ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ଏଵମାହୁର୍ଦିଵୌକସଃ । ତିଲୋଦକାଂଜଲିର୍ଦେଯୋ ଜଲସ୍ଥୈସ୍ତୀର୍ଥଵାସିଭିଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି—ପବିତ୍ର ତୀରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତିଳ ଓ ପାଣି ମିଶାଇ ଏକ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ସଦର୍ଭହସ୍ତୈରେକେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵଂ ନ ହିଂସ୍ଯତେ । ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ନାମଧେଯୈରିତି ତୀର୍ଥପ୍ରଵେଶନମ୍
ଦର୍ଭା ହାତରେ ଧରି, ଏଭଳି ଭାବେ ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତେବେ କୌଣସି ବିପଦ ହୁଏ ନାହିଁ। ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ, ଏହି ଭାବେ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ।
କାରଯିତ୍ଵା ମଯା ଦେଵି ଦତ୍ତା ଵୈ କଶ୍ଯପାଯ ଚ । ମମ ଭକ୍ତଃ କଶ୍ଯପୋସୌ ଵଲ୍ଲଭୋ ମମ ସର୍ଵଦା
ହେ ଦେବୀ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ପରେ ମୁଁ ଏହା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲି। କଶ୍ୟପ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ସେ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ।
ଦତ୍ତା ତସ୍ମାଦିଯଂ ଗଂଗା ପଵିତ୍ରା ପାପନାଶିନୀ । ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ମହାଭାଗେ ତୀର୍ଥେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଚାରିକେ
ଏହିପରି ହେବାରୁ, ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶକ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦିଆଯାଇଛି। ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ସାଭ୍ରମତୀ ନାମକ ତୀର୍ଥରେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଏହାର ଲାଭ ପାଆନ୍ତି।
ଆତ୍ମାନଂ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ତନ୍ନାମ୍ନା ଶଂକରୋ ହ୍ଯହମ୍ । ସ୍ଥିତୋ ଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଶ ସଂଜ୍ଞକଃ
ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାରେ ଏହି ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି, ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଶ ନାମରେ ଏଠାରେ ବସିଛି।
ସାଭ୍ରମତ୍ଯାମୁପକଂଠେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଶ ସଂଜ୍ଞକେ । କଲୌ ଭକ୍ତୋ ଵିଶେଷେଣ ପୂଜନଂ କୁରୁତେ ଯଦା
ସାଭ୍ରମତୀ ତୀର ନିକଟରେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଶ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ, ବିଶେଷକରି କଳିଯୁଗରେ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଇହଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ଶୈଵଂ ପଦଂ ମହତ୍ । ମହଦ୍ଭିର୍ଵ୍ଯାଧିଭିଶ୍ଚୈଵ ପୀଡିତୋ ଯଦି ଗଚ୍ଛତି
ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରି, ମହାଶିବଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ବଡ଼ ବଡ଼ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏଠାରୁ ଯାଆନ୍ତି,
ଯସ୍ଯାଶୁ ନଶ୍ଯତି ଵ୍ଯାଧିର୍ଦର୍ଶନାଚ୍ଚ ମହେଶ୍ଵରି । ଗତ୍ଵା ଵୈ ତସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନେ ଉପଵାସୀ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ମହେଶ୍ୱରୀ, କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ତାଙ୍କର ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ, ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ସହିତ,
ପୂଜନଂ କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ରାତ୍ରୌ ତିଷ୍ଠନ୍ସୁନିଶ୍ଚଲଃ । ତଦାହଂ ଯୋଗିରୂପେଣ ଦର୍ଶନଂ ତସ୍ଯ ଯାମି ହି
ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ, ରାତି ସାରା ଅଡ଼ିକି ଥିଲେ, ତେବେ ମୁଁ ଯୋଗୀ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଆସେ।
ଦଦାମି ଵାଂଚ୍ଛିତାନ୍କାମାନ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵରାନନେ । ମମସ୍ଥାନେ ଵିଶେଷେଣ ସମାଯାଂତି ଚ ଯେ ଜନାଃ
ମୋ ସ୍ଥାନକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ, ମୁଁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ତେଷାଂ ଵ୍ଯାଧିପ୍ରଶମନଂ କରୋମି ସୁଚିରାଦହମ୍ । ଚତୁରଶୀତିସଂଜ୍ଞେଯୋ ଵ୍ଯାଧିଃ ସଂକଥିତୋ ମଯା
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ରୋଗ ଶାନ୍ତ କରେ। ଚାରିଏଅଠି ପ୍ରକାର ରୋଗ ବୋଲି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ସ ସ ଵ୍ଯାଧିର୍ଵିନଶ୍ଯେତ ଦର୍ଶନାଦେଵ ସୁଂଦରି । ନ ଲିଂଗଂ ଵର୍ତତେ ତତ୍ର ମାମକଂ ନଗନଂଦିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ଏହି ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏଠାରେ ମୋର ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ, ହେ ପାହାଡ଼ ଝିଅ।
ସ୍ନାନମାତ୍ରଂ ତୁ ତତ୍ରୈଵ ମାମକଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଏକସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଅସ୍ଯାଂ ଭୂମୌ ମହାତପାଃ
ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବା ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଭୂମିରେ ଏକା ସମୟରେ, ହେ ମହାତପସ୍ବୀ,
ରାଜା ଵୈ ସୂର୍ଯଵଂଶୀଯୋ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ତୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ତେନ ରାଜ୍ଞା ତପସ୍ତପ୍ତଂ ବହୁକାଲଂ ସୁରେଶ୍ଵରି
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ଏକ ପ୍ରବଳ ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମକ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ।
ପଂଚାଗ୍ନିସାଧନଂ ତେନ କୃତଂ ଚ ବହୁଧା ତତଃ । ମାସୋପଵାସକାଦୀନି ତପସ୍ତପ୍ତାନ୍ଯନେକଶଃ
ସେ ରାଜା ବହୁ ପ୍ରକାରର ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ସାଧନା କରିଥିଲେ। ମାସିକ ଉପବାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତପସ୍ୟା ବି ଅନେକ ଥର କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ବହୁତରଂ କାଲଂ ରାଜ୍ଞା ତପ୍ତଂ ତପୋ ମହତ୍ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋଽହଂ ତଦା ଜାତୋ ଵରାର୍ଥଂ ଵରଵର୍ଣିନି
ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାଜା ମହାତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବର ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଲି।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ମହଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ନରେଶ୍ଵର । ଯଂ ଯଂ ଵାଂଛଯସେ ନିତ୍ଯଂ ତଂ ତଂ ଦଦ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ
ମୁଁ କହିଲି—'ହେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ଏହି ମହାବାଣୀ ଶୁଣ, ହେ ନରେଶ୍ୱର। ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ସେଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।'
ତେନୋକ୍ତଂ ମମ ଦେଵେଶ ଵାଂଚ୍ଛିତଂ ଯଦି ଦୀଯତେ । ଏକ ଏଵ ଵରୋ ଦେଵ ଦୀଯତାଂ ମମ ସର୍ଵଦା
ସେ ମୋତେ କହିଲେ—'ହେ ଦେବେଶ, ଯଦି ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଛି, ତେବେ ମୋତେ ସଦା ଏକଟି ବର ଦିଅ।'
ମମ ନାମ୍ନା ହି ଦେଵେଶ ଈଶ୍ଵରୋ ଭୁଵି ଜାଯତାମ୍ । ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମଯାଽନଘେ
ମୋର ନାମରେ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ପୃଥିବୀରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଉ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହେ ପାପହୀନେ, ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି।
ତଦାହଂ ତେନ ଵୈ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ନିଵସାମି ସୁରେଶ୍ଵରି । ଅତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ନିରାହାରୋ ଭକ୍ତିଂ କୁର୍ଯାଦଶେଷତଃ
ତାପରେ ମୁଁ ସେଠାରେ ସେଙ୍ଗ ପାଖରେ ରହେଁ, ହେ ଦେବୀ। ଏଠି ରୁହି, ଯଦି କେହି ନିରାହାର ରହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରେ,
ଦଦାମି ଵାଂଛିତାନ୍କାମାନ୍ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ । ଅତ୍ରାଗତ୍ଯ ତୁ ଯେ ଵିପ୍ରା ରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ 6.135.
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଚାହିଦା ମତେ ସମସ୍ତ କାମନା, ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୂରଣ କରେ। ଏଠିକୁ ଆସି, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରୁଦ୍ର ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି,
ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ଵିଶେଷେଣ ତେଷାଂ ଦଦ୍ମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ । ସ୍ତ୍ରୀସୌଖ୍ଯଂ ପୁତ୍ରସୌଖ୍ଯଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପୁନଃ
ଯେଉଁମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଉଛି—ଶୁଣ, ମହିଳା ସମ୍ପର୍କରେ ସୁଖ, ପୁଅ ସମ୍ପର୍କରେ ସୁଖ ଓ ଆଉ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି।
ଶ୍ରୀମହାଦେଵ ଉଵାଚ। କଂବୁତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଵା ପିତୃତର୍ପଣମ୍ । ଅର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ: କମ୍ବୁତୀର୍ଥରେ ଜଳସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଦେବଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ଵିଧିଵଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଵିଧାନତଃ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ତୀର୍ଥସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ, ଏହି ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଅତ୍ର ରାଜର୍ଷିଣା ପୂର୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଧୀମତା । ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଵିଶେଷେଣ ପ୍ରଜାକାମେନ ସୁଂଦରି
ଏଠି, ପୂର୍ବେ ରାଜା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସନ୍ତାନ ଆଶା କରୁଥିବା, ବିଶେଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ନିରାହାରୋ ଯତ୍ରାସୀଦନିଲାଶନଃ । ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେଠି ସେ ବାୟୁ ଖାଇ, ନିରାହାର ରୁହି, ସବୁବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ତପସାନେନ ସଂଜାତଃ ପ୍ରଜାକାମମଵାପ୍ତଵାନ୍ । ପ୍ରଜାକାମୋ ନରୋ ଯଶ୍ଚ କଂବୁତୀର୍ଥଂ ହି ଗଚ୍ଛତି
ସେଇ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଏବଂ ଯେ କେହି କମ୍ବୁତୀର୍ଥକୁ ସନ୍ତାନ ଆଶାରେ ଯାଏ,
ସ ପ୍ରଜାଂ ଲଭତେ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵରାନନେ
ସେ ସଦା ସନ୍ତାନ ପାଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।
ଇତି କଂବୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠେ ତୀର୍ଥଂ ନାମ କପୀଶ୍ଵରମ୍ । ସଂନିଧୌ ରକ୍ତସିଂହସ୍ଯ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ଏହା କମ୍ବୁତୀର୍ଥର ମହିମା। ତାପରେ ଉଚ୍ଚତମ ଦେବତାମାନେ ଥିବା, ରକ୍ତସିଂହ ପାଖରେ, କପୀଶ୍ୱର ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ମହାପାପ ନାଶ କରେ।
ବଧ୍ଯମାନେ ପୁରା ସେତୌ ରାମରାଵଣଵିଗ୍ରହେ । ଗୃହୀତ୍ଵା ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵିଶେଷାତ୍କପିଭିଃ କୃତମ୍
ପୂର୍ବେ, ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ସେତୁ ବନାଯାଉଥିବାବେଳେ, ବାନରମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାହାଡ଼ ଆଣିଥିଲେ।