ଶାପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଯାଂତି ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦ୍ଵିପ୍ରଵିଵର୍ଜିତାତ୍ । ମହାପାପୀ ଭଵେତ୍ସୋପି ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଦୃଶୋ ଯଦି
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଥିଲେ, ପିତୃମାନେ ଶାପ ଦେଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଦୃଶ, ତଥାପି ସେ ବଡ଼ ପାପୀ ହୁଏ।
ପୈତ୍ରାଚାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯୋ ଵର୍ତେତ ନରୋତ୍ତମ । ମହାପାପୀ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମବହିଷ୍କୃତଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଯେ କେହି ପୈତୃକ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଭଳି ଚଳିଥାଏ, ସେ ବଡ଼ ପାପୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବାହାରିଯାଇଥାଏ।
ଯେ ତ୍ଯଜଂତି ଶିଵାଚାରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଭୋଗଦାଯକମ୍ । ନିଂଦଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଧର୍ମଂ ଵିଜ୍ଞେଯାଃ ପାପଵର୍ଦ୍ଧନାଃ
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଭୋଗଦାୟକ ବୈଷ୍ଣବ ମାର୍ଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଧର୍ମକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି।
ଯେ ତ୍ଯଜଂତି ଶିଵାଚାରଂ ଶିଵଭକ୍ତାନ୍ଦ୍ଵିଷଂତି ଚ । ହରିଂ ନିଂଦଂତି ଯେ ପାପା ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵେଷକରାଃ ସଦା
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ନ୍ତି ଏବଂ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ଓ ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପୀ।
ଆଚାରନିଂଦକା ଯେ ତେ ମହାପାତକକୃତ୍ତମାଃ । ଆଦ୍ଯଂ ପୂଜ୍ଯଂ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଭାଗଵତଂ ତଥା
ଯେମାନେ ଆଚରଣକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ପାପ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ପ୍ରଥମ ପୂଜ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଓ ପବିତ୍ର ଭାଗବତକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ହରିଵଂଶଂ ଵା ମତ୍ସ୍ଯଂ ଵା କୂର୍ମମେଵ ଚ । ପାଦ୍ମଂ ଵା ଯେ ପୂଜଯଂତି ତେଷାଂ ଶ୍ରେଯୋ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ଯେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ, ହରିବଂଶ, ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ ବା ପଦ୍ମ ପୁରାଣକୁ ପୂଜନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତେନ ଵୈ ଦେଵଃ ପୂଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ । ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରପୂଜଯେଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭମ୍
ଏହିପରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପୂଜା ହୁଏ। ତେଣୁ ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦେଵସ୍ଥାନେ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଵୈ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପୁସ୍ତକଂ ନୃପ । ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରପୂଜିତେ ଵିପ୍ର ପୂଜିତଃ କମଲାପତିଃ
ହେ ରାଜା, ଦେବମନ୍ଦିରରେ ସଦା ବୈଷ୍ଣବ ପୁସ୍ତକ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜିତ ହୁଏ ଏବଂ କମଳାପତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଅସଂପୂଜ୍ଯ ହରେର୍ଜ୍ଞାନଂ ଯେ ଗାଯଂତି ଲିଖଂତି ଚ । ଅଜ୍ଞାଯ ତତ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଶୃଣ୍ଵଂତ୍ଯୁଚ୍ଚାରଯଂତି ଚ
ଯେମାନେ ହରିଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ ସମ୍ମାନ ନକରି ଗାନ, ଲେଖନ, ଦାନ, ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାକୁ ବୁଝିନାହାନ୍ତି,
ଵିକ୍ରୀଡଂତି ଚ ଲୋଭେନ କୁଜ୍ଞାନ ନିଯମେନ ଚ । ଅସଂସ୍କୃତପ୍ରଦେଶେଷୁ ଯଥେଷ୍ଟଂ ସ୍ଥାପଯଂତି ଚ
ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଖେଳନ୍ତି, ଭୁଲ୍ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧିହୀନ ସ୍ଥାନରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ରଖନ୍ତି।
ହରିଜ୍ଞାନଂ ଯଥାକ୍ଷେମଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାଚ୍ଚ ପ୍ରକାଶଯେତ୍ । ଅଧୀତେ ଚ ସମର୍ଥଶ୍ଚ ଯଃ ପ୍ରମାଦଂ କରୋତି ଚ
ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିପାରିବା ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଅସାବଧାନ ହୁଏ—
ଅଶୁଚିଶ୍ଚାଶୁଚୌ ସ୍ଥାନେ ଯଃ ପ୍ରଵକ୍ତି ଶୃଣୋତି ଚ । ଇତି ସର୍ଵଂ ସମାସେନ ଜ୍ଞାନନିଂଦା ସମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁଠି ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କେହି କଥା କହେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ସାର ଭାବେ ଜ୍ଞାନକୁ ଅବମାନ କରିବା ସମାନ ମନାଯାଏ।
ଗୁରୁପୂଜାମକୃତ୍ଵୈଵ ଯଃ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି । ନ କରୋତି ଚ ଶୁଶ୍ରୂଷାମାଜ୍ଞାଭଂଗଂ ଚ ଭାଵତଃ
ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ ନଦେଇ, କେହି ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରେନାହିଁ, ଆଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରେ—
ନାଭିନଂଦତି ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତରଂ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଗୁରୁକର୍ମଣି ସାଧ୍ଯେ ଚ ତଦୁପେକ୍ଷାଂ କରୋତି ଚ
ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କ କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେନାହିଁ, ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇଥାଏ, ଗୁରୁଙ୍କ ଦିଆ କାମକୁ ଅବହେଳା କରେ—
ଗୁରୁମାର୍ତମଶକ୍ତଂ ଚ ଵିଦେଶଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ତଥା । ଅରିଭିଃ ପରିଭୂତଂ ଵା ଯଃ ସଂତ୍ଯଜତି ପାପକୃତ୍
ଯେଉଁଠି ଗୁରୁ ଦୁଃଖରେ, ଅଶକ୍ତ ଅଟେ, ଦେଶଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପହାସ କରୁଛନ୍ତି, ସେପରି ସମୟରେ ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ପଠମାନଂ ପୁରାଣଂ ତୁ ତସ୍ଯ ପାପଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । କୁଂଭୀପାକେ ଵସେତ୍ତାଵଦ୍ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ମୁଁ କହୁଛି, ଯିଏ ଗୁରୁ ପୁରାଣ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜ କରିଥିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ରହିବ।
ପଠମାନଂ ଗୁରୁଂ ଯୋ ହି ଉପେକ୍ଷଯତି ପାପଧୀଃ । ତସ୍ଯାପି ପାତକଂ ଘୋରଂ ଚିରଂ ନରକଦାଯକମ୍
ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ଗୁରୁ ପଢ଼ୁଥିବାକୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ପାପ ହୁଏ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରେଷୁ ମିତ୍ରେଷୁ ଯଶ୍ଚାଵଜ୍ଞାଂ କରୋତି ଚ । ଇତ୍ଯେତତ୍ପାତକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଗୁରୁନିନ୍ଦାସମଂ ମହତ୍
ଯିଏ ଜଣେ ଜଣେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଅବମାନ କରେ, ସେପରି ପାପ ମହାନ ଏବଂ ଗୁରୁ ନିନ୍ଦା ସମାନ ମନାଯିବ।
ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ଵର୍ଣସ୍ତେଯୀ ଚ ସୁରାପୀ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । ମହାପାତକିନଶ୍ଚୈତେ ତତ୍ସଂଯୋଗୀ ଚ ପଂଚମଃ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରେ, ସୁନା ଚୋରି କରେ, ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଗୁରୁଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅପରାଧ କରେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ପାପୀ । ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମ ପାପୀ ।
କ୍ରୋଧାଦ୍ଦ୍ଵେଷାଦ୍ଭଯାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ । ମର୍ମାତିକୃନ୍ତକୋ ଯଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନଃ ସ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
କ୍ରୋଧ, ଦ୍ୱେଷ, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଅଂଶକୁ ଆଘାତ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଯଃ ସମାହୂଯ ଯାଚମାନମକିଂଚନମ୍ । ପଶ୍ଚାନ୍ନାସ୍ତୀତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ନୃପ
ଯିଏ ଏକ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଡାକି, ସେ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ପରେ କହିଦିଏ — 'କିଛି ନାହିଁ', ଏହି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥାଏ, ରାଜନ ।
ଯସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯାଭିମାନେନ ନିସ୍ତେଜଯତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜମ୍ । ଉଦାସୀନଂ ସଭାମଧ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମହା ସ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଯିଏ ଶିକ୍ଷାର ଗର୍ବରେ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଉଦାସୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ମିଥ୍ଯାଗୁଣୈରଥାତ୍ମାନଂ ନଯତ୍ଯୁତ୍କର୍ଷତାଂ ପୁନଃ । ଗୁରୁଂ ଵିରୋଧଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ଭୁଲ ଗୁଣ ଦେଇ ଅତିରିକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାତପ୍ତଦେହାନାମନ୍ନଭୋଜନମିଚ୍ଛତାମ୍ । ଯଃ ସମାଚରତେ ଵିଘ୍ନଂ ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଘାତକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନେ ଖାଇବାକୁ ଚାହିଁଲେ ତାଙ୍କର ଭୋଜନରେ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ପିଶୁନଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ରଂଧ୍ରାନ୍ଵେଷଣତତ୍ପରଃ । ଉଦ୍ଵେଜନକରଃ କ୍ରୂରଃ ସ ଚ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହା ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଓ ନିର୍ଦୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ଦେଵଦ୍ଵିଜ ଗଵାଂ ଭୂମିଂ ପୂର୍ଵଦତ୍ତାଂ ହରେତ୍ତୁ ଯଃ । ପ୍ରନଷ୍ଟାମପି କାଲେନ ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଘାତକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ହରାଇଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ଦ୍ଵିଜଵିତ୍ତାପହରଣଂ ନ୍ଯାସେନ ସମୁପାର୍ଜିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ଜ୍ଞେଯଂ ତସ୍ଯ ପାତକମୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଭରସାରେ ରଖି ନେଇଯିବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେଇ ଧନକୁ ଚୁରି କରିବା ବଡ଼ ଅପରାଧ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ବୋଲି ଜଣାଯିବ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପଂଚଯଜ୍ଞୀଯକର୍ମଣି । ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଗୁରୂଣାଂ ଚ କୂଟସାକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଯଶ୍ଚରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ମାଆ, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଛ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଅପ୍ରିଯଂ ଶିଵଭକ୍ତାନାମଭକ୍ଷ୍ଯାଣାଂ ଚ ଭକ୍ଷଣମ୍ । ଵନେ ନିରପରାଧାନାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଚ ପ୍ରମାରଣମ୍
ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବା, ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରାଣୀମାନେଂକୁ ମାରିଦେବା—ଏହାମାନେ ମହାପାପ।
ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ଵନେ ଚାଗ୍ନେଃ ପୁରେ ଗ୍ରାମେ ଚ ଦୀପନମ୍ । ଇତି ପାପାନି ଘୋରାଣି ସୁରାପାନସମାନି ତୁ
ଗାଁର ଗୋଶାଳା, ଜଙ୍ଗଲ, ଘର, ସହର କିମ୍ବା ଗାଁକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇବା—ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପମାନେ ମଦପାନ ସମାନ।