ଗଵାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯାନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଘାତନମ୍ । ଶିଵାଯତନଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଣ୍ଯାରାମ ଵିନାଶନମ୍
ଗାଈ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ମହିଳା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା, ଶିବମନ୍ଦିରର ବୃକ୍ଷ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ବାଗିଚା ନଷ୍ଟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ଯଃ ପୀଡାମାଶ୍ରମସ୍ଥାନାମାଚରେଦଲ୍ପିକାମପି । ତଦ୍ଭୃତ୍ଯପରିଵର୍ଗସ୍ଯ ପଶୁଧାନ୍ଯଵନସ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକ, ସେମାନଙ୍କ ଚାକର, ନିର୍ଭରଶୀଳ, ପଶୁ, ଧାନ୍ୟ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅଳ୍ପ ହାନି ମଧ୍ୟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
କର୍ଷ ଧାନ୍ଯ ପଶୁସ୍ତେଯମଯାଜ୍ଯାନାଂ ଚ ଯାଜନମ୍ । ଯଜ୍ଞାରାମତଡାଗାନାଂ ଦାରାପତ୍ଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଃ
ହାଳ, ଧାନ୍ୟ, ପଶୁ ଚୋରି କରିବା, ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ କୃତ୍ୟ କରିଦେବା, ଯଜ୍ଞ ଭୂମି, ପୋଖରୀ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ପୁଅକୁ ବେଚିଦେବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୋପଵାସାନାଂ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ସୁକର୍ମଣାମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଧନାନ୍ଯୁପଜୀଵଂତି ସ୍ତ୍ରୀଭଗାତ୍ଯଂତଜୀଵିତା
ସ୍ତ୍ରୀଧନ ଉପରେ ଜୀବନ ଚାଲାଇବା, ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଶେଷ କରିବା, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଉପବାସ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବହେଳା କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ସ୍ଵଧର୍ମଂ ଵିକ୍ରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଅଧର୍ମଂ ଵର୍ଣତେ ନରଃ । ପରଦୋଷପ୍ରଵାଦୀ ଚ ପରଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଲୋକକଃ
ନିଜ ଧର୍ମ ବେଚିଦେବା, ଅଧର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଚାଲାଇବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଭିଲାଷୀ ଚ ପରଦାରାଵଲୋକକଃ । ଏତେ ଗୋଘ୍ନସମାନାଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯା ନୃପନଂଦନ
ଅନ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଲୋଭ କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜଣାଣୀକୁ ଚାହିଁଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଗୋହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ, ରାଜନନ୍ଦନ।
ଯଃ କର୍ତା ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଗୋହର୍ତା ଗୋଶ୍ଚ ଵିକ୍ରଯୀ । ନିର୍ଦଯୋଽତୀଵ ଭୃତ୍ଯେଷୁ ପଶୂନାଂ ଦମକଶ୍ଚ ଯଃ
ଯେଉଁଜଣେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚନାକାର, ଗାଈକୁ ମାରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିକ୍ରି କରନ୍ତି, ଭୃତ୍ୟମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ନିର୍ଦୟ ଓ ପଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଅତିରିକ୍ତ ଦଣ୍ଡଦାତା—
ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଵଦତେ ଵାଚମାକର୍ଣଯତି ଯଃ ପରୈଃ । ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହୀ ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ମାଯାଵୀ ଚପଲଃ ଶଠଃ
ଯେଉଁଜଣେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମିଥ୍ୟା କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଚତୁର, ଅସ୍ଥିର ଓ ଚଳାକ—
ଯୋ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରମିତ୍ରାଣି ବାଲଵୃଦ୍ଧକୃଶାତୁରାନ୍ । ଭୃତ୍ଯାନତିଥିବଂଧୂଂଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଶ୍ନାତି ବୁଭୁକ୍ଷିତାନ୍
ଯେଉଁଜଣେ ତାଙ୍କର ଜଣାନୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ, ରୋଗୀ, ଭୃତ୍ୟ, ଅତିଥି ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଖାଇଥାନ୍ତି ଯେଉଁବେଳେ ସେମାନେ ଭୁଖା—
ଯେ ତୁ ମୃଷ୍ଟଂ ସମଶ୍ନଂତି ନୋ ଵାଂଚ୍ଛଂତଂ ଦଦଂତି ଚ । ପୃଥକ୍ପାକୀ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଷୁ ଗର୍ହିତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ଖାଆନ୍ତି, ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ 'ପୃଥକ୍ ପାକୀ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ନିଯମାନ୍ସ୍ଵଯମାଦାଯ ଯେ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ । ପ୍ରଵ୍ରଜ୍ଯାଗମିତା ଯୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତା ଯେ ଚ ମଦ୍ଯପୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିୟମ ନେଇ ତାହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରନାହାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ବୈରାଗ୍ୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମଦପାନକାରୀଙ୍କ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି—
ଯେ ଚାପି କ୍ଷଯରୋଗାର୍ତାଂ ଗାଂ ପିପାସା କ୍ଷୁଧାତୁରାମ୍ । ନ ପାଲଯଂତି ଯତ୍ନେନ ତେ ଗୋଘ୍ନା ନାରକାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷୟରୋଗ, ତିବ୍ର ତରସ୍କିମ୍ବା ଭୁଖାରେ ପୀଡ଼ିତ ଗାଈମାନେକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ 'ଗୋଘ୍ନ' ବୋଲି ଜଣାଶୁଅ, ନରକର ଯାତ୍ରୀ।
ସର୍ଵପାପରତା ଯେ ଚ ଚତୁଷ୍ପାତ୍କ୍ଷେତ୍ରଭେଦକାଃ । ସାଧୂନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଗୁରୂଂଶ୍ଚୈଵ ଯଶ୍ଚ ଗାଂ ହି ପ୍ରତାଡଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିନ, ଚାରିପାଏଁ ପଶୁମାନେକୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ସାଧୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ମାଡ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ଗାଈକୁ ପିଟନ୍ତି—
ଯେ ତାଡଯଂତ୍ଯଦୋଷାଂ ଚ ନାରୀଂ ସାଧୁପଦେସ୍ଥିତାମ୍ । ଆଲସ୍ଯବଦ୍ଧସର୍ଵାଂଗୋ ଯଃ ସ୍ଵପିତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷହୀନ ଓ ନୀତିପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଜଣାନୀମାନେକୁ ମାଡ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ଅଳସ୍ୟରେ ଶରୀର ଆବୃତ ହୋଇବାରୁ ବାରମ୍ବାର ଶୋଇଥାନ୍ତି—
ଦୁର୍ବଲାଂଶ୍ଚ ନ ପୁଷ୍ଣଂତି ନଷ୍ଟାନ୍ନାନ୍ଵେଷଯଂତି ଚ । ପୀଡଯଂତ୍ଯତିଭାରେଣ ସକ୍ଷତାନ୍ଵାହଯଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳମାନେକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ହାରାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ଅତିରିକ୍ତ ଭାର ଦେଇ ପୀଡ଼ନ୍ତି, ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତଙ୍କୁ ଭାର ବହାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି—
ସର୍ଵପାପରତା ଯେ ଚ ସଂଯୁକ୍ତା ଯେ ଚ ଭୁଂଜତେ । ଭଗ୍ନାଂଗୀଂ କ୍ଷତରୋଗାର୍ତାଂ ଗୋରୂପାଂ ଚ କ୍ଷୁଧାତୁରାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିନ, ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଅଂଗ, ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, କିମ୍ବା ଭୁଖା ଗାଈର ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି—
ନ ପାଲଯଂତି ଯତ୍ନେନ ତେ ଜନା ନାରକାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଵୃଷାଣାଂ ଵୃଷଣୌ ଯେ ଚ ପାପିଷ୍ଠା ଘାତଯଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ସେମାନେକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକର ଯାତ୍ରୀ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ବୃଷମାନେର ଶୁକ୍ରାଣୁକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ପାପୀ।
ବାଧଯଂତି ଚ ଗୋଵତ୍ସାନ୍ମହାନାରକିଣୋ ନରାଃ । ଆଶଯା ସମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଶ୍ରମପୀଡିତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବଛାମାନେକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପାପୀ ଏବଂ ନରକର ଯାତ୍ରୀ, ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ଭୁଖ, ତିରିଷ୍ଣା କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ।
ଯେ ଚାତିଥିଂ ନ ମନ୍ଯଂତେ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ଅନାଥଂ ଵିକଲଂ ଦୀନଂ ବାଲଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଭୃଶାତୁରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅନାଥ, ଅପଙ୍ଗ, ଦୁଃଖୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅତି ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଉନାହାନ୍ତି—
ନାନୁକଂପଂତି ଯେ ମୂଢାସ୍ତେ ଯାଂତି ନରକାର୍ଣଵମ୍ । ଅଜାଵିକୋ ମାହିଷିକୋ ଯଃ ଶୂଦ୍ରା ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ ଲୋକ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ଛାଗଳିଆ, ମହିଷପାଳ, ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ନିଚ୍ଚ ଜାତିର ଜଣାନୀର ସ୍ୱାମୀ—
ଶୂଦ୍ରୋ ଵିପ୍ରସ୍ଯ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯ ଆଚାରେଣ ଵର୍ତତେ । ଶିଲ୍ପିନଃ କାରଵୋ ଵୈଦ୍ଯାସ୍ତଥା ଦେଵଲକା ନରାଃ
ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଆଚରଣରେ ଚଲନ୍ତି, କଳାକୁଶଳୀ, କାମ୍ବାଡ଼ିଆ, ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଦେଉଳର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ—
ଭୃତକାମାତ୍ଯକର୍ମାଣଃ ସର୍ଵେ ନିରଯଗାମିନଃ । ଯଶ୍ଚୋଦିତମତିକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଆହରେତ୍କରମ୍
ଭୃତ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ନିଯୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ସମସ୍ତେ ନରକକୁ ଯିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଇଚ୍ଛାମତେ କର ଆଦାୟ କରନ୍ତି—
ନରକେଷୁ ସ ପଚ୍ଯେତ ଯଶ୍ଚ ଦଂଡଂ ଵୃଥା ନଯେତ୍ । ଉତ୍କୋଚକୈରଧିକୃତୈସ୍ତସ୍କରୈଶ୍ଚ ପ୍ରପୀଡ୍ଯତେ
ସେ ନରକରେ ପଚାଯିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଘୁଷ ନେଇ, କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି—
ଯସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜା ରାଜ୍ଯେ ପଚ୍ଯତେ ନରକେଷୁ ସଃ । ଯେ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣଂତି ନୃପସ୍ଯ ପାପଵର୍ତିନଃ
ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ସେ ନରକରେ ପଚାଯିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାପୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—
ପ୍ରଯାଂତି ତେପି ଘୋରେଷୁ ନରକେଷୁ ନ ସଂଶଯଃ । ପାରଦାରିକଚୌରାଣାଂ ଯତ୍ପାପଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଚ
ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା, ଓ ରାଜାଙ୍କ ପାପ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭଵତ୍ଯରକ୍ଷତୋ ଘୋରୋ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ପରିଗ୍ରହଃ । ଅଚୌରଂ ଚୌରଵଦ୍ଯଶ୍ଚ ଚୌରଂ ଚାଚୌରଵତ୍ପୁନଃ
ରାଜାଙ୍କ ଅସୁରକ୍ଷିତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦୁଃଖଦାୟକ ହୋଇଯାଏ; ଯିଏ ଦୋଷୀକୁ ଦୋଷୀ ଭାବେ ଓ ଦୋଷୀ ନୁହେଁ ଥିବାକୁ ଦୋଷୀ ଭାବେ ଦେଖେ, କିମ୍ବା ଦୋଷୀକୁ ଦୋଷୀ ଭାବେ ନ ଦେଖେ—
ଅଵିଚାର୍ଯ ନୃପଃ କୁର୍ଯାତ୍ସୋଽପି ଵୈ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଘୃତତୈଲାନ୍ନପାନାଦି ମଧୁମାଂସ ସୁରାସଵମ୍
ଯଦି ରାଜା ବିଚାର ବିନା କାମ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଘିଅ, ତେଲ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ମଧୁ, ମାଂସ, ମଦ୍ୟ—
ଗୁଡେକ୍ଷୁକ୍ଷୀରଶାକାଦି ଦଧିମୂଲଫଲାନି ଚ । ତୃଣକାଷ୍ଠଂ ପୁଷ୍ପପତ୍ରଂ କାଂସ୍ଯଭାଜନମେଵ ଚ
ଗୁଡ଼, ଇଖ, ଦୁଧ, ଶାକ, ଦହି, ମୂଳ, ଫଳ, ଘାସ, କାଠ, ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର—
ଉପାନଚ୍ଛତ୍ରକଟକ ଶିବିକାମାସନଂ ମୃଦୁ । ତାମ୍ରଂ ସୀସଂ ତ୍ରପୁକାଂସ୍ଯଂ ଶଂଖାଦ୍ଯଂ ଚ ଜଲୋଦ୍ଭଵମ୍
ଜୁତା, ଛତା, ବାହୁଡ଼ି, ପାଳଙ୍କି, ମୃଦୁ ଆସନ, ତାମ୍ବା, ସିସା, ତିନ୍, କାଂସ୍ୟ, ଶଂଖ ଓ ଜଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବସ୍ତୁ—
ଵାଦିତ୍ରଂ ଵେଣୁଵଂଶାଦ୍ଯଂ ଗୃହୋପସ୍କରଣାନି ଚ । ଊର୍ଣାକାର୍ପାସକୌଶେଯ ରଂଗପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵାନି ଚ
ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ବାଁଶୀ, ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ, ଉନ, କପାସ, ପଟ, ରଙ୍ଗିନ ବା ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁର ବସ୍ତୁ—