍ଵଂ ପାତକଂ ଯତ୍ପୁରାକୃତମ୍ । ତୈରାକର୍ଣିତମନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯପ୍ରଭାଷିତମ୍
ସେ ନିଜ ପୂର୍ବ ପାପ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ; ତାଙ୍କ କଥା ସମସ୍ତେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।