ରମତେ ରାଜରାଜେଂଦ୍ରସ୍ତାରୁଣ୍ଯେନ ମହୀପତିଃ । ଏଵଂ ଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ଗତାନି ନିରତସ୍ଯ ଚ
ରାଜାଙ୍କ ଯୌବନ ଆନନ୍ଦରେ, ସେ ରାଜାଧିରାଜ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା।
ଭୂପସ୍ଯ ତସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଯଯାତେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ଏଵଂ ତଯା ମହାରାଜୋ ଯଯାତିର୍ମୋହିତସ୍ତଦା
ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କ ପାଇଁ— ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— ଏଭଳି ଭାବେ ମହାରାଜା ଯୟାତି ତାଙ୍କ ସହିତ ମୋହିତ ହୋଇଗଲେ।
କଂଦର୍ପସ୍ଯ ପ୍ରପଂଚେନ ଇଂଦ୍ରସ୍ଯାର୍ଥେ ମହାମତେ । ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ଏଵଂ ପିପ୍ପଲ ରାଜାସୌ ଯଯାତିଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
କାମଦେବଙ୍କ ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ପିପ୍ପଳ, ସୁକର୍ମା କହିଲେ— ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ରାଜା ଯୟାତି, ପୃଥିବୀର ଶାସକ—
ତସ୍ଯା ମୋହନକାମେନ ରତେନ ଲଲିତେନ ଚ । ନ ଜାନାତି ଦିନଂ ରାତ୍ରିଂ ମୁଗ୍ଧଃ କାମସ୍ଯ କନ୍ଯଯା
ତାଙ୍କର ମୋହନ ଇଚ୍ଛା ଓ ଖେଳମସ୍ତି ମଧୁର ମିଳନ ଦ୍ୱାରା, ସେ କାମର କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦିନ ରାତି ଭେଦ ବୁଝି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏକଦା ମୋହିତଂ ଭୂପଂ ଯଯାତିଂ କାମନଂଦିନୀ । ଉଵାଚ ପ୍ରଣତଂ ନମ୍ରଂ ଵଶଗଂ ଚାରୁଲୋଚନା
ଏକଥର, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଯୟାତି ଏଭଳି ମୋହିତ ହେଉଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କାମନନ୍ଦିନୀ ତାଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ, ଅଧୀନ କରି, କହିଲେ।
ଅଶ୍ରୁବିଂଦୁମତ୍ଯୁଵାଚ- ସଂଜାତଂ ଦୋହଦଂ କାଂତ ତନ୍ମେ କୁରୁ ମନୋରଥମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଖଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯଜସ୍ଵ ପୃଥିଵୀପତେ
ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁମତୀ କହିଲେ— ମୋର ମନରେ ଏକ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ପ୍ରିୟ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର; ହେ ପୃଥିବୀର ଶାସକ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କର।
ରାଜୋଵାଚ- ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ କରୋମି ତଵ ସୁପ୍ରିଯମ୍ । ସମାହୂଯ ସୁତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରାଜ୍ଯଭୋଗେ ଵିନିଃସ୍ପୃହମ୍
ରାଜା କହିଲେ— ତେଣୁ ଯାହା ତୁମକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗେ, ମୁଁ ତାହା କରିବି, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ; ରାଜ୍ୟ ଭୋଗରେ ଅସକ୍ତ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଡାକିବି।
ସମାହୂତଃ ସମାଯାତୋ ଭକ୍ତ୍ଯାନମିତକଂଧରଃ । ବଦ୍ଧାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣାମମକରୋତ୍ତଦା
ଡାକିବା ପରେ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆସିଲେ; ହାତ ଯୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପାଦୌ ନନାମାଥ ଭକ୍ତ୍ଯା ନମିତକଂଧରଃ । ଆଦେଶୋ ଦୀଯତାଂ ରାଜନ୍ଯେନାହୂତଃ ସମାଗତଃ
ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; 'ହେ ରାଜା, ଯେଉଁ କାରଣରେ ମୋତେ ଡାକିଛ, ଆଦେଶ ଦିଅ।'
କିଂ କରୋମି ମହାଭାଗ ଦାସସ୍ତେ ପ୍ରଣତୋସ୍ମି ଚ । ରାଜୋଵାଚ- ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସଂଭାରଂ କୁରୁ ପୁତ୍ରକ
'ମୁଁ କଣ କରିବି, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ? ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ଏବଂ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।' ରାଜା କହିଲେ— 'ପୁଅ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ତୟାରି କର।'
ସମାହୂଯ ଦ୍ଵିଜାନ୍ପୁଣ୍ଯାନୃତ୍ଵିଜୋ ଭୂମିପାଲକାନ୍ । ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାତେଜାଃ ପୂରୁଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋତ୍ବିଜ ଓ ଭୂମିର ଶାସକମାନେଙ୍କୁ ଡାକି; ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁରୁ ସମସ୍ତ କାମ କଲେ।
ସର୍ଵଂ ଚକାର ସଂପୂର୍ଣଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ତୁ ମହାତ୍ମନା । ତଯା ସାର୍ଧଂ ସ ଜଗ୍ରାହ ସୁଦୀକ୍ଷାଂ କାମକନ୍ଯଯା
ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଯେଉଁପରି କହିଥିଲେ, ସେଠିପରି ସମସ୍ତ କାମ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଏବଂ କାମକନ୍ୟା ସହିତ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧଯଜ୍ଞଵାଟେ ଦତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯନେକଧା । ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ମହାରାଜ ଭୂରିଦାନମନଂତକମ୍
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଥଳୀରେ, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବହୁତ ଦାନ ଦେଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେଇ ଦାନ ଅପାର ଏବଂ ଅସୀମ ଥିଲା।
ଦୀନେଷୁ ଚ ଵିଶେଷେଣ ଯଯାତିଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ଯଜ୍ଞାଂତେ ଚ ମହାରାଜସ୍ତାମୁଵାଚ ଵରାନନାମ୍
ବିଶେଷ କରି ଦୁଃଖୀମାନେଙ୍କୁ, ପୃଥିବୀର ଏଇ ରାଜା ଯୟାତି, ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅନ୍ଯତ୍ତେ ସୁପ୍ରିଯଂ ବାଲେ କିଂ କରୋମି ଵଦସ୍ଵ ମେ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦେଵି କର୍ତାସ୍ମି ସାଧ୍ଯାସାଧ୍ଯଂ ଵରାନନେ
ହେ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଯାହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭଲପାଅ, ଆଉ କଣ କରିବି, ମୋତେ କୁହ। ହେ ଦେବୀ, ସମ୍ଭବ ହେଉ କିମ୍ବା ଅସମ୍ଭବ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ ସବୁ କରିଦେବି।
ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତେନ ସା ରାଜ୍ଞା ଭୂପାଲଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ । ଜାତୋ ମେ ଦୋହଦୋ ରାଜଂସ୍ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମମାନଘ
ସୁକର୍ମା କହିଲେ— ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ହେ ନିର୍ମଳ ରାଜନ୍, ମୋ ମନରେ ଏକ ଆଶା ଜନ୍ମିଛି, ଦୟାକରି ଏହା ପୂରଣ କର।
ଇଂଦ୍ରଲୋକଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଶିଵଲୋକଂ ତଥୈଵ ଚ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ମହାରାଜ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ସୁପ୍ରିଯମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଦେଖିବାକୁ, ହେ ପ୍ରିୟା।
ଦର୍ଶଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ଯଦହଂ ସୁପ୍ରିଯା ତଵ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଯାରାଜାତାମୁଵାଚସସୁପ୍ରିଯାମ୍
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମ ପ୍ରିୟ ଯାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ତାହା ଦେଖାଅ। ଏପରି କଥା ସେ କହିଲାପରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସାଧୁସାଧୁଵରାରୋହେପୁଣ୍ଯମେଵପ୍ରଭାଷସେ । ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵାଚ୍ଚଚାପଲ୍ଯାତ୍କୌତୁକାଚ୍ଚଵରାନନେ
ବହୁତ ଭଲ କଥା କହିଲୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ପୁଣ୍ୟର କଥା କହୁଛ। କିନ୍ତୁ, ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ତି, ନାରୀ ସ୍ୱଭାବ, ଚଞ୍ଚଳତା ଏବଂ କୌତୁହଳରୁ ଏହି ଆଗ୍ରହ ହେଇଛି।
ଯତ୍ତଵୋକ୍ତଂ ମହାଭାଗେ ତଦସାଧ୍ଯଂ ଵିଭାତି ମେ । ତତ୍ସାଧ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଦାନେନ ଯଜ୍ଞେନ ତପସାପି ଚ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୋତେ ଅସମ୍ଭବ ଲାଗୁଛି। କିନ୍ତୁ, ପୁଣ୍ୟ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସମ୍ଭବ ହେଇପାରେ।
ଅନ୍ଯଥା ନ ଭଵେତ୍ସାଧ୍ଯଂ ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଵରାନନେ । ଅସାଧ୍ଯଂ ତୁ ଭଵତ୍ଯା ଵୈ ଭାଷିତଂ ପୁଣ୍ଯମିଶ୍ରିତମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଛ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ପୁଣ୍ୟ ମିଶିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସମ୍ଭବ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକାଚ୍ଛରୀରେଣ ଅନେନାପି ଚ ମାନଵଃ । ଶ୍ରୁତୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ନ ମେଦ୍ଯାପି ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସୁପୁଣ୍ଯକୃତ୍
ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରୁ, ଏହି ଦେହ ନେଇ, କେହି ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇନାହାନ୍ତି ଯେ, ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିଛନ୍ତି।
ତତୋଽସାଧ୍ଯଂ ଵରାରୋହେ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ଭାଷିତଂ ମମ । ଅନ୍ଯଦେଵ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରିଯଂ ତେ ତଦ୍ଵଦ ପ୍ରିଯେ
ତେଣୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠାରେ ଅସମ୍ଭବ। ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିଦେବି, ତୁମେ ସେ କହ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ- ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ମାନୁଷୈ ରାଜନ୍ନ ସାଧ୍ଯଂ ସ୍ଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ । ତ୍ଵଯି ସାଧ୍ଯଂ ମହାରାଜ ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ଦେବୀ କହିଲେ— ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ପାଖରେ ଏହା ସମ୍ଭବ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ସତ୍ୟ।
ତପସା ଯଶସା କ୍ଷାତ୍ରୈ ର୍ଦାନୈର୍ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଭୂପତେ । ନାସ୍ତି ଭଵାଦୃଶଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଚ ମାନଵଃ
ତପସ୍ୟା, କୀର୍ତ୍ତି, ରାଜଶକ୍ତି, ଦାନ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭୂପତି, ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ତୁମ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।
କ୍ଷାତ୍ରଂ ବଲଂ ସୁତେଜଶ୍ଚ ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ତସ୍ମାଦେଵଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ ନହୁଷାତ୍ମଜ
ରାଜଶକ୍ତି, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ତେଜ ତୁମ ଭିତରେ ଅଛି। ତେଣୁ, ହେ ନହୁଷ ପୁତ୍ର, ଏହି କାମ ମୋ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ମାତାପିତୃତୀର୍ଥଵର୍ଣନେ ଯଯାତିଚରିତ୍ରେ ଏକୋନାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡ, ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ମାତାପିତା ତୀର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ ଯୟାତି ଚରିତ୍ରର ଉନାଅଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପିପ୍ପଲ ଉଵାଚ- କାମକନ୍ଯାଂ ଯଦା ରାଜା ଉପଯେମେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କିଂ ଚକ୍ରାତେ ତଦା ତେ ଦ୍ଵେ ପୂର୍ଵଭାର୍ଯେ ସୁପୁଣ୍ଯକେ
ପିପ୍ପଳ କହିଲେ— ରାଜା ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛାକନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେତିବେଳେ ସେ ଦୁଇଜଣ ପୂର୍ବ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଅତି ପୁଣ୍ୟବତୀମାନେ, କଣ କଲେ?
ଦେଵଯାନୀ ମହାଭାଗା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ । ତଯୋଶ୍ଚରିତ୍ରଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵ ମମାଗ୍ରତଃ
ଦେବୟାନୀ, ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏବଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବାର କନ୍ୟା— ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗଳ୍ପ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କହ।
ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ଯଦାନୀତା କାମକନ୍ଯା ସ୍ଵଗୃହଂ ତେନ ଭୂଭୁଜା । ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ପର୍ଧତେ ସା ତୁ ଦେଵଯାନୀ ମନସ୍ଵିନୀ
ସୁକର୍ମା କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଇଚ୍ଛାକନ୍ୟାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆଣିଲେ, ଦେବୟାନୀ, ମନରେ ବୁଦ୍ଧିମତୀ, ବହୁତ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଲେ।