ଶିଖୀ ଦୀର୍ଘତମାଶ୍ଚୈଵ ଗୌତମଃ କଶ୍ଯପସ୍ତଥା । ଶ୍ଵେତକେତୁଃ କହୋଡଶ୍ଚ ପୁଲହୋ ଦେଵଲସ୍ତଥା
ଶିଖୀ, ଦୀର୍ଘତମା, ଗୌତମ, କଶ୍ୟପ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, କହୋଡ, ପୁଲହ, ଦେବଳ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଭରଦ୍ଵାଜୌ ଜମଦଗ୍ନିଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଋଚୀକପୁତ୍ରୋ ଗର୍ଗଶ୍ଚ ଋଷିରୁଦ୍ଦାଲକସ୍ତଥା
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଭରଦ୍ୱାଜ, ପ୍ରବଳ ଜମଦଗ୍ନି, ଋଚୀକଙ୍କ ପୁଅ ଗର୍ଗ, ଏବଂ ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵଶର୍ମାଽଥ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ଆସ୍ତୀକଃ କଶ୍ଯପସ୍ତଥା । ଲୋମଶୋ ନାଭିକେତୁଶ୍ଚ ଲୋମହର୍ଷଣ ଏଵ ଚ
ଦେବଶର୍ମା, ଧୌମ୍ୟ, ଆସ୍ତୀକ, କଶ୍ୟପ, ଲୋମଶ, ନାଭିକେତୁ ଏବଂ ଲୋମହର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଋଷିରୁଗ୍ରଶ୍ରଵାଶ୍ଚୈଵ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚ୍ଯଵନସ୍ତଥା । ଵାଲଖିଲ୍ଯାଦଯୋ ଯେ ଚ ସର୍ଵେ ଗଚ୍ଛଂତି ତତ୍ର ଵୈ
ଋଷି ଉଗ୍ରଶ୍ରବା, ଭାର୍ଗବ ଚ୍ୟବନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାଳଖିଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କୃତସ୍ନାନା ନିରାହାରାଃ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁପରାଯଣାଃ । ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରାସ୍ତଟେ ତିଷ୍ଠଂତି ନିତ୍ଯଶଃ
ସ୍ନାନ କରି ଉପବାସ ରହି, ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ସଦା ନଦୀ କୂଳରେ ଉଭା ରହନ୍ତି।
ପିତୃତୀର୍ଥଂ ଗଯାନାମ ସର୍ଵତୀର୍ଥଵରଂ ଶୁଭମ୍ । ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶଃ ସ୍ଵଯମେଵ ପିତାମହଃ
ପିତୃତୀର୍ଥ ନାମକ ଗୟା, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଶୁଭ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି।
ଗୀତାଯାଃ ପିତୃଭିର୍ଗାଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଭାଗମପୀପ୍ସୁଭିଃ । ଏଷ୍ଟଵ୍ଯା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଯଦ୍ଯେକୋଽପି ଗଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଗୀତାରେ ପିତୃମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଅଂଶ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି; ବହୁ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଏକ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଗୟାକୁ ଯାଏ ହେଲେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଯଜେତ ଵାଶ୍ଵମେଧେନ ନୀଲଂ ଵା ଵୃଷମୁତ୍ସୃଜେତ୍ । ତଥା ଵାରାଣସୀ ପୁଣ୍ଯା ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭା ସଦା
ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷଭ ଛାଡନ୍ତି, ସେପରି ବାରାଣସୀ ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ପିତୃମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
ଯା ଚୈଵ ମମ ସାଂନିଧ୍ଯାଦ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦା । ମମାଜ୍ଞଯା ତୁ ଦେଵେଶୋ ବିଂଦୁମାଧଵସଂଜ୍ଞକଃ
ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ଏଠାରେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିନ୍ଦୁମାଧବ ବୋଲି ଡାକାଯାଏ।
ନିତ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠତି ଦେଵେଶି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ । ଅତୋ ଧନ୍ଯତମା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପୁରୀଯଂ ମମ ସର୍ଵଦା
ହେ ଦେବୀ, ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ବିଶେଷ କରି ବାରାଣସୀରେ ସଦା ବସିଛନ୍ତି; ଏହିପରି, ଏହି ସହର ସବୁବେଳେ ମୋର ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭଂ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୈ ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍ । ପିତୃତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଯାଗଂ ଚ ସର୍ଵତୀର୍ଥସମନ୍ଵିତମ୍ 6.135.
ପିତୃମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ପବିତ୍ର ବିମଳେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ପିତୃତୀର୍ଥ ପ୍ରୟାଗ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଗୁଣ ଥିବା।
ସାଭ୍ରମତ୍ଯୁଦକେ ଦେଵି ଆଯାଂତି ଵଚନାନ୍ମମ । ଵଟେଶ୍ଵରଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ମାଧଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସାବ୍ରମତୀ ନଦୀରେ ଆସନ୍ତି; ଏଠି ଭଗବାନ ବଟେଶ୍ୱର ମାଧବ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ଦଶାଶ୍ଵମେଧକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗଂଗାଦ୍ଵାରଂ ତଥୈଵ ଚ । ମନ୍ନିଯୋଗାଚ୍ଚ ଦେଵେଶି ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ଵସଂତି ହି
ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେମାନେ ସାବ୍ରମତୀରେ ବସିଛନ୍ତି।
ନଦାଥ ଲଲିତାଦେଵୀ ତୀର୍ଥଂ ଯତ୍ସପ୍ତଧାରକମ୍ । ତଥା ମିତ୍ରପଦଂ ନାମ କେଦାରଂ ଶଂକରାଲଯମ୍
ଲଳିତାଦେବୀ ନଦୀ, ସାତ ଧାରା ବିଶିଷ୍ଟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏହିପରି ମିତ୍ରପଦ ଓ କେଦାର, ଯେଉଁଠାରେ ଶଙ୍କର ବସିଛନ୍ତି।
ଗଂଗାସାଗରମିତ୍ଯାହୁଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯଂ ଶୁଭମ୍ । ତୀର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମସରସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଛତଦ୍ରୁ ସଲିଲେ ହ୍ରଦେ
ଏହାକୁ ଗଙ୍ଗାସାଗର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମିଶିଥିବା ଶୁଭ ତୀର୍ଥ; ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମସରସ୍ ଓ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀର ଜଳ ଥିବା ହ୍ରଦ।
ତୀର୍ଥଂ ତୁ ନୈମିଷଂ ନାମ ଆଜ୍ଞଯା ମମ ସର୍ଵଦା । ସାଭ୍ରମତ୍ଯୁଦକେ ଦେଵି ନିଵସଂତି ନ ସଂଶଯଃ
ନୈମିଷ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସଦା ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ; ହେ ଦେବୀ, ସେମାନେ ସାବ୍ରମତୀ ଜଳରେ ବସିଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଶ୍ଵେତା ଵଲ୍କଲିନୀ ପୁଣ୍ଯା ତତଃ ଶ୍ଵେତା ହିରଣ୍ମଯୀ । ହସ୍ତିମତ୍ଯଥଵାର୍ତ୍ତଘ୍ନୀ ନଦୀ ସାଗରଗାମିନୀ
ଶ୍ୱେତା, ଚିରା ପିନ୍ଧିଥିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ପୁନି ଶ୍ୱେତା ହିରା ଭଳି ଜଳ ଥିବା; ହସ୍ତିମତୀ ଓ ବାର୍ତ୍ତଘ୍ନୀ, ଏହି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଉଛନ୍ତି।
ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭା ହ୍ଯେତାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୋଟିଫଲପ୍ରଦଃ । ତତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଦେଯାନି ପୁତ୍ରୈଃ ପିତୃହିତାଯ ଵୈ
ଏହି ନଦୀମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଅନେକ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି; ସେଠାରେ ପୁଅମାନେ ପିତୃଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ।
ପାଟଲଂ ଵାଡଵାଖ୍ଯଂ ଚ ନଗରଂ ତତ୍ର ସୁଂଦରି । ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ସଦା ଏତାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ନଦ୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ପାଟଳ ଓ ବାଡ଼ବ ନାମକ ସହର, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ନଦୀମାନେ ବିଶେଷ କରି ସଦା ସାବ୍ରମତୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରା ଭୁଵି । ଇହଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯାଂତି ଵିଷ୍ଣୋଃ ସନାତନମ୍
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶାଶ୍ୱତ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ର ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ । ତତ୍ରାର୍ଯାଖ୍ଯଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ଭୂମି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ; ସେଠାରେ ଆର୍ୟ ନାମକ ମହାପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ନୀଲକଂଠମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ନଂଦହ୍ରଦସ୍ତଥା । ତଥା ରୁଦ୍ରହ୍ରଦସ୍ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯଂ ରୁଦ୍ର ମହାଲଯମ୍
ନୀଳକଣ୍ଠ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏହିପରି ନନ୍ଦ ହ୍ରଦ ଓ ରୁଦ୍ରହ୍ରଦ, ଯାହା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।
ମଂଦାକିନୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ତଥାଚ୍ଛୋଦା ମହାନଦୀ । ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ଵହଂତ୍ଯେତେ ସ୍ଵାତ୍ମନା ଦର୍ଶନୀକୃତେ
ମଣ୍ଡାକିନୀ, ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଏବଂ ଏହିପରି ଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ବଡ଼ ନଦୀ, ଏମାନେ ଏଠାରେ ନିଜେ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବହୁଛନ୍ତି।
ଧୂମ୍ରା ମିତ୍ରପଦଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵୈଜନାଥଂ ଦୃଷଦ୍ଵରମ୍ । କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ ମହାକାଲଂ ତଥା କାଲିଂଜରୋ ଗିରିଃ
ଧୂମ୍ରା, ଯେଉଁଠାରେ ମିତ୍ରଙ୍କର ପଦବି ଅଛି; ବୈଜନାଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଥର; କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ; ମହାକାଳ ଏବଂ କାଳିଞ୍ଜର ପାହାଡ଼।
ଗଂଗୋଦ୍ଭୂତଂ ହରୋଦ୍ଭେଦଂ ନର୍ମଦାକାରମେଵ ଚ । ଗଂଗାପିଂଡପ୍ରଦାନେନ ସମାନ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ, ହରିଙ୍କର ପ୍ରକାଶ, ଏବଂ ନର୍ମଦାର ରୂପ—ଏମାନେ ଗଙ୍ଗା ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଏତାନି ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥାନି ସାଭ୍ରମତ୍ଯୁତ୍ତରେ ତଟେ । ଗୁପ୍ତୀକୃତାନି ଦେଵେଶି ଦେଵୈର୍ବ୍ରହ୍ମପୁରୋଗମୈଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସାବ୍ରମତୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା, ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୁପ୍ତ କରିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ।
ସ୍ମରଣାଦପି ଲୋକାନାଂ ପାପଘ୍ନାନି ମହେଶ୍ଵରି । କିଂ ପୁନଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାତୄଣାଂ ମାନଵାନାଂ ସୁରେଶ୍ଵରି
ମାନବମାନେ ମାତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପାପ କ୍ଷୟ କରେ, ହେ ମହେଶ୍ୱରୀ; ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ।
ଓଁକାରଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ଚ କାଵେରୀ କପିଲୋଦକମ୍ । ସଂଭେଦଶ୍ଚଂଡଵେଗାଯାସ୍ତଥୈଵାମରକଂଟକମ୍
ଓଂକାର, ପିତୃତୀର୍ଥ, କାବେରୀ, କପିଳ ଜଳ, ଚଣ୍ଡବେଗାର ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ଏହିପରି ଅମରକଣ୍ଟକ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଚ୍ଛତଗୁଣମସ୍ମିନ୍ସ୍ନାନାଦିକଂ ଭଵେତ୍ । ଵାର୍ତଘ୍ନୀସଂଗମେ ଦେଵି ଗଣେଶ୍ଵରପୁରଃସରମ୍
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ହେ ଦେବୀ, ବାର୍ତ୍ତଘ୍ନୀ ସଙ୍ଗମରେ, ଗଣେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ କରି।
ସାଭ୍ରମତ୍ଯାଂ ପୁରା ନୀତଂ ଗଣୈସ୍ତୀର୍ଥକଦଂକବମ୍ । ଏଷ ତୂଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତୀର୍ଥାନାଂ ସଂଗମୋ ମଯା
ପୂର୍ବେ ଗଣମାନେ ସାବ୍ରମତୀକୁ ତୀର୍ଥମାଳା ଆଣିଥିଲେ; ମୁଁ ଏଠାରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗମ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି।