ଚକ୍ରାତେ ଚ କଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ସୁପୁଣ୍ଯାଂ ପାପନାଶିନୀମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ପିତ୍ରା ତୁ କୁଂଜଲେନାପି ପୃଷ୍ଟ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲ ଆତ୍ମଜଃ
ସେମାନେ ଏକ ଦିବ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ପାପ ନାଶକ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ — କୁଞ୍ଜଳ ନାମକ ପିତା ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
କ୍ଵଗତୋଽସ୍ଯଦ୍ଯ ପୁତ୍ର ତ୍ଵଂ କିମପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ପୁନଃ । ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତନ୍ମେ କଥଯ ନଂଦନ
ପୁଅ, ତୁମେ ଆଜି କେଉଁଠି ଗଲା ? ତୁମେ କଣ ନୂତନ କିଛି ଦେଖିଲା କି ? ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯାଇଥିଲ, ସେଠାରେ ଯଦି କିଛି ପୁଣ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ କିମ୍ବା କଥା ଦେଖିବାକୁ କିମ୍ବା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି, ତାହା ମୋତେ କୁହ, ନନ୍ଦନ ।
କୁଂଜଲସ୍ଯ ପିତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲଃ । ପିତରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଭକ୍ତ୍ଯା ନମିତକଂଧରଃ
କୁଞ୍ଜଳଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପିତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ପ୍ରଣାମମକରୋନ୍ମୂର୍ଧ୍ନା କଥାଂ ଚକ୍ରେ ମନୋହରାମ୍ । ଉଜ୍ଜ୍ଵଲ ଉଵାଚ- ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପଂ ମହାଭାଗ ନିତ୍ଯମେଵ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍
ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଏକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କହିଲେ — ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ସଦା ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଏ ।
ମହତା ଉଦ୍ଯମେନାପି ଆହାରାର୍ଥଂ ମହାମତେ । ପ୍ଲକ୍ଷେଦ୍ଵୀପେ ମହାରାଜ ସଂତି ଦେଶା ଅନେକଶଃ
ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରି, ହେ ମହାମତି, ମୁଁ ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଏ । ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଦେଶ ଅଛି ।
ପର୍ଵତାଃ ସରିଦୁଦ୍ଯାନ ଵନାନି ଚ ସରାଂସି ଚ । ଗ୍ରାମାଶ୍ଚ ପତ୍ତନାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ସୁପ୍ରଜାଭିଃ ପ୍ରମୋଦିତାଃ
ସେଠାରେ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଝିଲିମିଳି ଝିଲିମିଳି ଝିଲି ଅଛି; ଗାଁ ଓ ସହର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସୁସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ଖୁସି ଲୋକେ ରହନ୍ତି ।
ସଦା ସୁଖେନ ସଂତୁଷ୍ଟା ଲୋକା ହୃଷ୍ଟା ଵସଂତି ତେ । ଦାନପୁଣ୍ଯଜପୋପେତାଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଵସମନ୍ଵିତାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକେ ସଦା ସୁଖରେ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ବସିଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ଦାନ, ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜପରେ ଲିନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ମହାରାଜ ଆସୀତ୍ପୁଣ୍ଯମତିଃ ସଦା । ଦିଵୋଦାସସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ତତ୍ସୁତାସୀଦନୂପମା
ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ସଦା ପୁଣ୍ୟମନା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦିବୋଦାସ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ ଅନୂପମା ।
ଗୁଣରୂପସମାଯୁକ୍ତା ସୁଶୀଲା ଚାରୁମଂଗଲା । ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ରୂପେଣାପ୍ରତିମା ଭୁଵି
ସେ ଗୁଣ ଓ ରୂପରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣର ଥିଲେ; ଦିବ୍ୟାଦେବୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଭୂମିରେ ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ ।
ପିତ୍ରା ଵିଲୋକିତା ସା ତୁ ରୂପତାରୁଣ୍ଯମଂଗଲା । ପ୍ରଥମେ ଵଯସି ସା ଚ ଵର୍ତ୍ତତେ ଚାରୁମଂଗଲା
ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ରୂପ, ଯୌବନ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍; ସେ ପ୍ରଥମ ଯୌବନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶୋଭାରେ ଥିଲେ ।
ସ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦିଵୋଦାସୋ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵୀଂ ସୁତାଂ ତଦା । କସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତେ କନ୍ଯା ସୁଵରାଯ ମହାତ୍ମନେ
ଦିବୋଦାସ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟାଦେବୀ ଝିଅକୁ ଦେଖି, ଚିନ୍ତା କଲେ — ଏହି କନ୍ୟାକୁ କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବି ?
ଇତି ଚିଂତାପରୋ ଭୂତ୍ଵା ସମାଲୋକ୍ଯ ନରୋତ୍ତମଃ । ରୂପଦେଶସ୍ଯ ରାଜାନଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ମହୀପତିଃ
ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହୋଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ରୂପଦେଶର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଚିତ୍ରସେନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସମାହୂଯ ନରୋତ୍ତମଃ । କନ୍ଯାଂ ଦଦୌ ମହାତ୍ମାସୌ ଚିତ୍ରସେନାଯ ଧୀମତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଲେ ।
ତସ୍ଯା ଵିଵାହକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସମଯେ ନୃପ । ମୃତୋସୌ ଚିତ୍ରସେନସ୍ତୁ କାଲଧର୍ମେଣ ଵୈ କିଲ
କିନ୍ତୁ ବିବାହ ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ହେ ରାଜା, ଚିତ୍ରସେନ କାଳର ନିୟମରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।
ଦିଵୋଦାସସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଚିଂତଯାମାସ ଭୂପତିଃ । ସୁବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସମାହୂଯ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନୃପନଂଦନଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ ରାଜା ଏହା ଭାବିଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ହେ ରାଜାନନ୍ଦନ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
ଅସ୍ଯା ଵିଵାହକାଲେ ତୁ ଚିତ୍ରସେନୋ ଦିଵଂ ଗତଃ । ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ କୀଦୃଶଂ କର୍ମ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵଦଂତୁ ମେ
ଏହି କନ୍ୟାର ବିବାହ ସମୟରେ ଚିତ୍ରସେନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ଏହି କନ୍ୟାର ଭବିଷ୍ୟତ କର୍ମ କଣ ହେବ ? ମୋତେ କୁହ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ- ଵିଵାହୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାଜନ୍କନ୍ଯାଯାସ୍ତୁ ଵିଧାନତଃ । ପତିର୍ମୃତ୍ଯୁଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯସ୍ଯା ନୋଚେତ୍ସଂଗଂ କରୋତି ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ — ହେ ରାଜା, ବିଧିମତ ଭାବେ କନ୍ୟାର ବିବାହ ହୋଇଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ସଂଯୋଗ ହୁଏନି ।
ମହାଧିଵ୍ଯାଧିନା ଗ୍ରସ୍ତସ୍ତ୍ଯାଗଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ଚ । ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେ ମହାଦିବ୍ୟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଯାନ୍ତି; ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ, ହେ ରାଜା, ସେ ପ୍ରବ୍ରଜିତ ହୁଏ ।
ଅନୁଦ୍ଵାହିତାଯାଃ କନ୍ଯାଯା ଉଦ୍ଵାହଃ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ । ନ ସ୍ଯାଦ୍ରଜସ୍ଵଲା ଯାଵଦନ୍ଯଃ ପତିର୍ଵିଧୀଯତେ
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବିବାହିତ ନୁହଁନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ବିବାହ କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏନି, ସେ ରଜସ୍ୱଳା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିଵାହଂ ତୁ ଵିଧାନେନ ପିତା କୁର୍ଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ । ଏଵଂ ରାଜନ୍ସମାଦିଷ୍ଟଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ବୁଧୈର୍ଜନୈଃ
ପିତାଁକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛନ୍ତି।
ଵିଵାହଃ କ୍ରିଯତାମସ୍ଯା ଇତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଦିଵୋଦାସସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯପ୍ରଣୋଦିତଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିବାହ କରାଯାଉ, ବୋଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିବୋଦାସ, ସେମାନଙ୍କର କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ।
ଵିଵାହାର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଉଦ୍ଯମଂ କୃତଵାନ୍ନୃପ । ପୁନର୍ଦତ୍ତା ତୁ ଦାନେନ ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ମହାରାଜ, ବିବାହ ପାଇଁ ରାଜା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ପୁନି, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟାଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଇଲେ।
ରୂପସେନାଯ ପୁଣ୍ଯାଯ ତସ୍ମୈ ରାଜ୍ଞେ ମହାତ୍ମନେ । ମୃତ୍ଯୁଧର୍ମଂ ଗତୋ ରାଜା ଵିଵାହେ ତୁ ମହୀପତିଃ
ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରୂପସେନଙ୍କୁ ସେ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିବାହ ସମୟରେ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁର ଆଗମନରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ।
ଯଦା ଯଦା ମହାଭାଗ ଦିଵ୍ଯାଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଭୂପତିଃ । ଭର୍ତା ଚ ମ୍ରିଯତେ କାଲେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଲଗ୍ନସ୍ଯ ସର୍ଵଦା
ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଦିବ୍ୟାଦେବୀଙ୍କ ପତି ରାଜା ବିବାହ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ପ୍ରତିଥରେ ଏହି ଘଟଣା ହେଉଥିଲା।
ଏକଵିଂଶତିଭର୍ତାରଃ କାଲେ କାଲେ ମୃତାଃ ପିତଃ । ତତୋ ରାଜା ମହାଦୁଃଖୀ ସଂଜାତଃ ଖ୍ଯାତଵିକ୍ରମଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ବିଶିଏକୁଶି ଜଣ ପତି ପ୍ରତିଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ପିତା। ତାପରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀରତା ସମ୍ପନ୍ନ ରାଜା ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସମାଲୋଚ୍ଯ ସମାହୂଯ ସମାମଂତ୍ର୍ଯ ସ ମଂତ୍ରିଭିଃ । ସ୍ଵଯଂଵରେ ମହାବୁଦ୍ଧିଂ ଚକାର ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ସମ୍ମିଳନ କରି, ଏବଂ ଉପଦେଶ ନେଇ, ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ।
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ରାଜାନଃ ସମାହୂତା ମହାତ୍ମନା । ସ୍ଵଯଂଵରାର୍ଥମାହୂତାସ୍ତଥା ତେ ଧର୍ମତତ୍ପରାଃ
ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ରାଜାମାନେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂବର ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ରୂପସଂମୁଗ୍ଧା ରାଜାନୋ ମୃତ୍ଯୁନୋଦିତାଃ । ସଂଗ୍ରାମଂ ଚକ୍ରିରେ ମୂଢାସ୍ତେ ମୃତାଃ ସମରାଂଗଣେ
ତାଙ୍କର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ରାଜାମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରେରଣାରେ, ଅବିବେକରେ, ପରସ୍ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏଵଂ ତାତ କ୍ଷଯୋ ଜାତଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ସୁଦୁଃଖାର୍ତା ଗତା ସା ଵନକଂଦରମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ପିତା, ମହାତ୍ମା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିନାଶ ହେଲା। ଦିବ୍ୟାଦେବୀ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲ ଗୁହାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ରୁରୋଦ କରୁଣଂ ବାଲା ଦିଵ୍ଯାଦେଵୀ ମନସ୍ଵିନୀ । ଏଵଂ ତାତ ମଯା ଦୃଷ୍ଟମପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଵୈ ତଦା
ଯୁବତୀ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଦିବ୍ୟାଦେବୀ କରୁଣାଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ପିତା।