ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥା ରାଜା ତାମୁଵାଚ ଵରାନନାମ୍ । ଚିଂତିତଂ ଯନ୍ମଯା ଦେଵି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ହି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜା ସେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀଙ୍କୁ କହିଲେ— ଦେବୀ, ମୁଁ ଯାହା ଚିନ୍ତା କରୁଛି, ଏବେ ଶୁଣ।
ମାନଭଂଗୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ନୈଵ ସ୍ଵସ୍ଯ ମନଃପ୍ରିଯେ । ମଯି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତେ କାଂତେ ପ୍ରଜା ଦୀନା ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଅପମାନ ଦେଖିଛି, ମୋ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟା। ଯଦି ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ, ମୋ ପ୍ରିୟା, ମୋ ପ୍ରଜାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ।
ତ୍ରାସଯିଷ୍ଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଯମସ୍ତୁ ଵ୍ଯାଧିଭିଃ ପ୍ରଜାଃ । ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଵରାନନେ
ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଯମ ମୋ ପ୍ରଜାମାନେ ରୋଗ ଦେଇ ଭୟଭୀତ କରିବ। ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ତାଂ ରାଜା ସମାହୂଯ ସୁତୋତ୍ତମମ୍ । ପୂରୁଂ ତଂ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଜରାଯୁକ୍ତଂ ମହାମତିମ୍
ଏଭଳି କହି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବୃଦ୍ଧତାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଏହ୍ଯେହି ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ଧର୍ମଂ ଜାନାସି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ମମାଜ୍ଞଯା ହି ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ଧର୍ମଃ ସଂପାଲିତସ୍ତ୍ଵଯା
ଆ, ଆ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମ ଜାଣ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ଧର୍ମମୟ, ଧର୍ମକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିଛ।
ଜରା ମେ ଦୀଯତାଂ ତାତ ତାରୁଣ୍ଯଂ ଗୃହ୍ଯତାଂ ପୁନଃ । ରାଜ୍ଯଂ କୁରୁ ମମେଦଂ ତ୍ଵଂ ସକୋଶବଲଵାହନମ୍
ମୋ ପୁଅ, ତୁମ ବୃଦ୍ଧତା ମୋତେ ଦେଅ, ତୁମ ଯୌବନ ପୁଣି ନେଅ। ମୋ ଏହି ରାଜ୍ୟ, ଧନ, ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ତୁମେ ଚାଳା।
ଆସମୁଦ୍ରାଂ ପ୍ରଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ରତ୍ନପୂର୍ଣାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍ । ମଯା ଦତ୍ତାଂ ମହାଭାଗ ସଗ୍ରାମଵନପତ୍ତନାମ୍
ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଭୂମିକୁ ଉପଭୋଗ କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ଗ୍ରାମ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ସହର ସହିତ।
ପ୍ରଜାନାଂ ପାଲନଂ ପୁଣ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ସଦାନଘ । ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଶାସନଂ ନିତ୍ଯଂ ସାଧୂନାଂ ପରିପାଲନମ୍
ପ୍ରଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବା ସଦା ପୁଣ୍ୟ କାମ, ହେ ନିର୍ମଳ। ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସଦା ଶାସନ କର, ଭଲମାନେ ସଦା ରକ୍ଷା କର।
କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରମାଣତଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାଭାଗ ଵିଧିନାପି ସ୍ଵକର୍ମଣା
ପୁଆ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାମ କରିବା ଦରକାର। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେପରି କର।
ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ପାଲନଂ କାର୍ଯଂ ଯସ୍ମାତ୍ପୂଜ୍ଯା ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ । ପଂଚମେ ସପ୍ତମେ ଘସ୍ରେ କୋଶଂ ପଶ୍ଯ ଵିପଶ୍ଚିତଃ
ତୁମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କର, କାରଣ ସେମାନେ ତିନି ଜଗତରେ ପୂଜ୍ୟ। ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ ଦିନରେ ଧନଭଣ୍ଡାର ଯାଞ୍ଚ କର, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ବଲଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସଂପୂଜ୍ଯଂ ପ୍ରସାଦଧନଭୋଜନୈଃ । ଚାରଚକ୍ଷୁର୍ଭଵସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ନିତ୍ଯଂ ଦାନପରୋ ଭଵ
ସେନାକୁ ସଦା ଉପହାର, ଧନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କର। ସଦା ସଚେତନ ଓ ଦାନରେ ରତ ରୁହ।
ଭଵ ସ୍ଵନିଯତୋ ମଂତ୍ରେ ସଦା ଗୋପ୍ଯଃ ସୁପଂଡିତୈଃ । ନିଯତାତ୍ମା ଭଵ ସ୍ଵତ୍ଵଂ ମା ଗଚ୍ଛ ମୃଗଯାଂ ସୁତ
ମନ୍ତ୍ର ରହସ୍ୟ ରଖିବାରେ ସ୍ୱୟଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଉ, ଏବଂ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିୟମିତ ଓ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ପୁଆ, ଶିକାରକୁ ଯିଅନି।
ଵିଶ୍ଵାସଃ କସ୍ଯ ନୋ କାର୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ କୋଶେ ମହାବଲେ । ପାତ୍ରାଣାଂ ତ୍ଵଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ କଲାନାଂ କୁରୁ ସଂଗ୍ରହମ୍
ନାରୀ, ଧନଭଣ୍ଡାର ଓ ବଡ଼ ସେନାରେ କେହି ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ କଳା ଓ ଦକ୍ଷତା ଶିଖ।
ଯଜ ଯଜ୍ଞୈର୍ହୃଷୀକେଶଂ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଭଵ ସର୍ଵଦା । ପ୍ରଜାନାଂ କଂଟକାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମର୍ଦଯସ୍ଵ ଦିନେ ଦିନେ
ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ସଦା ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ହେଉ। ପ୍ରତିଦିନ ତୁମ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦମନ କର।
ପ୍ରଜାନାଂ ଵାଂଛିତଂ ସର୍ଵମର୍ପଯସ୍ଵ ଦିନେ ଦିନେ । ପ୍ରଜାସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଜାଃ ପୋଷଯ ପୁତ୍ରକ
ପ୍ରତିଦିନ ତୁମ ପ୍ରଜାମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ସେସବୁ ଦିଅ। ପ୍ରଜାଙ୍କ ସୁଖ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ପୁଆ।
ସ୍ଵକୋ ଵଂଶଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଃ ପରଦାରେଷୁ ମା କୃଥାଃ । ମତିଂ ଦୁଷ୍ଟାଂ ପରସ୍ଵେଷୁ ପୂର୍ଵାନନ୍ଵେହି ସର୍ଵଦା
ନିଜ ବଂଶ ରଖିବା ଦରକାର, ପରସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ମନ ଦିଅନି। ପର ଧନ ଉପରେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା କରନି, ସଦା ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦେଖା ଅନୁସରଣ କର।
ଵେଦାନାଂ ହି ସଦା ଚିଂତା ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ହି ଚ ସର୍ଵଦା । କୁରୁଷ୍ଵୈଵଂ ସଦା ଵତ୍ସ ଶସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସରତୋ ଭଵ
ସଦା ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଚିନ୍ତା କର। ଏପରି ସଦା କର, ପୁଆ, ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସରେ ରତ ରୁହ।
ସଂତୁଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଦା ଵତ୍ସ ସ୍ଵଶଯ୍ଯା ନିରତୋ ଭଵ । ଗଜସ୍ଯ ଵାଜିନୋଭ୍ଯାସଂ ସ୍ଯଂଦନସ୍ଯ ଚ ସର୍ଵଦା
ସଦା ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ନିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦିତ ରୁହ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଚଳାଇବାରେ ସଦା ଅଭ୍ୟାସ କର।
ଏଵମାଦିଶ୍ଯ ତଂ ପୁତ୍ରମାଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯ ଚ । ସ୍ଵହସ୍ତେନ ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କରେ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଵମାଯୁଧମ୍
ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ପୁଅକୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ନିଜ ହାତରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଧରାଇଲେ।
ସ୍ଵାଂ ଜରାଂ ତୁ ସମାଗୃହ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ତାରୁଣ୍ଯମସ୍ଯ ଚ । ଗଂତୁକାମସ୍ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯଯାତିଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ନିଜ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ, ରାଜା ଯୟାତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ମାତାପିତୃତୀର୍ଥଵର୍ଣନେ ଯଯାତିଚରିତ୍ରେ ଦ୍ଵ୍ଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ମାତାପିତା ତୀର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନ ଓ ଯୟାତି ଚରିତ୍ରର ବୟାସିଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ସମାହୂଯ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ଦ୍ଵୀପାନାଂ ଵସୁଧାଧିପଃ । ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସୁକର୍ମା କହିଲେ— ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଡାକି, ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ମହୀପତି ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଇଂଦ୍ରଲୋକଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ରୁଦ୍ରଲୋକମତଃ ପରମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସର୍ଵପାପଘ୍ନଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଗତିଦାଯକମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ରୁଦ୍ରଲୋକ ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଗତି ଦେଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁଲୋକ—
ଵ୍ରଜାମ୍ଯହଂ ନ ସଂଦେହୋ ହ୍ଯନଯା ସହ ସତ୍ତମାଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ସଶୂଦ୍ରା ଶ୍ଚ ପ୍ରଜା ମମ
ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଉଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେଙ୍ଗଠି ଏହା ସହିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମୋର ପ୍ରଜା।
ସୁଖେନାପି ସକୁଟୁଂବୈଃ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ତୁ ମହୀତଲେ । ପୂରୁରେଷ ମହାଭାଗୋ ଭଵତାଂ ପାଲକସ୍ତ୍ଵିହ
ତୁମେ ତୁମ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ସହିତ ମହୀରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସ। ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପୁରୁ ଏଠାରେ ତୁମମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିବେ।
ସ୍ଥାପିତୋସ୍ତି ମଯା ଲୋକା ରାଜା ଧୀରଃ ସଦଂଡକଃ । ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଜା ରାଜାନମବ୍ରୁଵନ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ କରିଛି, ସେ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଓ ସଦା ନ୍ୟାୟପରାୟଣ। ଏପରି କହିବା ପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୂଯତେ ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ପୁରାଣେଷୁ ନୃପୋତ୍ତମ । ଧର୍ମ ଏଵଂ ଯତୋ ଲୋକେ ନ ଦୃଷ୍ଟଃ କେନ ଵୈ ପୁରା
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଏହି ଧର୍ମର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ଏପରି ଧର୍ମ ପୂର୍ବେ କେହି ଦେଖିନାହାନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟୋସ୍ମାଭିରସୌ ଧର୍ମୋ ଦଶାଂଗଃ ସତ୍ଯଵଲ୍ଲଭଃ । ସୋମଵଂଶସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ନହୁଷସ୍ଯ ମହାଗୃହେ
ଆମେ ଏହି ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ଦଶ ଅଂଗ ଧର୍ମକୁ ନଜରେ ଦେଖିଛୁ, ଯାହା ସୋମବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛି ଓ ନହୁଷଙ୍କ ବଡ଼ ଘରେ ବିକାଶ ପାଇଛି।
ହସ୍ତପାଦମୁଖୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵାଚାରପ୍ରଚାରକଃ । ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନଃ ପୁଣ୍ଯାନାଂ ଚ ମହାନିଧିଃ
ଏହି ଧର୍ମ ହାତ, ପାଉଁ ଓ ମୁଁହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ଓ ଚରିତ୍ରକୁ ପ୍ରଚାର କରେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁଣ୍ୟର ଏକ ବଡ଼ ଭଣ୍ଡାର।
ଗୁଣାନାଂ ହି ମହାରାଜ ଆକରଃ ସତ୍ଯପଂଡିତଃ । କୁର୍ଵଂତି ଚ ମହାଧର୍ମଂ ସତ୍ଯଵଂତୋ ମହୌଜସଃ
ହେ ମହାରାଜା, ସେ ଗୁଣର ଖଜାନା, ସତ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା; ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ବଳିୟା ଲୋକେ ଏହି ମହାଧର୍ମ କରନ୍ତି।