ତେଷାଂ ଗ୍ରାମାନ୍ସୁଦେଶାଂଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରତ୍ନାନି ଯାନି ଵୈ । ଭୋକ୍ଷ୍ଯଂତି ଚ ନ ସଂଦେହୋ ଅତିଚଂଡା ମହାବଲାଃ
ସେମାନେ ଗାଁ, ଭଲ ଜମି, ଜଣେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଓ ରତ୍ନ ଭୋଗ କରିବେ; ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ।
ମମ ଵଂଶାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନାସ୍ତୁରୁଷ୍କା ମ୍ଲେଚ୍ଛରୂପିଣଃ । ତ୍ଵଯା ଯେ ନାଶିତାଃ ସର୍ଵେ ଶପ୍ତାଃ ଶାପୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ
ମୋ ବଂଶରୁ ତୁରୁଷ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ, ଯେମାନେ ବିଦେଶୀ ଦେଖାଯିବେ। ତୁମେ ଯେଉଁମାନେଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଶାପରେ ଶାପିତ ହେଲେ।
ଏଵଂ ବଭାଷେ ରାଜାନଂ ଯଦୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନୃପୋତ୍ତମ । ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାରାଜଃ ପୁନଶ୍ଚୈଵଂ ଶଶାପ ହ
ଏଭଳି ଯଦୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ରାଜାମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପୁଣି ସେଇ ମହାରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏଭଳି ଶାପ ଦେଲେ।
ମତ୍ପ୍ରଜାନାଶକାଃ ସର୍ଵେ ଵଂଶଜାସ୍ତେ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ହି । ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ନକ୍ଷତ୍ରତାରକାଃ
ଶୁଣ, ତୁମ ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ: ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରା ରହିଛନ୍ତି,
ତାଵନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପ୍ରପକ୍ଷ୍ଯଂତେ କୁଂଭୀପାକେ ଚରୌ ରଵେ । କୁରୁଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ବାଲଂ କ୍ରୀଡମାନଂ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦେଶୀମାନେ କୁମ୍ଭୀପାକରେ ବଢ଼ିବେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୀମାରେ ଘୁରିବେ। କୁରୁମାନେ ଛୁଆଁ ଭଳି ଖେଳୁଥିବା ଦେଖି,
ସମାହ୍ଵଯତି ତଂ ରାଜା ନ ସୁତଂ ନୃପନଂଦନମ୍ । ଶିଶୁଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସକୁରୁସ୍ତେନ ଵୈ ତଦା
ରାଜା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସନ୍ତାନ ନୁହଁ, ରାଜାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଥିଲେ। ଶିଶୁ ବୋଲି ଜାଣି, ସେଉଁଠି ଛାଡିଦେଲେ, ଏଭଳି କୁରୁ ଛାଡ଼ା ହେଲେ।
ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଃ ସୁତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତଂ ପୂରୁଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ । ସମାହୂଯ ବଭାଷେ ଚ ଜରା ମେ ଗୃହ୍ଯତାଂ ପୁନଃ
ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟବାନ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀ ଡାକିଲେ ଓ କହିଲେ: ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପୁଣି ନିଅ।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ହତକଂଟକମ୍ । ପୂରୁରୁଵାଚ- ରାଜ୍ଯଂ ଦେଵେ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପିତ୍ରା ଭୁକ୍ତଂ ଯଥା ତଵ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା, ଅତି ପୁଣ୍ୟ ଓ ବିପଦ ଶୂନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର। ପୁରୁ କହିଲେ: ଦେବତା, ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମ ପିତା ଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଵଦାଦେଶଂ କରିଷ୍ଯାମି ଜରା ମେ ଦୀଯତାଂ ନୃପ । ତାରୁଣ୍ଯେନ ମମାଦ୍ଯୈଵ ଭୂତ୍ଵା ସୁଂଦରରୂପଦୃକ୍
ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ମାନିବି; ରାଜା, ମୋତେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦିଅ। ଏବେ ମୋର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ, ମୁଁ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରିବି।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ସୁକର୍ମାଣି ଵିଷଯାସକ୍ତଚେତସା । ଯାଵଦିଚ୍ଛା ମହାଭାଗ ଵିହରସ୍ଵ ତଯା ସହ
ସେଇ ଯୁବତୀ ସହିତ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହଁ, ଭୋଗ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର, ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଲାଗି ରଖ। ମହାଭାଗ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛା, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କର।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵାମ୍ଯହଂ ତାତ ଜରାଂ ତାଵଦ୍ଧରାମ୍ଯହମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ତେନାପି ପୂରୁଣା ଜଗତୀପତିଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି, ବାପା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଧାରିବି। ପୁରୁଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଜଗତ୍ ପତି କହିଲେ।
ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟସ୍ତଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସଃ । ଯସ୍ମାଦ୍ଵତ୍ସ ମମାଜ୍ଞା ଵୈ ନ ହତା କୃତଵାନିହ
ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ପୁଅକୁ କହିଲେ: ବେଟା, ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ଆଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରିନାହ, ତେଣୁ—
ତସ୍ମାଦହଂ ଵିଧାସ୍ଯାମି ବହୁସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍ । ଯସ୍ମାଜ୍ଜରାଗୃହୀତା ମେ ଦତ୍ତଂ ତାରୁଣ୍ଯକଂ ସ୍ଵକମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ବହୁ ସୁଖ ଦେବି। ତୁମେ ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ତୁମ ତାରୁଣ୍ୟ ଦେଇଛ, ତେଣୁ—
ତେନ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ମହାମତେ । ଏଵମୁକ୍ତଃ ସୁପୂରୁଶ୍ଚ ତେନ ରାଜ୍ଞା ମହୀପତେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁପୁରୁଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, ମହୀପତି।
ତାରୁଣ୍ଯଂଦତ୍ତଵାନସ୍ମୈ ଜଗ୍ରାହାସ୍ମାଜ୍ଜରାଂ ନୃପ । ତତଃ କୃତେ ଵିନିମଯେ ଵଯସୋସ୍ତାତପୁତ୍ରଯୋଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ତାରୁଣ୍ୟ ଦେଇ, ମୋରୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଲେ, ରାଜା। ଏଭଳି ପିତାପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟସର ବଦଳ ହେଲା।
ତସ୍ମାଦ୍ଵୃଦ୍ଧତରଃ ପୂରୁଃ ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ । ନୂତନତ୍ଵଂ ଗତୋ ରାଜା ଯଥା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକଃ
ତେଣୁ ପୁରୁ ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧ ଦେଖାଗଲେ; ରାଜା ନୂତନ ଯୁବକ ଭଳି, ଷୋଳ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ରୂପେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ମନ୍ମଥଃ । ଧନୂରାଜ୍ଯଂ ଚ ଛତ୍ରଂ ଚ ଵ୍ଯଜନଂ ଚାସନଂ ଗଜମ୍
ବଡ଼ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ କାମଦେବ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ, ରାଜ୍ୟ, ରାଜାସନ, ଛତା, ବିଶ୍ରାମ ପଙ୍କ୍ତି, ରାଜସିଂହାସନ ଓ ହାତୀ ପାଇଲେ।
କୋଶଂ ଦେଶଂ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ଚାମରଂ ସ୍ଯଂଦନଂ ତଥା । ଦଦୌ ତସ୍ଯ ମହାରାଜଃ ପୂରୋଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ
ମହାରାଜା ତାଙ୍କୁ ଧନଭଣ୍ଡାର, ଦେଶ, ସମସ୍ତ ସେନା, ଚାମରା, ରଥ ଓ ପୁରୋହିତ ପଦବୀ ଦେଇଦେଲେ, ହେ ମହାତ୍ମା।
କାମାସକ୍ତଶ୍ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ତାଂ ନାରୀମନୁଚିଂତଯନ୍ । ତତ୍ସରଃ ସାଗରପ୍ରଖ୍ଯଂକାମାଖ୍ଯଂ ନହୁଷାତ୍ମଜଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହିଳାକୁ ଭାବି ଭାବି କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ; ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ କାମନାମକ ବିଶାଳ ଝିଅ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯାହା ସାଗର ପରି ବଡ଼।
ଅଶ୍ରୁବିଂଦୁମତୀ ଯତ୍ର ଜଗାମ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ଚାରୁପୀନପଯୋଧରାମ୍
ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁମତୀ ସେଠାକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଳରେ ଗଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ବଡ଼ ଆଖି, ଶୋଭାମୟ ଓ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂକ ଥିବା।
ଵିଶାଲାଂ ଚ ମହାରାଜଃ କଂଦର୍ପାକୃଷ୍ଟମାନସଃ । ରାଜୋଵାଚ- ଆଗତୋଽସ୍ମି ମହାଭାଗେ ଵିଶାଲେ ଚାରୁଲୋଚନେ
ମହାରାଜା, କାମନାରେ ମନ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ବଡ଼ ଜଣେକୁ ଦେଖି କହିଲେ—'ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଶୋଭାମୟ ଆଖିଥିବା, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।'
ଜରାତ୍ଯାଗଃକୃତୋ ଭଦ୍ରେ ତାରୁଣ୍ଯେନ ସମନ୍ଵିତଃ । ଯୁଵା ଭୂତ୍ଵା ସମାଯାତୋ ଭଵତ୍ଵେଷା ମମାଧୁନା
'ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି, ଯୌବନରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ଏବେ ଯୁବକ ହୋଇ ଆସିଛି—ଏହି ସମୟ ମୋର ହେଉ।'
ଯଂଯଂ ହି ଵାଂଛତେ ଚୈଷା ତଂତଂ ଦଦ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ । ଵିଶାଲୋଵାଚ- ଯଦା ଭଵାନ୍ସମାଯାତୋ ଜରାଂ ଦୁଷ୍ଟାଂ ଵିହାଯ ଚ
'ତୁମେ ଯାହା ଚାହାଅ, ମୁଁ ଦେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।' ବିଶାଳା କହିଲେ—'ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଛ, '
ଦୋଷେଣୈକେନଲିପ୍ତୋସି ଭଵଂତଂ ନୈଵ ମନ୍ଯତେ । ରାଜୋଵାଚ- ମମ ଦୋଷଂ ଵଦସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଯଦି ଜାନାସି ନିଶ୍ଚିତମ୍
'ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ; ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ।' ରାଜା କହିଲେ—'ମୋ ଦୋଷ କଣ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣିଥିଲେ କହ।'
ତଂ ତୁ ଦୋଷଂ ପରିତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯେଗୁଣରୂପଂନସଂଶଯଃ
'ମୁଁ ସେଇ ଦୋଷକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି, ଭଲ ଗୁଣ ଓ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେଭୂମିଖଂଡେଵେନୋପାଖ୍ଯାନେମାତାପିତୃତୀର୍ଥଵର୍ଣନେ ଯଯାତିଚରିତେଽଷ୍ଟସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ମାତାପିତା ତୀର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ଯୟାତି ଚରିତରେ, ଅଠାଉଁ ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଵିଶାଲୋଵାଚ- ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଯସ୍ଯ ଵୈ ଭାର୍ଯା ଦେଵଯାନୀ ଵରାନନା । ସୌଭାଗ୍ଯଂ ତତ୍ର ଵୈ ଦୃଷ୍ଟମନ୍ଯଥା ନାସ୍ତି ଭୂପତେ
ବିଶାଳା କହିଲେ—'ଯାହାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଓ ଦେବୟାନୀ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଥିବା, ସେଠି ମାତ୍ର ଭାଗ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ହେ ରାଜା; ଅନ୍ୟଥା କେବେ ନୁହେଁ।'
ତତ୍କଥଂ ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଅସ୍ଯାଃ କାର୍ଯଵଶୋ ଭଵେଃ । ସପତ୍ନଜେନ ଭାଵେନ ଭଵାନ୍ଭର୍ତା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
'ତେବେ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, କିପରି ତୁମେ ଏହାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିବ? ସପତ୍ନୀ ଭାବରେ ତୁମେ ପତି ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।'
ସସର୍ପୋସି ମହାରାଜ ଭୂତଲେ ଚଂଦନଂ ଯଥା । ସର୍ପୈଶ୍ଚ ଵେଷ୍ଟିତୋ ରାଜନ୍ମହାଚଂଦନ ଏଵ ହି
'ହେ ମହାରାଜା, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଚନ୍ଦନ ପରି, କିନ୍ତୁ ସାପମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ଯେପରି ମହାଚନ୍ଦନ ସାପମାନେ ଘେରିଥାଏ।'
ତଥା ତ୍ଵଂ ଵେଷ୍ଟିତଃ ସର୍ପୈଃ ସପତ୍ନୀନାମସଂଜ୍ଞକୈଃ । ଵରମଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଶ୍ଚ ଶିଖାଗ୍ରାତ୍ପତନଂ ଵରମ୍
'ଏଭଳି ତୁମେ ସେହି ସପତ୍ନୀମାନେ, ସାପ ଭଳି, ଘେରି ରହିଛ; ତେଣୁ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା କିମ୍ବା ଶିଖରରୁ ପଡ଼ିଯିବା ଭଲ।'