ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଯଃ ସମାହୂଯ ଯାଚମାନମକିଂଚନମ୍ । ପଶ୍ଚାନ୍ନାସ୍ତୀତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ନୃପ
ଯିଏ ଏକ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଡାକି, ସେ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ପରେ କହିଦିଏ — 'କିଛି ନାହିଁ', ଏହି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥାଏ, ରାଜନ ।
ଯସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯାଭିମାନେନ ନିସ୍ତେଜଯତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜମ୍ । ଉଦାସୀନଂ ସଭାମଧ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମହା ସ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଯିଏ ଶିକ୍ଷାର ଗର୍ବରେ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଉଦାସୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ମିଥ୍ଯାଗୁଣୈରଥାତ୍ମାନଂ ନଯତ୍ଯୁତ୍କର୍ଷତାଂ ପୁନଃ । ଗୁରୁଂ ଵିରୋଧଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ଭୁଲ ଗୁଣ ଦେଇ ଅତିରିକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାତପ୍ତଦେହାନାମନ୍ନଭୋଜନମିଚ୍ଛତାମ୍ । ଯଃ ସମାଚରତେ ଵିଘ୍ନଂ ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଘାତକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନେ ଖାଇବାକୁ ଚାହିଁଲେ ତାଙ୍କର ଭୋଜନରେ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ପିଶୁନଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ରଂଧ୍ରାନ୍ଵେଷଣତତ୍ପରଃ । ଉଦ୍ଵେଜନକରଃ କ୍ରୂରଃ ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଓ ନିର୍ଦୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଦେଵଦ୍ଵିଜ ଗଵାଂ ଭୂମିଂ ପୂର୍ଵଦତ୍ତାଂ ହରେତ୍ତୁ ଯଃ । ପ୍ରନଷ୍ଟାମପି କାଲେନ ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଘାତକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ହରାଇଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ଦ୍ଵିଜଵିତ୍ତାପହରଣଂ ନ୍ଯାସେନ ସମୁପାର୍ଜିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ଜ୍ଞେଯଂ ତସ୍ଯ ପାତକମୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଭରସାରେ ରଖି ନେଇଯିବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେଇ ଧନକୁ ଚୁରି କରିବା ବଡ଼ ଅପରାଧ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ବୋଲି ଜଣାଯିବ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପଂଚଯଜ୍ଞୀଯକର୍ମଣି । ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଗୁରୂଣାଂ ଚ କୂଟସାକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଯଶ୍ଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ମାଆ, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଛ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଅପ୍ରିଯଂ ଶିଵଭକ୍ତାନାମଭକ୍ଷ୍ଯାଣାଂ ଚ ଭକ୍ଷଣମ୍ । ଵନେ ନିରପରାଧାନାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଚ ପ୍ରମାରଣମ୍
ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବା, ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରାଣୀମାନେଂକୁ ମାରିଦେବା—ଏହାମାନେ ମହାପାପ।
ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ଵନେ ଚାଗ୍ନେଃ ପୁରେ ଗ୍ରାମେ ଚ ଦୀପନମ୍ । ଇତି ପାପାନି ଘୋରାଣି ସୁରାପାନସମାନି ତୁ
ଗାଁର ଗୋଶାଳା, ଜଙ୍ଗଲ, ଘର, ସହର କିମ୍ବା ଗାଁକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇବା—ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପମାନେ ମଦପାନ ସମାନ।
ଦୀନସର୍ଵସ୍ଵହରଣଂ ପରସ୍ତ୍ରୀଗଜଵାଜିନାମ୍ । ଗୋଭୂରଜତଵସ୍ତ୍ରାଣାମୋଷଧୀନାଂ ରସସ୍ଯ ଚ
ଗରିବଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ହରିବା, ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ହାତୀ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଦଖଳ କରିବା, ଗାଈ, ଜମି, ଚାଁଦି, କପଡ଼ା, ଔଷଧି କିମ୍ବା ତାହାର ରସ ଚୋରି କରିବା—ଏହାମାନେ ମହାପାପ।
ଚଂଦନାଗୁରୁକର୍ପୂର କସ୍ତୂରୀ ପଟ୍ଟ ଵାସସାମ୍ । ପରନ୍ଯାସାପହରଣଂ ରୁକ୍ମସ୍ତେଯସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କପୁର, କଷ୍ଟୁରୀ, ପଟ୍ଟ କପଡ଼ା ଚୋରି କରିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଭରସାର ସମ୍ପତ୍ତି ହରିବା—ଏହା ସୁନା ଚୋରି ସମାନ ପାପ।
କନ୍ଯାଯା ଵରଯୋଗ୍ଯାଯା ଅଦାନଂ ସଦୃଶେ ଵରେ । ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରେଷୁ ଗମନଂ ଭଗିନୀଷୁ ଚ
ଯୋଗ୍ୟ ବର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟା ଦେଉନଥିବା, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ—ଏହା ମହାପାପ।
କୁମାରୀସାହସଂ ଘୋରମଂତ୍ଯଜସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵଣମ୍ । ସଵର୍ଣାଯାଶ୍ଚ ଗମନଂ ଗୁରୁତଲ୍ପସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
କୁମାରୀ ଝିଅ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର, ଚୁତ୍ତି ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ଏବଂ ସ୍ବଜାତି ମହିଳା ସହ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ—ଏହିମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣାଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପାପ।
ମହାପାତକତୁଲ୍ଯାନି ପାପାନ୍ଯୁକ୍ତାନି ଯାନି ତୁ । ତାନି ପାତକସଂଜ୍ଞାନି ତନ୍ନ୍ଯୂନମୁପପାତକମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାପମାନେ ମହାପାପ ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ 'ପାପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରୁ କମ୍ ଯାହା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ 'ଉପପାପ' କୁହାଯାଏ।
ଦ୍ଵିଜାଯାର୍ଥଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଯଃ ପୁନଃ । ତତ୍ର ଵିସ୍ମରତେ ଵିପ୍ରସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ତଦୁପପାତକମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦେଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଥିରେ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ଉପପାପ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଦ୍ରଵ୍ଯାପହରଣଂ ମର୍ଯାଦାଯା ଵ୍ଯତିକ୍ରମମ୍ । ଅତିମାନାତିକୋପଶ୍ଚ ଦାଂଭିକତ୍ଵଂ କୃତଘ୍ନତା
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରିବା, ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା, ଅତି ଗର୍ବ କିମ୍ବା ରୋଷ, ଢୋଙ୍ଗ କରିବା ଏବଂ କୃତଘ୍ନତା—ଏମାନେ ଉପପାପ।
ଅନ୍ଯତ୍ର ଵିଷଯାସକ୍ତିଃ କାର୍ପର୍ଣ୍ଯଂ ଶାଠ୍ଯମତ୍ସରମ୍ । ପରଦାରାଭିଗମନଂ ସାଧ୍ଵୀକନ୍ଯାଭିଦୂଷଣମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି, କଞ୍ଜୁସି, ଚତୁରି, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଅନ୍ୟର ଜଣାଣୀ ସହ ଅନୁଚିତ ସମ୍ପର୍କ, ଏବଂ ଭଲ ଝିଅଙ୍କ ନାମ ଖରାପ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ପରିଵିତ୍ତିଃ ପରିଵେତ୍ତା ଯଯା ଚ ପରିଵିଦ୍ଯତେ । ତଯୋର୍ଦାନଂ ଚ କନ୍ଯାଯାସ୍ତଯୋରେଵ ଚ ଯାଜନମ୍
ପରିବିତ୍ତି (ପାପୀଙ୍କ ହାତରୁ ଖାଇବା), ପରିବେତ୍ତା (ଯିଏ ଦେଉଛି), ଏବଂ ଯିଏ ଏହିପରି ହେଉଛି; ସେମାନଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ୍ୟ କରିବା—ଏହା ଉପପାପ।
ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରାଣାମଭାଵେ ସ୍ଵାମିନସ୍ତଥା । ଭାର୍ଯାଣାଂ ଚ ପରିତ୍ଯାଗଃ ସାଧୂନାଂ ଚ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ମାଲିକ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବା, ଏବଂ ମହାପୁରୁଷ କିମ୍ବା ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଜଣାଣୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ଗଵାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯାନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଘାତନମ୍ । ଶିଵାଯତନଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଣ୍ଯାରାମ ଵିନାଶନମ୍
ଗାଈ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ମହିଳା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା, ଶିବମନ୍ଦିରର ବୃକ୍ଷ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ବାଗିଚା ନଷ୍ଟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ଯଃ ପୀଡାମାଶ୍ରମସ୍ଥାନାମାଚରେଦଲ୍ପିକାମପି । ତଦ୍ଭୃତ୍ଯପରିଵର୍ଗସ୍ଯ ପଶୁଧାନ୍ଯଵନସ୍ଯ ଚ
ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକ, ସେମାନଙ୍କ ଚାକର, ନିର୍ଭରଶୀଳ, ପଶୁ, ଧାନ୍ୟ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅଳ୍ପ ହାନି ମଧ୍ୟ କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
କର୍ଷ ଧାନ୍ଯ ପଶୁସ୍ତେଯମଯାଜ୍ଯାନାଂ ଚ ଯାଜନମ୍ । ଯଜ୍ଞାରାମତଡାଗାନାଂ ଦାରାପତ୍ଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରଯଃ
ହାଳ, ଧାନ୍ୟ, ପଶୁ ଚୋରି କରିବା, ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ କୃତ୍ୟ କରିଦେବା, ଯଜ୍ଞ ଭୂମି, ପୋଖରୀ, ଜଣାଣୀ କିମ୍ବା ପୁଅକୁ ବେଚିଦେବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୋପଵାସାନାଂ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ସୁକର୍ମଣାମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଧନାନ୍ଯୁପଜୀଵଂତି ସ୍ତ୍ରୀଭଗାତ୍ଯଂତଜୀଵିତା
ସ୍ତ୍ରୀଧନ ଉପରେ ଜୀବନ ଚାଲାଇବା, ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଶେଷ କରିବା, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଉପବାସ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବହେଳା କରିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ସ୍ଵଧର୍ମଂ ଵିକ୍ରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଅଧର୍ମଂ ଵର୍ଣତେ ନରଃ । ପରଦୋଷପ୍ରଵାଦୀ ଚ ପରଚ୍ଛିଦ୍ରାଵଲୋକକଃ
ନିଜ ଧର୍ମ ବେଚିଦେବା, ଅଧର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଚାଲାଇବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଉପପାପ।
ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଭିଲାଷୀ ଚ ପରଦାରାଵଲୋକକଃ । ଏତେ ଗୋଘ୍ନସମାନାଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯା ନୃପନଂଦନ
ଅନ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଲୋଭ କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜଣାଣୀକୁ ଚାହିଁଦେଖିବା—ଏହିମାନେ ଗୋହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ, ରାଜନନ୍ଦନ।
ଯଃ କର୍ତା ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଗୋହର୍ତା ଗୋଶ୍ଚ ଵିକ୍ରଯୀ । ନିର୍ଦଯୋଽତୀଵ ଭୃତ୍ଯେଷୁ ପଶୂନାଂ ଦମକଶ୍ଚ ଯଃ
ଯେଉଁଜଣେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚନାକାର, ଗାଈକୁ ମାରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିକ୍ରି କରନ୍ତି, ଭୃତ୍ୟମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ନିର୍ଦୟ ଓ ପଶୁମାନେ ପ୍ରତି ଅତିରିକ୍ତ ଦଣ୍ଡଦାତା—
ମିଥ୍ଯା ପ୍ରଵଦତେ ଵାଚମାକର୍ଣଯତି ଯଃ ପରୈଃ । ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହୀ ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ମାଯାଵୀ ଚପଲଃ ଶଠଃ
ଯେଉଁଜଣେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମିଥ୍ୟା କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଚତୁର, ଅସ୍ଥିର ଓ ଚଳାକ—
ଯୋ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରମିତ୍ରାଣି ବାଲଵୃଦ୍ଧକୃଶାତୁରାନ୍ । ଭୃତ୍ଯାନତିଥିବଂଧୂଂଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଶ୍ନାତି ବୁଭୁକ୍ଷିତାନ୍
ଯେଉଁଜଣେ ତାଙ୍କର ଜଣାନୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ, ରୋଗୀ, ଭୃତ୍ୟ, ଅତିଥି ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜେ ଖାଇଥାନ୍ତି ଯେଉଁବେଳେ ସେମାନେ ଭୁଖା—
ଯେ ତୁ ମୃଷ୍ଟଂ ସମଶ୍ନଂତି ନୋ ଵାଂଚ୍ଛଂତଂ ଦଦଂତି ଚ । ପୃଥକ୍ପାକୀ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଷୁ ଗର୍ହିତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ଖାଆନ୍ତି, ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ 'ପୃଥକ୍ ପାକୀ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।