କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ କିମତ୍ର ତଵ କାରଣମ୍ । ସର୍ଵମେଵ ପ୍ରସାଦେନ ପ୍ରବ୍ରଵୀହି ମହାମତେ
ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ କହନ୍ତୁ; ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦୟାକରି ସବୁ କଥା ମୋତେ ଖୋଲି କହନ୍ତୁ।
ଦେଵମେଵଂ ଵିଜାନାମି ତେଜସା ଇଂଗିତୈସ୍ତଵ । ଜ୍ଞାନହୀନା ଜଗନ୍ନାଥ ନ ଜାନେ ରୂପନାମନୀ
ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ଓ ଚାଳ ଦେଖି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେବତା ବୋଲି ଚିହ୍ନିଛି; ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋର ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ରୂପ କିମ୍ବା ନାମ ଜାଣେନି।
କିଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵା ଭଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ କିଂ ଵା ଶଂକର ଏଵ ହି । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵଂ ଦଂଡଵଦ୍ଧରଣୀଂ ଗତା
ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମା କି, ବା ବିଷ୍ଣୁ କି, କିମ୍ବା ଶିବ? ଏଭଳି କହି ଓ ନମସ୍କାର କରି ସେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଗଲେ।
ତାମୁଵାଚ ଜଗନ୍ନାଥଃ ପ୍ରଣତାଂ ରାଜନଂଦିନୀମ୍ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ତ୍ରଯାଣାମପି ଦେଵାନାମଂତରଂ ନାସ୍ତି ଶୋଭନେ
ତାକୁ ନମ୍ର ରାଜନ୍ଦିନୀକୁ ଜଗନ୍ନାଥ କହିଲେ— ଶୁଣ ଶୋଭନା, ତିନି ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମା ସମର୍ଚିତୋ ଯେନ ଶଂକରୋ ଵା ଵରାନନେ । ତେନାହମର୍ଚିତୋ ନିତ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସଦା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପୂଜେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଏତୌ ମମାଭିନ୍ନତରୌ ନିତ୍ଯଂ ଚାପି ତ୍ରିରୂପଵାନ୍ । ଅହଂ ହି ପୂଜିତୋ ଯୈଶ୍ଚ ତାଵେତୌ ତୈଃ ସୁପୂଜିତୌ
ଏହି ଦୁଇଜଣ ମୋ ସହ ସଦା ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ତିନି ରୂପରେ ଅଛି; ଯିଏ ମୋତେ ପୂଜେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପୂଜେ।
ଅହଂ ଦେଵୋ ହୃଷୀକେଶଃ କୃପଯା ତଵ ଚାଗତଃ । ସ୍ତଵେନାନେନ ପୁଣ୍ଯେନ ଵ୍ରତେନ ନିଯମେନ ଚ
ମୁଁ ହେଉଛି ଦେବତା ହୃଷୀକେଶ, ତୋତେ କୃପା କରି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟୁତି, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଆସିଛି।
ସଂଜାତା କଲ୍ମଷୈର୍ହୀନା ଵରଂ ଵରଯ ଶୋଭନେ । ଦିଵ୍ଯାଦେଵ୍ଯୁଵାଚ- ଵିଜଯସ୍ଵ ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣକ୍ଲେଶାପହାରକ
ତୁମେ ଏବେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲ; ହେ ଶୋଭନା, ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ଚାହିଁବା। ଦିବ୍ୟା ଦେବୀ କହିଲେ— ବିଜୟୀ ହେଉ, ହୃଷୀକେଶ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା।
ନମାମି ଚରଣଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ ମାମୁଦ୍ଧର ସୁରେଶ୍ଵର । ଵରଂ ମେ ଦାତୁକାମୋଽସି ଚକ୍ରପାଣେ ପ୍ରସୀଦ ମେ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦୁଇ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି; ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ। ଆପଣ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଛନ୍ତି; ହେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଆତ୍ମପାଦଯୁଗସ୍ଯାପି ଭକ୍ତିଂ ଦେହି ମମାନଘ । ଦର୍ଶଯସ୍ଵ ଜଗନ୍ନାଥ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଂ ନିରାମଯମ୍
ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ପାଦଯୁଗଳରେ ଭକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ନିର୍ମଳ; ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋତେ ମୋକ୍ଷର ନିର୍ମଳ ପଥ ଦେଖାନ୍ତୁ।
ଦାସତ୍ଵଂ ଦେହି ଵୈକୁଂଠ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦନ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ ଗଚ୍ଛ ନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷା
ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋତେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଦାସତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ଏମିତି ହେଉ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ; ଏବେ ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ ଯାଅ।
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପରମଂ ଲୋକଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଯୋଗିଭିଃ ସଦା । ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛ ପରଂ ଲୋକଂ ପ୍ରସାଦାନ୍ମମ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଯେଉଁ ପରମ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯୋଗୀମାନେ ସଦା ପାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଠାକୁ ମୋର କୃପାରେ ଏବେ ଯାଅ, ଏହି ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକକୁ ଯାଅ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତତୋ ଵାକ୍ଯେ ମାଧଵେନ ମହାତ୍ମନା । ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ଅଭୂଦ୍ଦିଵ୍ଯା ସୂର୍ଯତେଜଃ ସମପ୍ରଭା
ଏଭଳି ମାଧବଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ପରେ, ଦିବ୍ୟା ଦେବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭା ଓ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତା । ଦିଵ୍ଯମାଲାନ୍ଵିତା ସା ଚ ଦିଵ୍ଯହାରଵିଲଂବିନୀ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଦିବ୍ୟ ହାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଗତା ସା ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ଦାହପ୍ରଲଯଵର୍ଜିତମ୍ । ପୁନଃ ପକ୍ଷୀ ସମାଯାତଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ହର୍ଷସଂଯୁତଃ
ସେ ଦାହ ଓ ପ୍ରଳୟରୁ ମୁକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଗଲେ; ପୁନି ପକ୍ଷୀ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲା।
ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମାସ ପିତରଂ ପ୍ରତି ସତ୍ତମଃ
ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ସମସ୍ତ କଥା ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେଽଷ୍ଟାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନଙ୍କ କଥାରେ, ଗୁରୁତୀର୍ଥରେ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ, ଏଠାରେ ଅଠାଉଁଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- କୁଂଜଲସ୍ତୁ ସୁତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମଥାବ୍ରଵୀତ୍ । ଭଵାନ୍କଥଯ ଭୋଃ ପୁତ୍ର କିମପୂର୍ଵଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— ତାପରେ କୁଞ୍ଜଳ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ବୋଉ ପୁଅ, ତୁମେ କ’ଣ ନୂଆ କିଛି ଦେଖିଛ, ମୋତେ କହ।
ତନ୍ମେ କଥଯ ସୁପ୍ରୀତଃ ଶ୍ରୋତୁକାମୋଽସ୍ମି ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଏଵମାଦିଶ୍ଯ ତଂ ପୁତ୍ରଂ ଵିରରାମ ସ କୁଂଜଲଃ
ମୁଁ ବହୁତ ଖୁସି ଓ ଏବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ସେଥିପାଇଁ ମୋତେ ସେ କଥା କହ। ଏଭଳି କହି, କୁଞ୍ଜଳ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଖରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ପିତରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଵିନଯାଵନତସ୍ସୁତଃ । ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲ ଉଵାଚ- ହିମଵଂତଂ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦେଵଵୃଂଦସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ, ପୁଅ ବିନୟରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସମୁଜ୍ଜ୍ୱଳ କହିଲେ— “ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ହିମବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲି।
ଆହାରାର୍ଥଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛାମି ଭଵତଶ୍ଚାତ୍ମନଃ ପିତଃ । ପଶ୍ଯାମି କୌତୁକଂ ତତ୍ର ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ନ ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା
ପିତା, ଆମେ ଦୁହେଁ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିବାକୁ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଗଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ଏମିତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲି, ଯାହା କେବେ ଦେଖିନଥିଲି, କେବେ ଶୁଣିନଥିଲି।
ପ୍ରଦେଶମୃଷିଗଣାକୀର୍ଣମପ୍ସରୋଭିଃ ପ୍ରଶୋଭିତମ୍ । ବହୁକୌତୁକଶୋଭାଢ୍ଯଂ ମଂଗଲ୍ଯଂ ମଂଗଲୈର୍ଯୁତମ୍
ସେଠାରେ ଋଷିମାନେ ଭରିଥିବା ଏକ ଅଞ୍ଚଳ, ଅପ୍ସରାମାନେ ସଜାଇଥିଲେ, ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବହୁପୁଣ୍ଯଫଲୋପେତୈର୍ଵନୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତତଃ । ଅନେକକୌତୁକଭରୈର୍ମନସଃ ପରିମୋହନମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବନ ଥିଲା, ଯାହା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଦେଉଥିଲା, ଅସଂଖ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା।
ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ତାତ ଅପୂର୍ଵଂ ମାନସାଂତିକେ । ବହୁହଂସୈଃ ସମାକୀର୍ଣୋ ହଂସ ଏକଃ ସମାଗତଃ
ସେଠାରେ, ପିତା, ମୁଁ ମାନସ ସରୋବର ପାଖରେ ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି— ବହୁତ ହଂସ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ହଂସ ଆସିଥିଲା।
ଏଵଂ କୃଷ୍ଣା ମହାଭାଗ ଅନ୍ଯେ ତତ୍ର ସମାଗତାଃ । ସିତେତରୈଶ୍ଚଂଚୁପାଦୈରନ୍ଯତଃ ଶୁକ୍ଲଵିଗ୍ରହାଃ
ଏଭଳି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; କିଛିଙ୍କର କଳା ଠୁଣ୍ଠି ଓ ପାଦ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଭ୍ର ଦେହ ଥିଲେ।
ତାଦୃଶାସ୍ତେ ଚ ନୀଲା ଵୈ ଅନ୍ଯେ ଶୁଭ୍ରା ମହାମତେ । ଚତସ୍ରସ୍ତତ୍ର ଵୈ ନାର୍ଯୋ ରୌଦ୍ରାକାରା ଵିଭୀଷଣାଃ
ସେଠାରେ କିଛି ନୀଳ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଭ୍ର ଥିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ମହିଳା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲସଂକ୍ରୂରା ଊର୍ଧ୍ଵକେଶ୍ଯୋ ଭଯାନକାଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ତାସ୍ତୁ ସମାଯାତାସ୍ତସ୍ମିନ୍ସରସି ମାନସେ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ କ୍ରୁର ମୁହଁ, ଚୁଲି ଉଠିଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର। ପରେ, ସେମାନେ ମାନସ ସରୋବରକୁ ଆସିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣା ହଂସାସ୍ତୁ ସଂସ୍ନାତା ମାନସେ ତାତ ମତ୍ପୁରଃ । ଵିଭ୍ରାଂତାଃ ପରିତଶ୍ଚାନ୍ଯେ ନ ସ୍ନାତାସ୍ତତ୍ର ମାନସେ
କଳା ହଂସମାନେ ମୋ ଆଗରେ ମାନସ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ପିତା। ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ନାହିଁ।
ଜହସୁସ୍ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତାତ ହାସ୍ଯୈରଟ୍ଟାଟ୍ଟଦାରୁଣୈଃ । ତସ୍ମାତ୍ସରାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତୋ ହଂସ ଏକୋ ମହାତନୁଃ
ସେ ମହିଳାମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ କଠୋର ହସରେ ହସିଲେ, ପିତା। ତାପରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଦେହର ହଂସ ସରୋବରରୁ ବାହାରିଗଲା।
ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ରଯୋ ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତାସ୍ତୈଶ୍ଚାହଂ ସମୁପେକ୍ଷିତଃ । ଯାତା ଆକାଶମାର୍ଗେଣ ଵିଵଦଂତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ପରେ ଆଉ ତିନିଜଣ ବାହାରିଗଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ଅବହେଳା କଲେ। ସେମାନେ ଆକାଶ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିଲେ, ପରସ୍ପରେ ବିବାଦ କରୁଥିଲେ।