ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦଭାଵାଦ୍ଵୈ ସୁଖମଶ୍ନାତି କେଵଲମ୍ । ଶରୀରସ୍ଯାପ୍ଯଯଂ ପ୍ରାଣୋ ଭୋଗାନନ୍ଯାନ୍ମନୋନୁଗାନ୍
ଯାହାଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମାନେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଶରୀରର ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ମନର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଅନୁଭବ କରେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗ୍ଯଂ ନ ଭୋଜ୍ଯଂ ଦେଵଦୂତକ । ସଂଭଵଂତି ମହାଦୁଷ୍ଟା ଵ୍ଯାଧଯୋ ଦୁଃଖଦାଯକାଃ
ଏହିପରି ଜାଣି, ହେ ଦେବଦୂତ, ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଉପଭୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ମାତଲେ କିଲ୍ବିଷାଚ୍ଚୈଵ ଜରାଦୋଷାତ୍ପ୍ରଜାଯତେ । ପଶ୍ଯ ମେ ପୁଣ୍ଯସଂଯୁକ୍ତଂ କାଯଂ ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକମ୍
ହେ ମାତଲି, ପାପ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୋଷରୁ ନୂତନ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ମୋ ପୁଣ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଶରୀରକୁ ଦେଖ, ଯାହା ଷୋଳ ବର୍ଷର ଯୁବକ ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ମେ କାଯଃ ଶତାର୍ଧାବ୍ଦଂ ପ୍ରଯାତି ଚ । ତଥାପି ନୂତନୋ ଭାଵଃ କାଯସ୍ଯାପି ପ୍ରଜାଯତେ
ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୋର ଶରୀର ଏକଶେ ପଚାଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟିକିଥାଏ, ତଥାପି ଏହି ଶରୀରର ନୂତନ ଅବସ୍ଥା ହୁଏ।
ମମ କାଲୋ ଗତୋ ଦୂତ ଅବ୍ଦା ପ୍ରନଂତ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍ । ଯଥା ଷୋଡଶଵର୍ଷସ୍ଯ କାଯଃ ପୁଂସଃ ପ୍ରଶୋଭତେ
ମୋର ସମୟ ଚାଲିଗଲା, ହେ ଦୂତ, ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ବିତିଗଲା; ଯେପରି ଷୋଳ ବର୍ଷର ଯୁବକଙ୍କର ଶରୀର ଦେଖିବାକୁ ଉଜ୍ୱଳ ଲାଗେ।
ତଥା ମେ ଶୋଭତେ ଦେହୋ ବଲଵୀର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ନୈଵ ଗ୍ଲାନିର୍ନ ମେ ହାନିର୍ନ ଶ୍ରମୋ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଜରା
ସେପରି ମୋର ଦେହ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚମକେ; ମୋ ପାଖରେ କେବେ କ୍ଲାନ୍ତି, ହାନି, ଶ୍ରମ, ରୋଗ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନାହିଁ।
ମାତଲେ ମମ କାଯେପି ଧର୍ମୋତ୍ସାହେନ ଵର୍ଦ୍ଧତେ । ସର୍ଵାମୃତମଯଂ ଦିଵ୍ଯମୌଷଧଂ ପରମୌଷଧମ୍
ହେ ମାତଲି, ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଶରୀର ବଢ଼େ; ସମସ୍ତ କିଛି ଅମୃତ ମୟ, ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଔଷଧ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ପାପଵ୍ଯାଧିପ୍ରଣାଶାର୍ଥଂ ଧର୍ମାଖ୍ଯଂ ହି କୃତମ୍ପୁରା । ତେନ ମେ ଶୋଧିତଃ କାଯୋ ଗତଦୋଷସ୍ତୁ ଜାଯତେ
ପାପ ଓ ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ପୁରୁଣା କାଳରୁ ଧର୍ମ ନାମକ ଆଚରଣ ହୋଇଛି; ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୋଇ ଦୋଷ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ହୃଷୀକେଶସ୍ଯ ସଂଧ୍ଯାନଂ ନାମୋଚ୍ଚାରଣମୁତ୍ତମମ୍ । ଏତଦ୍ରସାଯନଂ ଦୂତ ନିତ୍ଯମେଵଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ—ଏହି ହେଉଛି ରସାୟନ, ହେ ଦୂତ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସବୁବେଳେ କରେ।
ତେନ ମେ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଦୋଷାଃ ପାପାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଲଯଂ ଗତାଃ । ଵିଦ୍ଯମାନେ ହି ସଂସାରେ କୃଷ୍ଣନାମ୍ନି ମହୌଷଧେ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ରୋଗ, ଦୋଷ ଓ ପାପ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; କାରଣ, ଏହି ସଂସାରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ମହାଔଷଧ।
ମାନଵା ମରଣଂ ଯାଂତି ପାପଵ୍ଯାଧି ପ୍ରପୀଡିତାଃ । ନ ପିବଂତି ମହାମୂଢାଃ କୃଷ୍ଣ ନାମ ରସାଯନମ୍
ପାପ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ବଡ଼ ମୂଢ଼ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମର ରସାୟନ ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ।
ତେନ ଧ୍ଯାନେନ ଜ୍ଞାନେନ ପୂଜାଭାଵେନ ମାତଲେ । ସତ୍ଯେନ ଦାନପୁଣ୍ଯେନ ମମ କାଯୋ ନିରାମଯଃ
ସେଇ ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ, ପୂଜାଭାବ, ସତ୍ୟ ଓ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ମାତଲି, ମୋର ଶରୀର ରୋଗ ମୁକ୍ତ ରହିଛି।
ପାପର୍ଦ୍ଧେରାମଯାଃ ପୀଡାଃ ପ୍ରଭଵଂତି ଶରୀରିଣଃ । ପୀଡାଭ୍ଯୋ ଜାଯତେ ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ପାପ ବଢ଼ିଲେ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଓ ପୀଡ଼ା ଆସେ; ସେହି ପୀଡ଼ାରୁ ଜୀବମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ମଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯସତ୍ଯାଶ୍ରଯୈର୍ନରୈଃ । ପଂଚଭୂତାତ୍ମକଃ କାଯଃ ଶିରାସଂଧିଵିଜର୍ଜରଃ
ସେହିପାଇଁ ଲୋକେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଧର୍ମ କରିବା ଉଚିତ; ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ ଏହି ଶରୀର ଜୋଡ଼ା ଓ ସନ୍ଧିରେ କ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଏଵଂ ସଂଧୀକୃତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ହେମକାରୀଵ ଟଂକଣୈଃ । ତତ୍ର ଭାତି ମହାନଗ୍ନିର୍ଦ୍ଧାତୁରେଵ ଚରଃ ସଦା
ଏପରି ମର୍ତ୍ୟ ମଣିଷ, ସୁନା କାମ କରୁଥିବା କାରିଗର ପରି ଅନେକ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ; ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଧାତୁ ଭିତରେ ସଦା ଚଳିତା ରହେ।
ଶତଖଂଡମଯେ ଵିପ୍ର ଯଃ ସଂଧତ୍ତେ ସବୁଦ୍ଧିମାନ୍ । ହରେର୍ନାମ୍ନା ଚ ଦିଵ୍ଯେନ ସୌଭାଗ୍ଯେନାପି ପିପ୍ପଲ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେପରି ଶତଟି ଧାତୁ ଖଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ର କରାଯାଏ, ସେପରି, ହେ ପିପ୍ପଳ, ହରିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନାମ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶରୀର ଏକତ୍ର ହୁଏ।
ପଂଚାତ୍ମକା ହି ଯେ ଖଂଡାଃ ଶତସଂଧିଵିଜର୍ଜରାଃ । ତେନ ସଂଧାରିତାଃ ସର୍ଵେ କାଯୋ ଧାତୁସମୋ ଭଵେତ୍
ଏହି ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର, ଶତସନ୍ଧିରେ କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କଲେ ଶରୀର ଧାତୁ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।
ହରେଃ ପୂଜୋପଚାରେଣ ଧ୍ଯାନେନ ନିଯମେନ ଚ । ସତ୍ଯଭାଵେନ ଦାନେନ ନୂତ୍ନଃ କାଯୋ ଵିଜାଯତେ
ହରିଙ୍କ ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ, ନିୟମ, ସତ୍ୟ ଭାବ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଶରୀର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦୋଷା ନଶ୍ଯଂତି କାଯସ୍ଯ ଵ୍ଯାଧଯଃ ଶୃଣୁ ମାତଲେ । ବାହ୍ଯାଭ୍ଯଂତରଶୌଚଂ ହି ଦୁର୍ଗଂଧିର୍ନୈଵ ଜାଯତେ
ମାତଳି, ଶୁଣ, ଶରୀରର ଦୋଷ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ରୋଗ ମିଟିଯାଏ; ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପବିତ୍ରତା ରଖିଲେ କେବେ ମନ୍ଦଗନ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ।
ଶୁଚିସ୍ତତୋ ଭଵେତ୍ସୂତ ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ନାହଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵର୍ଗମତ୍ର କରୋମ୍ଯହମ୍
ଏଭଳି ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେବି; ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବିନାହିଁ—ଏଠି ଏହିଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ତିଆରି କରିବି।
ତପସା ଚୈଵ ଭାଵେନ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ମହୀତଲମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗରୂପଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ
ତପସ୍ୟା, ଭଲ ଭାବନା ଓ ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଭଳି କରିଦେବି।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରଯାହି ତ୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵ ପୁରଂଦରମ୍ । ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତତଃ ସୂତୋ ନୃପତେଃ ପରିଭାଷିତମ୍
ଏହି କଥା ଜାଣି, ତୁମେ ଯାଅ ଓ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ; ସୁକର୍ମା କହିଲେ—ତାପରେ ସାରଥି ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ,
ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯାଥ ଆମଂତ୍ର୍ଯ ନୃପତିଂ ଗତଃ । ସର୍ଵଂ ନିଵେଦଯାମାସ ଇଂଦ୍ରାଯ ଚ ମହାତ୍ମନେ
ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ସମସ୍ତ କଥା ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଯଯାତେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ତସ୍ଯାଥ ଚିଂତଯାମାସାନଯନାର୍ଥଂ ଦିଵଂ ପ୍ରତି
ଦୂତଙ୍କ ଠାରୁ ମହାତ୍ମା ଯୟାତିଙ୍କ ବିଷୟ ଶୁଣି, ସହସ୍ରନୟନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ କେମିତି ଆଣିବେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ମାତାପିତୃତୀର୍ଥଵର୍ଣନେ ଯଯାତିଚରିତେ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡର ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ମାତାପିତା ତୀର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ଯୟାତି ଚରିତର ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ।
ପିପ୍ପଲ ଉଵାଚ- ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗେ ଦୂତ ଇଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ପୁନଃ । କିଂ ଚକାର ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯଯାତିର୍ନହୁଷାତ୍ମଜଃ
ପିପ୍ପଳ କହିଲେ—ସେ ମହାତ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନହୁଷପୁତ୍ର ଯୟାତି କଣ କଲେ?
ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ତସ୍ମିନ୍ଗତେ ଦେଵଵରସ୍ଯ ଦୂତେ ସ ଚିଂତଯାମାସ ନରେଂଦ୍ରସୂନୁଃ । ଆହୂଯ ଦୂତାନ୍ପ୍ରଵରାନ୍ସ ସତ୍ଵରଂ ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତଂ ଵଚ ଆଦିଦେଶ
ସୁକର୍ମା କହିଲେ—ଦେବରାଜଙ୍କ ଦୂତ ଚାଲିଗଲାପରେ, ରାଜପୁତ୍ର ଚିନ୍ତା କଲେ; ସେ ଶୀଘ୍ର ଭଲ ଦୂତମାନେକୁ ଡାକି, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭରିଥିବା କଥା ଦେଲେ।
ଗଚ୍ଛଂତୁ ଦୂତାଃ ପ୍ରଵରାଃ ପୁରୋତ୍ତମେ ଦେଶେଷୁ ଦ୍ଵୀପେଷ୍ଵଖିଲେଷୁ ଲୋକେ । କୁର୍ଵଂତୁ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ଧର୍ମଯୁକ୍ତଂ ଵ୍ରଜଂତୁ ଲୋକାଃ ସୁପଥା ହରେଶ୍ଚ
ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଗର, ସମସ୍ତ ଦେଶ, ଦ୍ୱୀପ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ମୋ ଧର୍ମମୟ ଆଦେଶ ପାଳନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ହରିଙ୍କ ସତ୍ପଥରେ ଚଲନ୍ତୁ।
ଭାଵୈଃ ସୁପୁଣ୍ଯୈରମୃତୋପମାନୈର୍ଧ୍ଯାନୈଶ୍ଚ ଜ୍ଞାନୈର୍ଯଜନୈସ୍ତପୋଭିଃ । ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଦାନୈର୍ମଧୁସୂଦନୈକମର୍ଚଂତୁ ଲୋକା ଵିଷଯାନ୍ଵିହାଯ
ଲୋକମାନେ ଭଲ ଭାବନା, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ, ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅମୃତ ସମାନ ପବିତ୍ରତାରେ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ପୂଜନ କରନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଛାଡ଼ି।
ସର୍ଵତ୍ର ପଶ୍ଯଂତ୍ଵସୁରାରିମେକଂ ଶୁଷ୍କେଷୁ ଚାର୍ଦ୍ରେଷ୍ଵପି ସ୍ଥାଵରେଷୁ । ଅଭ୍ରେଷୁ ଭୂମୌ ସଚରାଚରେଷୁ ସ୍ଵୀଯେଷୁ କାଯେଷ୍ଵପି ଜୀଵରୂପମ୍
ସମସ୍ତେ ସୁରଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସବୁଠାରେ—ଶୁଷ୍କ, ଭିଜା, ଅଚଳ, ମେଘ, ଭୂମି, ଚଳାଚଳ ଜୀବ ଓ ନିଜ ଶରୀରରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବରୂପେ ଦେଖନ୍ତୁ।