ଜରାଦୁଃଖଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ନଵେ ଵଯସି ଭୂପତେ । କଃ ସମର୍ଥୋ ହି ଵୈ ଧର୍ତୁଂ କ୍ଷମସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ମମାଧୁନା
ମୁଁ ନବଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ସହିପାରୁନି, ରାଜା; କିଏ ଏହା ବହିପାରିବ? ଏବେ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର।
ଯଦୁଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାରାଜଃ ଶଶାପ ଦ୍ଵିଜନଂଦନ । ରାଜ୍ଯାର୍ହୋ ନ ଚ ତେ ଵଂଶଃ କଦାଚିଦ୍ଵୈ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମହାରାଜ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦ୍ୱିଜମଣ୍ଡଳର ଆନନ୍ଦ ଯଦୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: 'ତୁମର ବଂଶ କେବେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।'
ବଲତେଜଃ କ୍ଷମାହୀନଃ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ । ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଦେହୋ ମଚ୍ଛାସନପରାଙ୍ମୁଖଃ
ତୁମେ ଶକ୍ତି, ତେଜ, ଛମା ହୀନ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ବିନା, ମୋର ଆଦେଶରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା—ଏଭଳି ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦୁରୁଵାଚ- ନିର୍ଦୋଷୋହଂ ମହାରାଜ କସ୍ମାଚ୍ଛପ୍ତସ୍ତ୍ଵଯାଧୁନା । କୃପାଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଦୀନସ୍ଯ ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୋ ଭଵ
ଯଦୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ମହାରାଜ; ତେବେ ଆପଣ ମୋତେ କାହିଁକି ଶାପ ଦେଲେ? ଦୁଃଖିତ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତୁ।'
ରାଜୋଵାଚ- ମହାଦେଵଃ କୁଲେ ତେ ଵୈ ସ୍ଵାଂଶେନାପି ହି ପୁତ୍ରକ । କରିଷ୍ଯତି ଵିସୃଷ୍ଟିଂ ଚ ତଦା ପୂତଂ କୁଲଂ ତଵ
ରାଜା କହିଲେ: 'ପୁଅ, ତୁମର ବଂଶରେ ମହାଦେବ ନିଜ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ତେବେ ତୁମର କୁଳ ପବିତ୍ର ହେବ।'
ଯଦୁରୁଵାଚ- ଅହଂ ପୁତ୍ରୋ ମହାରାଜ ନିର୍ଦୋଷଃ ଶାପିତସ୍ତ୍ଵଯା । ଅନୁଗ୍ରହୋ ଦୀଯତାଂ ମେ ଯଦି ମେ ଵର୍ତ୍ତତେ ଦଯା
ଯଦୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅ, ମହାରାଜ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ; ମୋପାଇଁ ଦୟା ଥିଲେ ଦୟା କରନ୍ତୁ।'
ରାଜୋଵାଚ- ଯୋ ଭଵେଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରସ୍ତୁ ପିତୁର୍ଦୁଃଖାପହାରକଃ । ରାଜ୍ଯଦାଯଂ ସୁଭୁଂକ୍ତେ ଚ ଭାରଵୋଢା ଭଵେତ୍ସ ହି
ରାଜା କହିଲେ: 'ଯିଏ ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ବଡ ପୁଅ ହୁଏ, ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ, ଭାର ବହେ—ସେଠାରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଥାଏ।'
ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଂ ନ ପ୍ରଵୃତ୍ତମଭାଷ୍ଯୋସି ନ ସଂଶଯଃ । ଭଵତା ନାଶିତାଜ୍ଞା ମେ ମହାଦଂଡେନ ଘାତିନଃ
ତୁମେ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ କାମ କରିନାହ, ଯଥାଯଥ କଥା କହିନାହ; ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ମୋର ଆଦେଶ ନାଶ କରିଛ, ବଡ ଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତସ୍ମାଦନୁଗ୍ରହୋ ନାସ୍ତି ଯଥେଷ୍ଟଂ ଚ ତଥା କୁରୁ । ଯଦୁରୁଵାଚ- ଯସ୍ମାନ୍ମେ ନାଶିତଂ ରାଜ୍ଯଂ କୁଲଂ ରୂପଂ ତ୍ଵଯା ନୃପ
ତେଣୁ ଏଠାରେ କୌଣସି କୃପା ନାହିଁ; ତୁମେ ଯେମିତି ଚାହଁ, ସେମିତି କର। ଯଦୁ କହିଲେ: ରାଜା, ତୁମେ ମୋର ରାଜ୍ୟ, ବଂଶ ଓ ରୂପ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା।
ତସ୍ମାଦ୍ଦୁଷ୍ଟୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଵ ଵଂଶପତିର୍ନୃପ । ତଵ ଵଂଶେ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ନାନାଭେଦାସ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରୁ ମୁଁ ତୁମ ବଂଶର ମୁଖ୍ୟ ହୋଇ ଦୁଷ୍ଟ ହେବି, ରାଜା। ତୁମ ବଂଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ତେଷାଂ ଗ୍ରାମାନ୍ସୁଦେଶାଂଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରତ୍ନାନି ଯାନି ଵୈ । ଭୋକ୍ଷ୍ଯଂତି ଚ ନ ସଂଦେହୋ ଅତିଚଂଡା ମହାବଲାଃ
ସେମାନେ ଗାଁ, ଭଲ ଜମି, ଜଣେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଓ ରତ୍ନ ଭୋଗ କରିବେ; ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ।
ମମ ଵଂଶାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନାସ୍ତୁରୁଷ୍କା ମ୍ଲେଚ୍ଛରୂପିଣଃ । ତ୍ଵଯା ଯେ ନାଶିତାଃ ସର୍ଵେ ଶପ୍ତାଃ ଶାପୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ
ମୋ ବଂଶରୁ ତୁରୁଷ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ, ଯେମାନେ ବିଦେଶୀ ଦେଖାଯିବେ। ତୁମେ ଯେଉଁମାନେଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଶାପରେ ଶାପିତ ହେଲେ।
ଏଵଂ ବଭାଷେ ରାଜାନଂ ଯଦୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନୃପୋତ୍ତମ । ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାରାଜଃ ପୁନଶ୍ଚୈଵଂ ଶଶାପ ହ
ଏଭଳି ଯଦୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ରାଜାମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପୁଣି ସେଇ ମହାରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏଭଳି ଶାପ ଦେଲେ।
ମତ୍ପ୍ରଜାନାଶକାଃ ସର୍ଵେ ଵଂଶଜାସ୍ତେ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ହି । ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ନକ୍ଷତ୍ରତାରକାଃ
ଶୁଣ, ତୁମ ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ: ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରା ରହିଛନ୍ତି,
ତାଵନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପ୍ରପକ୍ଷ୍ଯଂତେ କୁଂଭୀପାକେ ଚରୌ ରଵେ । କୁରୁଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ବାଲଂ କ୍ରୀଡମାନଂ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦେଶୀମାନେ କୁମ୍ଭୀପାକରେ ବଢ଼ିବେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସୀମାରେ ଘୁରିବେ। କୁରୁମାନେ ଛୁଆଁ ଭଳି ଖେଳୁଥିବା ଦେଖି,
ସମାହ୍ଵଯତି ତଂ ରାଜା ନ ସୁତଂ ନୃପନଂଦନମ୍ । ଶିଶୁଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସକୁରୁସ୍ତେନ ଵୈ ତଦା
ରାଜା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସନ୍ତାନ ନୁହଁ, ରାଜାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଥିଲେ। ଶିଶୁ ବୋଲି ଜାଣି, ସେଉଁଠି ଛାଡିଦେଲେ, ଏଭଳି କୁରୁ ଛାଡ଼ା ହେଲେ।
ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଃ ସୁତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତଂ ପୂରୁଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ । ସମାହୂଯ ବଭାଷେ ଚ ଜରା ମେ ଗୃହ୍ଯତାଂ ପୁନଃ
ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟବାନ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀ ଡାକିଲେ ଓ କହିଲେ: ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ପୁଣି ନିଅ।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ହତକଂଟକମ୍ । ପୂରୁରୁଵାଚ- ରାଜ୍ଯଂ ଦେଵେ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପିତ୍ରା ଭୁକ୍ତଂ ଯଥା ତଵ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା, ଅତି ପୁଣ୍ୟ ଓ ବିପଦ ଶୂନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର। ପୁରୁ କହିଲେ: ଦେବତା, ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମ ପିତା ଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଵଦାଦେଶଂ କରିଷ୍ଯାମି ଜରା ମେ ଦୀଯତାଂ ନୃପ । ତାରୁଣ୍ଯେନ ମମାଦ୍ଯୈଵ ଭୂତ୍ଵା ସୁଂଦରରୂପଦୃକ୍
ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ମାନିବି; ରାଜା, ମୋତେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦିଅ। ଏବେ ମୋର ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇ, ମୁଁ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରିବି।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ସୁକର୍ମାଣି ଵିଷଯାସକ୍ତଚେତସା । ଯାଵଦିଚ୍ଛା ମହାଭାଗ ଵିହରସ୍ଵ ତଯା ସହ
ସେଇ ଯୁବତୀ ସହିତ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହଁ, ଭୋଗ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର, ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଲାଗି ରଖ। ମହାଭାଗ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛା, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କର।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵାମ୍ଯହଂ ତାତ ଜରାଂ ତାଵଦ୍ଧରାମ୍ଯହମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ତେନାପି ପୂରୁଣା ଜଗତୀପତିଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି, ବାପା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଧାରିବି। ପୁରୁଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଜଗତ୍ ପତି କହିଲେ।
ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟସ୍ତଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସଃ । ଯସ୍ମାଦ୍ଵତ୍ସ ମମାଜ୍ଞା ଵୈ ନ ହତା କୃତଵାନିହ
ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ପୁଅକୁ କହିଲେ: ବେଟା, ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ଆଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରିନାହ, ତେଣୁ—
ତସ୍ମାଦହଂ ଵିଧାସ୍ଯାମି ବହୁସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍ । ଯସ୍ମାଜ୍ଜରାଗୃହୀତା ମେ ଦତ୍ତଂ ତାରୁଣ୍ଯକଂ ସ୍ଵକମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ବହୁ ସୁଖ ଦେବି। ତୁମେ ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ତୁମ ତାରୁଣ୍ୟ ଦେଇଛ, ତେଣୁ—
ତେନ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ମହାମତେ । ଏଵମୁକ୍ତଃ ସୁପୂରୁଶ୍ଚ ତେନ ରାଜ୍ଞା ମହୀପତେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁପୁରୁଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, ମହୀପତି।
ତାରୁଣ୍ଯଂଦତ୍ତଵାନସ୍ମୈ ଜଗ୍ରାହାସ୍ମାଜ୍ଜରାଂ ନୃପ । ତତଃ କୃତେ ଵିନିମଯେ ଵଯସୋସ୍ତାତପୁତ୍ରଯୋଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ତାରୁଣ୍ୟ ଦେଇ, ମୋରୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନେଲେ, ରାଜା। ଏଭଳି ପିତାପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟସର ବଦଳ ହେଲା।
ତସ୍ମାଦ୍ଵୃଦ୍ଧତରଃ ପୂରୁଃ ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ । ନୂତନତ୍ଵଂ ଗତୋ ରାଜା ଯଥା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକଃ
ତେଣୁ ପୁରୁ ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧ ଦେଖାଗଲେ; ରାଜା ନୂତନ ଯୁବକ ଭଳି, ଷୋଳ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ରୂପେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ମନ୍ମଥଃ । ଧନୂରାଜ୍ଯଂ ଚ ଛତ୍ରଂ ଚ ଵ୍ଯଜନଂ ଚାସନଂ ଗଜମ୍
ବଡ଼ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ କାମଦେବ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ, ରାଜ୍ୟ, ରାଜାସନ, ଛତା, ବିଶ୍ରାମ ପଙ୍କ୍ତି, ରାଜସିଂହାସନ ଓ ହାତୀ ପାଇଲେ।
କୋଶଂ ଦେଶଂ ବଲଂ ସର୍ଵଂ ଚାମରଂ ସ୍ଯଂଦନଂ ତଥା । ଦଦୌ ତସ୍ଯ ମହାରାଜଃ ପୂରୋଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ
ମହାରାଜା ତାଙ୍କୁ ଧନଭଣ୍ଡାର, ଦେଶ, ସମସ୍ତ ସେନା, ଚାମରା, ରଥ ଓ ପୁରୋହିତ ପଦବୀ ଦେଇଦେଲେ, ହେ ମହାତ୍ମା।
କାମାସକ୍ତଶ୍ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ତାଂ ନାରୀମନୁଚିଂତଯନ୍ । ତତ୍ସରଃ ସାଗରପ୍ରଖ୍ଯଂକାମାଖ୍ଯଂ ନହୁଷାତ୍ମଜଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହିଳାକୁ ଭାବି ଭାବି କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ; ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ କାମନାମକ ବିଶାଳ ଝିଅ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯାହା ସାଗର ପରି ବଡ଼।
ଅଶ୍ରୁବିଂଦୁମତୀ ଯତ୍ର ଜଗାମ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ଚାରୁପୀନପଯୋଧରାମ୍
ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁମତୀ ସେଠାକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଳରେ ଗଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ବଡ଼ ଆଖି, ଶୋଭାମୟ ଓ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂକ ଥିବା।