ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଢ୍ଯୈଃ ପ୍ରଶୋଭଂତେ ନରେଶ୍ଵର । ହାରକଂକଣକେଯୂରମାଲାଭିସ୍ତୁ ସୁଚଂଦନୈଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ରାଜା, ସେମାନେ ହାର, କଙ୍କଣ, କେୟୂର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧରେ ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯଚଂଦନଦିଗ୍ଧାନି ସୁରଭୀଣି ଗୁରୂଣି ଚ । କମଂଡଲୁକରାଣ୍ଯେଵ ଆଯାତାନି ସଭାଂତରେ
ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ହାତରେ କମଣ୍ଡଳୁ ଧରି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଗଂଗା ଚ ନର୍ମଦା ପୁଣ୍ଯା ଚଂଦ୍ରଭାଗା ସରସ୍ଵତୀ । ଦେଵିକା ବିଂବିକା କୁବ୍ଜା କୁଂଜଲା ମଂଜୁଲା ଶ୍ରୁତା
ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା, ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ସରସ୍ୱତୀ, ଦେବିକା, ବିମ୍ବିକା, କୁବ୍ଜା, କୁଞ୍ଜଳା, ମଞ୍ଜୁଳା ଓ ଶ୍ରୁତା—
ରଂଭା ଭାନୁମତୀ ପୁଣ୍ଯା ପାରା ଚୈଵ ସୁଘର୍ଘରା । ଶୋଣା ଚ ସିଂଧୁସୌଵୀରା କାଵେରୀ କପିଲା ତଥା
ରମ୍ଭା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାନୁମତୀ, ପବିତ୍ର ପାରା, ସୁଘର୍ଘରା, ଶୋଣା, ସିନ୍ଧୁସୌବୀରା, କାବେରୀ ଓ କପିଳା—
କୁମୁଦା ଵେଦନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ସୁପୁଣ୍ଯା ଚ ମହେଶ୍ଵରୀ । ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ତଥା ଖ୍ଯାତା ଲୋପା ଚାନ୍ଯା ସୁକୌଶିକୀ
କୁମୁଦା, ପବିତ୍ର ବେଦନଦୀ, ଅତି ପବିତ୍ର ମହେଶ୍ୱରୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ଲୋପା ଓ ଉତ୍ତମ କୌଶିକୀ—
ସୁହଂସୀ ହଂସପାଦା ଚ ହଂସଵେଗା ମନୋରଥା । ସୁରୁଥାସ୍ଵାରୁଣା ଵେଣା ଭଦ୍ର ଵେଣା ସୁପଦ୍ମିନୀ
ସୁହଂସୀ, ହଂସପାଦା, ହଂସବେଗା, ମନୋରଥା, ସୁରୁଥା, ସ୍ୱାରୁଣା, ବେଣା, ଭଦ୍ର ବେଣା ଓ ସୁପଦ୍ମିନୀ—
ନାହଲୀସୁମରୀ ଚାନ୍ଯା ପୁଣ୍ଯା ଚାନ୍ଯା ପୁଲିଂଦିକା । ହେମା ମନୋରଥା ଦିଵ୍ଯା ଚଂଦ୍ରିକା ଵେଦସଂକ୍ରମା
ନାହଳୀ, ସୁମରୀ, ପବିତ୍ର ପୁଲିଂଦିକା, ହେମା, ମନୋରଥା, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଓ ବେଦସଂକ୍ରମା—
ଜ୍ଵାଲାହୁତାଶନୀ ସ୍ଵାହା କାଲା ଚୈଵ କପିଂଜଲା । ସ୍ଵଧା ଚ ସୁକଲା ଲିଂଗା ଗଂଭୀରା ଭୀମଵାହିନୀ
ଜ୍ୱାଳା, ହୁତାଶନୀ, ସ୍ୱାହା, କାଳା, କପିଞ୍ଜଳା, ସ୍ୱଧା, ସୁକଳା, ଲିଙ୍ଗା, ଗମ୍ଭୀରା ଓ ଭୀମବାହିନୀ—
ଦେଵଦ୍ରୀଚୀ ଵୀରଵାହା ଲକ୍ଷହୋମା ଅଘାପହା । ପାରାଶରୀ ହେମଗର୍ଭା ସୁଭଦ୍ରା ଵସୁପୁତ୍ରିକା
ଦେବଦୃଚୀ, ବୀରବାହା, ଲକ୍ଷହୋମା, ଅଘାପହା, ପାରାଶରୀ, ହେମଗର୍ଭା, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ବସୁପୁତ୍ରିକା—
ଏତା ନଦ୍ଯୋ ମହାପୁଣ୍ଯା ମୂର୍ତିମତ୍ଯୋ ନରେଶ୍ଵର । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଢ୍ଯାଃ କୁଂଭହସ୍ତାଃ ସୁପୂଜିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ, ରାଜା, ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଦୈହିକ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କୁଂଭ ହାତରେ ଧରି, ବଡ଼ ଆଦରରେ ପୂଜିତ।
ପ୍ରଯାଗଃ ପୁଷ୍କରଶ୍ଚୈଵ ଅର୍ଘଦୀର୍ଘୋ ମନୋରଥା । ଵାରାଣସୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଵ୍ଯପୋହିନୀ
ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ଅର୍ଘଦୀର୍ଘ, ମନୋରଥା, ଓ ମହାପୁଣ୍ୟ ବାରାଣସୀ—ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରେ—
ଦ୍ଵାରାଵତୀ ପ୍ରଭାସଶ୍ଚ ଅଵଂତୀ ନୈମିଷସ୍ତଥା । ଚଂଡକଶ୍ଚ ମହାରତ୍ନୋ ମହେଶ୍ଵରକଲେଶ୍ଵରୌ
ଦ୍ୱାରାବତୀ, ପ୍ରଭାସ, ଅବନ୍ତୀ, ନୈମିଷ, ଚଣ୍ଡକ—ଏହି ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ସ୍ଥାନ—ମହେଶ୍ୱର ଓ କଳେଶ୍ୱର—
କଲିଂଜରୋ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ରଂ ମାଥୁରୋ ମାନଵାହକଃ । ମାଯାକାଂତୀ ତଥାନ୍ଯାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
କଳିଞ୍ଜର, ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ର, ମଥୁରା, ମାନବାହକ, ମାୟାକାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ—
ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିଃ ସୁତୀର୍ଥାନି ନଦୀନାଂ ଶତକୋଟଯଃ । ଗୋଦାଵରୀମୁଖାଃ ସର୍ଵା ସମାଯାତାସ୍ତଦାଜ୍ଞଯା
ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଶତ କୋଟି ନଦୀ, ସମସ୍ତେ ଗୋଦାବରୀ ମୁଖରେ, ସେ ଆଜ୍ଞାରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵୀପାନାଂ ତୁ ସମସ୍ତାନି ସୁତୀର୍ଥାନି ମହାଂତି ଚ । ମୂର୍ତିଲିଂଗଧରାଣ୍ଯେଵ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସେଠାର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଦେହ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ସହସ୍ରନୟନ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ସମାଜଗ୍ମୁଃ ସମସ୍ତାନି ତଦାଦେଶକରାଣି ଚ । ପ୍ରଣେମୁର୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ନତଶୀର୍ଷାଣି ସର୍ଵଶଃ
ଏହି ସମସ୍ତେ, ସେ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରିଛନ୍ତି।
ସୂତ ଉଵାଚ- ତୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତୁ ମହାତୀର୍ଥୈର୍ଦେଵରାଜଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ । କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ସମାହୂତା ଦେଵଦେଵ ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ସୂତ କହିଲେ— ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଯଶସ୍ବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଦେବଦେବ, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, କି କାରଣରେ ଆପଣ ଆମକୁ ଡାକିଛନ୍ତି?'
ବ୍ରୂହି ନଃ କାରଣଂ ସର୍ଵଂ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସୁରାଧିପ । ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵରାଜୋଭ୍ଯଭାଷତ
'ହେ ସୁରାଧିପ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ସମସ୍ତ କାରଣ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।' ସେମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା କହିଲେ—
କଃ ସମର୍ଥୋ ମହାତୀର୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହିତୁମ୍ । ଗୋଵଧାଖ୍ଯଂ ମହାପାପଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧାଖ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
'କିଏ ଏହି ମହାତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ଗୋବଧ ନାମକ ମହାପାପ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା ନାମକ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ?
ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହାଚ୍ଚ ସଂଭୂତଂ ସୁରାପାନାଚ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍ । ହେମସ୍ତେଯାତ୍ତଥା ଜାତଂ ଗୁରୁନିଂଦା ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେବା, ମଦ୍ୟପାନ କରିବା, ସୁନା ଚୋରି କରିବା ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଯେପରି ଭୟଙ୍କର ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ କିଏ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ?
ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଂ ମହାଘୋରାଂ ନାଶଯେତ୍କଃ ସମର୍ଥଵାନ୍ । ରାଜଦ୍ରୋହାନ୍ମହାପାପଂ ବହୁପୀଡାପ୍ରଦାଯକମ୍
ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥିବା ମହାପାପ, ଯାହା ଅନେକ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେଗୁଡିକୁ କିଏ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ?
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହାତ୍ତଥା ଚାନ୍ଯଦନ୍ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵାସଘାତକମ୍ । ଦେଵଭେଦଂ ତଥା ଚାନ୍ଯଂ ଲିଂଗଭେଦମତଃ ପରମ୍
ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେବା, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ଲାଗେଇବା, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗକୁ ଅପମାନ କରିବା ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପକୁ କିଏ ଦୂର କରିପାରିବେ?
ଵୃତ୍ତିଚ୍ଛେଦଂ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଗୋପ୍ରଚାରପ୍ରଣାଶନମ୍ । ଆଗାରଦହନଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ଗୃହଦୀପନକଂ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବିକା କାଟିଦେବା, ଗୋଚର ଭୂମି ନଷ୍ଟ କରିଦେବା, ଘରକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇଦେବା ଏବଂ ଘରର ଦୀପକୁ ଜଳାଇଦେବା ଭଳି ପାପ—
ଷୋଡଶୈତେ ମହାପାପା ଅଗମ୍ଯାଗମନଂ ତଥା । ସ୍ଵାମିତ୍ଯାଗାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଂ ରଣସ୍ଥାନାତ୍ପଲାଯନାତ୍
ଏହି ଷୋଳ ଟି ମହାପାପ, ଅପରିଚିତାଙ୍କ ସହ ମିଳନ, ସ୍ୱାମୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାଇଯିବା—
ଏତାନି ନାଶଯେତ୍କୋ ଵୈ ସମର୍ଥସ୍ତୀର୍ଥଉତ୍ତମଃ । ସମର୍ଥୋ ଭଵତାଂ ମଧ୍ଯେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିନା ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପାପକୁ କିଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥମାନେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିନା ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ? ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଏହି କାମରେ ସମର୍ଥ?
ପଶ୍ଯତାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ନାରଦସ୍ଯ ଚ ପଶ୍ଯତଃ । ବ୍ରୁଵଂତୁ ସର୍ଵେ ସଂଚିଂତ୍ଯ ଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ନାରଦ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ଶୁଭେ ଵାକ୍ଯେ ଦେଵରାଜ୍ଞାମହାତ୍ମନା । ସଂମଂତ୍ର୍ଯ ତୀର୍ଥରାଜେନ ପ୍ରୋଚୁଃ ଶକ୍ରଂ ସଭାଗତମ୍
ଏଭଳି ଶୁଭ କଥା ମହାତ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା କହିଲେ, ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ସେମାନେ ସଭାରେ ବସିଥିବା ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯୂଚୁଃ - ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମୋ ଦେଵରାଜ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ସଂତି ଵୈ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵପାପହରାଣି ଚ
ତୀର୍ଥମାନେ କହିଲେ— 'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଶୁଣନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।'
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତାନ୍ସୁରେଶ୍ଵର । ମହାଘୋରାନ୍ସୁଦୀପ୍ତାଂଶ୍ଚ ନାଶିତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ନୁମଃ
'ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ଆପଣ ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ତୀବ୍ର ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଆଦି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ଆମେ ନଶ୍ଟ କରିପାରୁନାହିଁ।'
ପ୍ରଯାଗଃ ପୁଷ୍କରଶ୍ଚୈଵ ଅର୍ଘତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । ଵାରାଣସୀ ମହାଭାଗ ସମର୍ଥା ପାପନାଶିନୀ
'ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ଅର୍ଘତୀର୍ଥ ଏବଂ ବାରାଣସୀ— ଏହି ଚାରିଟି ତୀର୍ଥ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପାପ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।'