ଦୀନସର୍ଵସ୍ଵହରଣଂ ପରସ୍ତ୍ରୀଗଜଵାଜିନାମ୍ । ଗୋଭୂରଜତଵସ୍ତ୍ରାଣାମୋଷଧୀନାଂ ରସସ୍ଯ ଚ
ଗରିବଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ହରିବା, ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ହାତୀ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଦଖଳ କରିବା, ଗାଈ, ଜମି, ଚାଁଦି, କପଡ଼ା, ଔଷଧି କିମ୍ବା ତାହାର ରସ ଚୋରି କରିବା—ଏହାମାନେ ମହାପାପ।
ଚଂଦନାଗୁରୁକର୍ପୂର କସ୍ତୂରୀ ପଟ୍ଟ ଵାସସାମ୍ । ପରନ୍ଯାସାପହରଣଂ ରୁକ୍ମସ୍ତେଯସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କପୁର, କଷ୍ଟୁରୀ, ପଟ୍ଟ କପଡ଼ା ଚୋରି କରିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଭରସାର ସମ୍ପତ୍ତି ହରିବା—ଏହା ସୁନା ଚୋରି ସମାନ ପାପ।
କନ୍ଯାଯା ଵରଯୋଗ୍ଯାଯା ଅଦାନଂ ସଦୃଶେ ଵରେ । ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରେଷୁ ଗମନଂ ଭଗିନୀଷୁ ଚ
ଯୋଗ୍ୟ ବର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟା ଦେଉନଥିବା, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ—ଏହା ମହାପାପ।
କୁମାରୀସାହସଂ ଘୋରମଂତ୍ଯଜସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵଣମ୍ । ସଵର୍ଣାଯାଶ୍ଚ ଗମନଂ ଗୁରୁତଲ୍ପସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
କୁମାରୀ ଝିଅ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର, ଚୁତ୍ତି ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ଏବଂ ସ୍ବଜାତି ମହିଳା ସହ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ—ଏହିମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପାପ।
ମହାପାତକତୁଲ୍ଯାନି ପାପାନ୍ଯୁକ୍ତାନି ଯାନି ତୁ । ତାନି ପାତକସଂଜ୍ଞାନି ତନ୍ନ୍ଯୂନମୁପପାତକମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାପମାନେ ମହାପାପ ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ 'ପାପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରୁ କମ୍ ଯାହା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ 'ଉପପାପ' କୁହାଯାଏ।
ଦ୍ଵିଜାଯାର୍ଥଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଯଃ ପୁନଃ । ତତ୍ର ଵିସ୍ମରତେ ଵିପ୍ରସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ତଦୁପପାତକମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦେଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଥିରେ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ଉପପାପ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଦ୍ରଵ୍ଯାପହରଣଂ ମର୍ଯାଦାଯା ଵ୍ଯତିକ୍ରମମ୍ । ଅତିମାନାତିକୋପଶ୍ଚ ଦାଂଭିକତ୍ଵଂ କୃତଘ୍ନତା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରିବା, ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା, ଅତି ଗର୍ବ କିମ୍ବା ରୋଷ, ଢୋଙ୍ଗ କରିବା ଏବଂ କୃତଘ୍ନତା—ଏମାନେ ଉପପାପ।
ଅନ୍ଯତ୍ର ଵିଷଯାସକ୍ତିଃ କାର୍ପର୍ଣ୍ଯଂ ଶାଠ୍ଯମତ୍ସରମ୍ । ପରଦାରାଭିଗମନଂ ସାଧ୍ଵୀକନ୍ଯାଭିଦୂଷଣମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି, କଞ୍ଜୁସି, ଚତୁରି, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଅନ୍ୟର ଜଣାଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ଏବଂ ଭଲ ଝିଅଙ୍କ ନାମ ଖରାପ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ପରିଵିତ୍ତିଃ ପରିଵେତ୍ତା ଯଯା ଚ ପରିଵିଦ୍ଯତେ । ତଯୋର୍ଦାନଂ ଚ କନ୍ଯାଯାସ୍ତଯୋରେଵ ଚ ଯାଜନମ୍
ପରିବିତ୍ତି (ପାପୀଙ୍କ ହାତରୁ ଖାଇବା), ପରିବେତ୍ତା (ଯିଏ ଦେଉଛି), ଏବଂ ଯିଏ ଏହିପରି ହେଉଛି; ସେମାନଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ୍ୟ କରିବା—ଏହା ଉପପାପ।
ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରାଣାମଭାଵେ ସ୍ଵାମିନସ୍ତଥା । ଭାର୍ଯାଣାଂ ଚ ପରିତ୍ଯାଗଃ ସାଧୂନାଂ ଚ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ମାଲିକ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବା, ଏବଂ ମହାପୁରୁଷ କିମ୍ବା ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଜଣାଣୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ଗଵାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯାନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଘାତନମ୍ । ଶିଵାଯତନଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଣ୍ଯାରାମ ଵିନାଶନମ୍
ଗାଈ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ମହିଳା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା, ଶିବମନ୍ଦିରର ବୃକ୍ଷ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ବାଗିଚା ନଷ୍ଟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ଯଃ ପୀଡାମାଶ୍ରମସ୍ଥାନାମାଚରେଦଲ୍ପିକାମପି । ତଦ୍ଭୃତ୍ଯପରିଵର୍ଗସ୍ଯ ପଶୁଧାନ୍ଯଵନସ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକ, ସେମାନଙ୍କ ଚାକର, ନିର୍ଭରଶୀଳ, ପଶୁ, ଧାନ୍ୟ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅଳ୍ପ ହାନି ମଧ୍ୟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
କର୍ଷ ଧାନ୍ଯ ପଶୁସ୍ତେଯମଯାଜ୍ଯାନାଂ ଚ ଯାଜନମ୍ । ଯଜ୍ଞାରାମତଡାଗାନାଂ ଦାରାପତ୍ଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଃ
ହାଳ, ଧାନ୍ୟ, ପଶୁ ଚୋରି କରିବା, ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ କୃତ୍ୟ କରିଦେବା, ଯଜ୍ଞ ଭୂମି, ପୋଖରୀ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ପୁଅକୁ ବେଚିଦେବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୋପଵାସାନାଂ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ସୁକର୍ମଣାମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଧନାନ୍ଯୁପଜୀଵଂତି ସ୍ତ୍ରୀଭଗାତ୍ଯଂତଜୀଵିତା
ସ୍ତ୍ରୀଧନ ଉପରେ ଜୀବନ ଚାଲାଇବା, ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଶେଷ କରିବା, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଉପବାସ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବହେଳା କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ସ୍ଵଧର୍ମଂ ଵିକ୍ରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଅଧର୍ମଂ ଵର୍ଣତେ ନରଃ । ପରଦୋଷପ୍ରଵାଦୀ ଚ ପରଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଲୋକକଃ
ନିଜ ଧର୍ମ ବେଚିଦେବା, ଅଧର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଚାଲାଇବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଭିଲାଷୀ ଚ ପରଦାରାଵଲୋକକଃ । ଏତେ ଗୋଘ୍ନସମାନାଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯା ନୃପନଂଦନ
ଅନ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଲୋଭ କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜଣାଣୀକୁ ଚାହିଁଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଗୋହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ, ରାଜନନ୍ଦନ।
ଯଃ କର୍ତା ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଗୋହର୍ତା ଗୋଶ୍ଚ ଵିକ୍ରଯୀ । ନିର୍ଦଯୋଽତୀଵ ଭୃତ୍ଯେଷୁ ପଶୂନାଂ ଦମକଶ୍ଚ ଯଃ
ଯେଉଁଜଣେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚନାକାର, ଗାଈକୁ ମାରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିକ୍ରି କରନ୍ତି, ଭୃତ୍ୟମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ନିର୍ଦୟ ଓ ପଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଅତିରିକ୍ତ ଦଣ୍ଡଦାତା—
ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଵଦତେ ଵାଚମାକର୍ଣଯତି ଯଃ ପରୈଃ । ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହୀ ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ମାଯାଵୀ ଚପଲଃ ଶଠଃ
ଯେଉଁଜଣେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମିଥ୍ୟା କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଚତୁର, ଅସ୍ଥିର ଓ ଚଳାକ—
ଯୋ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରମିତ୍ରାଣି ବାଲଵୃଦ୍ଧକୃଶାତୁରାନ୍ । ଭୃତ୍ଯାନତିଥିବଂଧୂଂଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଶ୍ନାତି ବୁଭୁକ୍ଷିତାନ୍
ଯେଉଁଜଣେ ତାଙ୍କର ଜଣାନୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ, ରୋଗୀ, ଭୃତ୍ୟ, ଅତିଥି ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଖାଇଥାନ୍ତି ଯେଉଁବେଳେ ସେମାନେ ଭୁଖା—
ଯେ ତୁ ମୃଷ୍ଟଂ ସମଶ୍ନଂତି ନୋ ଵାଂଚ୍ଛଂତଂ ଦଦଂତି ଚ । ପୃଥକ୍ପାକୀ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଷୁ ଗର୍ହିତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ଖାଆନ୍ତି, ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ 'ପୃଥକ୍ ପାକୀ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ନିଯମାନ୍ସ୍ଵଯମାଦାଯ ଯେ ତ୍ଯଜଂତ୍ଯଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ । ପ୍ରଵ୍ରଜ୍ଯାଗମିତା ଯୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତା ଯେ ଚ ମଦ୍ଯପୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିୟମ ନେଇ ତାହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରନାହାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ବୈରାଗ୍ୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମଦପାନକାରୀଙ୍କ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି—
ଯେ ଚାପି କ୍ଷଯରୋଗାର୍ତାଂ ଗାଂ ପିପାସା କ୍ଷୁଧାତୁରାମ୍ । ନ ପାଲଯଂତି ଯତ୍ନେନ ତେ ଗୋଘ୍ନା ନାରକାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷୟରୋଗ, ତିବ୍ର ତରସ୍କିମ୍ବା ଭୁଖାରେ ପୀଡ଼ିତ ଗାଈମାନେକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ 'ଗୋଘ୍ନ' ବୋଲି ଜଣାଶୁଅ, ନରକର ଯାତ୍ରୀ।
ସର୍ଵପାପରତା ଯେ ଚ ଚତୁଷ୍ପାତ୍କ୍ଷେତ୍ରଭେଦକାଃ । ସାଧୂନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଗୁରୂଂଶ୍ଚୈଵ ଯଶ୍ଚ ଗାଂ ହି ପ୍ରତାଡଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିନ, ଚାରିପାଏଁ ପଶୁମାନେକୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ସାଧୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ମାଡ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ଗାଈକୁ ପିଟନ୍ତି—
ଯେ ତାଡଯଂତ୍ଯଦୋଷାଂ ଚ ନାରୀଂ ସାଧୁପଦେସ୍ଥିତାମ୍ । ଆଲସ୍ଯବଦ୍ଧସର୍ଵାଂଗୋ ଯଃ ସ୍ଵପିତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷହୀନ ଓ ନୀତିପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଜଣାନୀମାନେକୁ ମାଡ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ଅଳସ୍ୟରେ ଶରୀର ଆବୃତ ହୋଇବାରୁ ବାରମ୍ବାର ଶୋଇଥାନ୍ତି—
ଦୁର୍ବଲାଂଶ୍ଚ ନ ପୁଷ୍ଣଂତି ନଷ୍ଟାନ୍ନାନ୍ଵେଷଯଂତି ଚ । ପୀଡଯଂତ୍ଯତିଭାରେଣ ସକ୍ଷତାନ୍ଵାହଯଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳମାନେକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ହାରାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ଅତିରିକ୍ତ ଭାର ଦେଇ ପୀଡ଼ନ୍ତି, ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତଙ୍କୁ ଭାର ବହାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି—
ସର୍ଵପାପରତା ଯେ ଚ ସଂଯୁକ୍ତା ଯେ ଚ ଭୁଂଜତେ । ଭଗ୍ନାଂଗୀଂ କ୍ଷତରୋଗାର୍ତାଂ ଗୋରୂପାଂ ଚ କ୍ଷୁଧାତୁରାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିନ, ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଅଂଗ, ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, କିମ୍ବା ଭୁଖା ଗାଈର ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି—
ନ ପାଲଯଂତି ଯତ୍ନେନ ତେ ଜନା ନାରକାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଵୃଷାଣାଂ ଵୃଷଣୌ ଯେ ଚ ପାପିଷ୍ଠା ଘାତଯଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ସେମାନେକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକର ଯାତ୍ରୀ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ବୃଷମାନେର ଶୁକ୍ରାଣୁକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ପାପୀ।
ବାଧଯଂତି ଚ ଗୋଵତ୍ସାନ୍ମହାନାରକିଣୋ ନରାଃ । ଆଶଯା ସମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଶ୍ରମପୀଡିତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବଛାମାନେକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପାପୀ ଏବଂ ନରକର ଯାତ୍ରୀ, ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ଭୁଖ, ତିରିଷ୍ଣା କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ।
ଯେ ଚାତିଥିଂ ନ ମନ୍ଯଂତେ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ । ଅନାଥଂ ଵିକଲଂ ଦୀନଂ ବାଲଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଭୃଶାତୁରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯିବେ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅନାଥ, ଅପଙ୍ଗ, ଦୁଃଖୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅତି ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଉନାହାନ୍ତି—
ନାନୁକଂପଂତି ଯେ ମୂଢାସ୍ତେ ଯାଂତି ନରକାର୍ଣଵମ୍ । ଅଜାଵିକୋ ମାହିଷିକୋ ଯଃ ଶୂଦ୍ରା ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ ଲୋକ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁଜଣେ ଛାଗଳିଆ, ମହିଷପାଳ, ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ନିଚ୍ଚ ଜାତିର ଜଣାନୀର ସ୍ୱାମୀ—