ସ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦିଵୋଦାସୋ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵୀଂ ସୁତାଂ ତଦା । କସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତେ କନ୍ଯା ସୁଵରାଯ ମହାତ୍ମନେ
ଦିବୋଦାସ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟାଦେବୀ ଝିଅକୁ ଦେଖି, ଚିନ୍ତା କଲେ — ଏହି କନ୍ୟାକୁ କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବି ?
ଇତି ଚିଂତାପରୋ ଭୂତ୍ଵା ସମାଲୋକ୍ଯ ନରୋତ୍ତମଃ । ରୂପଦେଶସ୍ଯ ରାଜାନଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ମହୀପତିଃ
ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହୋଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ରୂପଦେଶର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଚିତ୍ରସେନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସମାହୂଯ ନରୋତ୍ତମଃ । କନ୍ଯାଂ ଦଦୌ ମହାତ୍ମାସୌ ଚିତ୍ରସେନାଯ ଧୀମତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଲେ ।
ତସ୍ଯା ଵିଵାହକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସମଯେ ନୃପ । ମୃତୋସୌ ଚିତ୍ରସେନସ୍ତୁ କାଲଧର୍ମେଣ ଵୈ କିଲ
କିନ୍ତୁ ବିବାହ ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ହେ ରାଜା, ଚିତ୍ରସେନ କାଳର ନିୟମରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।
ଦିଵୋଦାସସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଚିଂତଯାମାସ ଭୂପତିଃ । ସୁବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସମାହୂଯ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନୃପନଂଦନଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ ରାଜା ଏହା ଭାବିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ହେ ରାଜାନନ୍ଦନ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
ଅସ୍ଯା ଵିଵାହକାଲେ ତୁ ଚିତ୍ରସେନୋ ଦିଵଂ ଗତଃ । ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ କୀଦୃଶଂ କର୍ମ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵଦଂତୁ ମେ
ଏହି କନ୍ୟାର ବିବାହ ସମୟରେ ଚିତ୍ରସେନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ଏହି କନ୍ୟାର ଭବିଷ୍ୟତ କର୍ମ କଣ ହେବ ? ମୋତେ କୁହ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ- ଵିଵାହୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାଜନ୍କନ୍ଯାଯାସ୍ତୁ ଵିଧାନତଃ । ପତିର୍ମୃତ୍ଯୁଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯସ୍ଯା ନୋଚେତ୍ସଂଗଂ କରୋତି ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ — ହେ ରାଜା, ବିଧିମତ ଭାବେ କନ୍ୟାର ବିବାହ ହୋଇଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ସଂଯୋଗ ହୁଏନି ।
ମହାଧିଵ୍ଯାଧିନା ଗ୍ରସ୍ତସ୍ତ୍ଯାଗଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ଚ । ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେ ମହାଦିବ୍ୟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଯାନ୍ତି; ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ, ହେ ରାଜା, ସେ ପ୍ରବ୍ରଜିତ ହୁଏ ।
ଅନୁଦ୍ଵାହିତାଯାଃ କନ୍ଯାଯା ଉଦ୍ଵାହଃ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ । ନ ସ୍ଯାଦ୍ରଜସ୍ଵଲା ଯାଵଦନ୍ଯଃ ପତିର୍ଵିଧୀଯତେ
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବିବାହିତ ନୁହଁନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ବିବାହ କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏନି, ସେ ରଜସ୍ୱଳା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିଵାହଂ ତୁ ଵିଧାନେନ ପିତା କୁର୍ଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ । ଏଵଂ ରାଜନ୍ସମାଦିଷ୍ଟଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ବୁଧୈର୍ଜନୈଃ
ପିତାଁକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛନ୍ତି।
ଵିଵାହଃ କ୍ରିଯତାମସ୍ଯା ଇତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଦିଵୋଦାସସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯପ୍ରଣୋଦିତଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିବାହ କରାଯାଉ, ବୋଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ, ସେମାନଙ୍କର କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ।
ଵିଵାହାର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଉଦ୍ଯମଂ କୃତଵାନ୍ନୃପ । ପୁନର୍ଦତ୍ତା ତୁ ଦାନେନ ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ମହାରାଜ, ବିବାହ ପାଇଁ ରାଜା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ପୁନି, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟାଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଇଲେ।
ରୂପସେନାଯ ପୁଣ୍ଯାଯ ତସ୍ମୈ ରାଜ୍ଞେ ମହାତ୍ମନେ । ମୃତ୍ଯୁଧର୍ମଂ ଗତୋ ରାଜା ଵିଵାହେ ତୁ ମହୀପତିଃ
ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରୂପସେନଙ୍କୁ ସେ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିବାହ ସମୟରେ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁର ଆଗମନରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ।
ଯଦା ଯଦା ମହାଭାଗ ଦିଵ୍ଯାଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଭୂପତିଃ । ଭର୍ତା ଚ ମ୍ରିଯତେ କାଲେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଲଗ୍ନସ୍ଯ ସର୍ଵଦା
ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଦିବ୍ୟାଦେବୀଙ୍କ ପତି ରାଜା ବିବାହ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ପ୍ରତିଥରେ ଏହି ଘଟଣା ହେଉଥିଲା।
ଏକଵିଂଶତିଭର୍ତାରଃ କାଲେ କାଲେ ମୃତାଃ ପିତଃ । ତତୋ ରାଜା ମହାଦୁଃଖୀ ସଂଜାତଃ ଖ୍ଯାତଵିକ୍ରମଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ବିଶିଏକୁଶି ଜଣ ପତି ପ୍ରତିଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ପିତା। ତାପରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀରତା ସମ୍ପନ୍ନ ରାଜା ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସମାଲୋଚ୍ଯ ସମାହୂଯ ସମାମଂତ୍ର୍ଯ ସ ମଂତ୍ରିଭିଃ । ସ୍ଵଯଂଵରେ ମହାବୁଦ୍ଧିଂ ଚକାର ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ସମ୍ମିଳନ କରି, ଏବଂ ଉପଦେଶ ନେଇ, ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ରାଜାନଃ ସମାହୂତା ମହାତ୍ମନା । ସ୍ଵଯଂଵରାର୍ଥମାହୂତାସ୍ତଥା ତେ ଧର୍ମତତ୍ପରାଃ
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ରାଜାମାନେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂବର ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ରୂପସଂମୁଗ୍ଧା ରାଜାନୋ ମୃତ୍ଯୁନୋଦିତାଃ । ସଂଗ୍ରାମଂ ଚକ୍ରିରେ ମୂଢାସ୍ତେ ମୃତାଃ ସମରାଂଗଣେ
ତାଙ୍କର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ରାଜାମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରେରଣାରେ, ଅବିବେକରେ, ପରସ୍ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏଵଂ ତାତ କ୍ଷଯୋ ଜାତଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ସୁଦୁଃଖାର୍ତା ଗତା ସା ଵନକଂଦରମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ପିତା, ମହାତ୍ମା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିନାଶ ହେଲା। ଦିବ୍ୟାଦେବୀ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲ ଗୁହାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରୁରୋଦ କରୁଣଂ ବାଲା ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ମନସ୍ଵିନୀ । ଏଵଂ ତାତ ମଯା ଦୃଷ୍ଟମପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଵୈ ତଦା
ଯୁବତୀ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଦିବ୍ୟାଦେବୀ କରୁଣାଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ପିତା।
ତନ୍ମେ ସୁଵିସ୍ତରଂ ତାତ ତସ୍ଯାଃ କଥଯ କାରଣମ୍
ଏହିପରି ଦୁଃଖର କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ସବିସ୍ତାରେ କହ, ପିତା।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ। ଚ୍ଯଵନୋପାଖ୍ଯାନେ ପଂଚାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡର ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଗୁରୁତୀର୍ଥର ଚ୍ୟବନ ଉପାଖ୍ୟାନର ପଞ୍ଚାଶୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଵ୍ରତଭେଦାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୈର୍ଯୈଶ୍ଚାରାଧିତୋ ହରିଃ । ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ଚୈଵ ଜଯଂତୀ ପାପନାଶିନୀ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ—ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଜୟା, ବିଜୟା ଏବଂ ପାପ ନାଶକ ଜୟନ୍ତୀ ବ୍ରତ।
ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଵଂଜୁଲୀ ଚାନ୍ଯା ତିଲଦଗ୍ଧା ତଥାପରା । ଅଖଂଡାଚାରକନ୍ଯା ଚ ମନୋରଥା ସୁପୁତ୍ରକ
ତିନିପ୍ରକାର ତ୍ରିସ୍ପୃଶା, ବଂଜୁଳୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ତିଳଦଗ୍ଧା ବ୍ରତ; ଅଖଣ୍ଡାଚାର କନ୍ୟା ଏବଂ ମନୋରଥା, ପ୍ରିୟ ପୁଅ।
ଏକାଦଶ୍ଯାସ୍ତୁ ଭେଦାଶ୍ଚ ସଂତି ପୁତ୍ର ଅନେକଧା । ଅଶୂନ୍ଯଶଯନଂ ଚାନ୍ଯଜ୍ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ମହାଵ୍ରତମ୍
ଏକାଦଶୀର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅଛି, ପୁଅ; ଅଶୂନ୍ୟଶୟନ, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ମହାବ୍ରତ।
ଏତୈର୍ଵ୍ରତୈର୍ମହାପୁଣ୍ଯୈଃ ପାପଂ ଦୂରଂ ପ୍ରଯାତି ଚ । ପ୍ରାଣିନାଂ ନାତ୍ର ସଂଦେହଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ମହାପୁଣ୍ୟ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂରେଇଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ସତ୍ୟ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପାପରାଶିଵିନାଶନମ୍ । ସୁପୁତ୍ରଶତନାମାଖ୍ଯଂ ନରାଣାଂ ଗତିଦାଯକମ୍
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ — ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଟିକୁ କହିବି, ଯାହା ପାପର ଢେରକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ। ଏହାକୁ 'ସୁପୁତ୍ର ଶତନାମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଶତନାମାଖ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ । ସଂପ୍ରତ୍ଯେଵ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ସୁତୋତ୍ତମ
ଏହି ଦେବତା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶତନାମ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ଏବେ ମୁଁ କହିବି। ଏହାକୁ ଶୁଣ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁତ୍ର।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାମଶତସ୍ଯାପି ଋଷିଂ ଛଂଦୋ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଦେଵଂ ଚୈଵ ମହାଭାଗ ସର୍ଵପାପଵିଶୋଧନମ୍
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶତନାମର ଋଷି, ଛନ୍ଦ ଏବଂ ଦେବତା କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାମଶତସ୍ଯାପି ଋଷିର୍ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଓଁକାରୋ ଦେଵତା ପ୍ରୋକ୍ତଶ୍ଛଂଦୋନୁଷ୍ଟୁପ୍ତଥୈଵ ଚ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶତନାମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଋଷି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଓଁକାରକୁ ଦେବତା ଏବଂ ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।