ଏଷ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ମୋକ୍ଷସ୍ତଥା ଜନ୍ମଫଲଂ ଶୁଭମ୍ । ଏଷ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ଯଜ୍ଞୋ ଦାନମେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏହିଠାରେ ପୁଅଙ୍କର ମୋକ୍ଷ, ଶୁଭ ଜନ୍ମଫଳ, ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପିତରଂ ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାଵେନ ତତ୍ପରଃ । ତସ୍ଯ ଜାତଂ ସମସ୍ତଂ ତଦ୍ଯଦୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଵମେଵ ହି
ପୁଅ ସଦା ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ସେ ସବୁ ଏହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଦାନସ୍ଯାପି ଫଲଂ ତେନ ତୀର୍ଥସ୍ଯାପି ନ ସଂଶଯଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯାପି ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମାତା ଯେନାପ୍ଯୁପାସିତା
ମାଆଙ୍କୁ ସେବା କଲେ, ଦାନ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ।
ପିତା ଯେନ ସୁଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ନିତ୍ଯମେଵାପ୍ଯୁପାସିତଃ । ତସ୍ଯ ସର୍ଵା ସୁସଂସିଦ୍ଧା ଯଜ୍ଞାଦ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯଦାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ବାପାଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମ ସଫଳ ହୁଏ।
ଏତଦର୍ଥଂ ସମାଜ୍ଞାତଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା । ପିତୃଭକ୍ତିପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରୋ ହି ପିପ୍ପଲ
ଏହି କଥା ପାଇଁ ମୁଁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଶିଖିଛି, ପିପ୍ପଳ, ପୁଅ ସଦା ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ମନେଇବା ଉଚିତ।
ତୁଷ୍ଟେ ପିତରି ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଯଦୁରାଜ୍ଞା ପୁରା ସୁଖମ୍ । ରୁଷ୍ଟେ ପିତରି ଚ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମହତ୍ପାପଂ ପୁରା ଶୃଣୁ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ୟଦୁ ରାଜା ବାପାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ ସେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଥିଲେ; ବାପା ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ମହାପାପ ହୁଏ—ଏହା ଶୁଣ।
ରୁରୁଣା ପୌରଵେଣାପି ପିତ୍ରା ଶପ୍ତେନ ଭୂତଲେ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ମଯା ଚାପ୍ତଂ ଦ୍ଵାଵେତୌ ଯଦୁପାସିତୌ
ପୌରବ ବଂଶର ରୁରୁ ମଧ୍ୟ ବାପାଙ୍କ ଶାପ ପାଇଥିଲେ; ଏପରି ଜ୍ଞାନ ମୁଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସେବା କରି ଅନୁଭବ କରିଛି।
ଏତଯୋଶ୍ଚ ପ୍ରସାଦେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଫଲମନୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦୟାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ମିଳିଥିଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ମାତାପିତୃତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ଯେ ତ୍ରିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିବା ତିରଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ପିପ୍ପଲଉଵାଚ- ପିତୁଃପ୍ରସାଦଭାଵାଦ୍ଵୈ ଯଦୁନା ସୁଖମୁତ୍ତମମ୍ । କଥଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଭୁକ୍ତଂ ଚ ତନ୍ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ପିପ୍ପଳ କହିଲେ: ବାପାଙ୍କ ଦୟାରେ ୟଦୁ କିପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଖ ପାଇଲେ ଓ ଉପଭୋଗ କଲେ? ଏହା ମୋତେ ଏକେକ୍ ଭଳି କହ।
କସ୍ମାତ୍ପାପପ୍ରଭାଵଂ ଚ ରୁରୁର୍ଭୁଂକ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ସକଲଂ ଵିସ୍ତରେଣାପି ଵଦ ମେ କୁଂଡଲାତ୍ମଜ
ଓ କୁଣ୍ଡଳପୁତ୍ର, ରୁରୁ କିଏଁକି ପାପର ଫଳ ଭୋଗ କଲେ? ସବୁ କଥା ଭଲଭାବରେ ମୋତେ କହ।
ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମି ଚରିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍ । ନହୁଷସ୍ଯ ସୁପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ଯଯାତେଶ୍ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ସୁକର୍ମ କହିଲେ: ଶୁଣ, ମୁଁ ଏହି ଚରିତ୍ର କହିବି—ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହା ହେଉଛି ପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ନହୁଷ ଓ ମହାତ୍ମା ଯୟାତିଙ୍କ କଥା।
ସୋମଵଂଶାତ୍ପ୍ରଭୂତୋ ହି ନହୁଷୋ ମେଦିନୀପତିଃ । ଦାନଧର୍ମାନନେକାଂଶ୍ଚ ଚକା ରହ୍ଯତୁଲାନପି
ସୋମବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ନହୁଷ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେଲେ; ସେ ଅନେକ ଦାନ ଓ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସହଜରେ ହୁଏନି।
ମଖାନାମଶ୍ଵମେଧାନାମିଯାଜ ଶତମୁତ୍ତମମ୍ । ଵାଜପେଯଶତଂ ଚାପି ଅନ୍ଯାନ୍ଯଜ୍ଞାନନେକଧା
ସେ ଶତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ, ଶତ ଭାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଆତ୍ମନଃ ପୁଣ୍ଯଭାଵେନ ଇଂଦ୍ରଲୋକମଵାପ ସଃ । ପୁତ୍ରଂ ଧର୍ମଗୁଣୋପେତଂ ପ୍ରଜାପାଲଂ ଚକାର ସଃ
ନିଜ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଇଥିଲେ; ଧର୍ମ ଓ ଗୁଣରେ ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକ କରିଥିଲେ।
ଯଯାତିଂ ସତ୍ଯସଂପନ୍ନଂ ଧର୍ମଵୀର୍ଯଂ ମହାମତିମ୍ । ଏଂଦ୍ରଂ ପଦଂ ଗତୋ ରାଜା ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପଦେ ସ୍ଵକେ
ସେଇ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଯୟାତି, ଯିଏ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଶକ୍ତି ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିରେ ଯୋଗ୍ୟ; ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ପାଇଥିଲେ, ପୁଅ ତାଙ୍କର ନିଜ ପଦରେ ରହିଥିଲେ।
ଯଯାତିଃ ସତ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ପାଲଯେତ୍ । ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରପଶ୍ଯେତ୍ସ ପ୍ରଜାକର୍ମାଣି ତାନ୍ଯପି
ଯୟାତି ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସେ ନିଜେ ପ୍ରଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଯାଜଯାମାସ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମମନୁତ୍ତମମ୍ । ଯଜ୍ଞତୀର୍ଥାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଦାନପୁଣ୍ଯଂ ଚକାର ସଃ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଶୁଣି ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ; ଯଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥ, ଦାନ ଓ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ମେଧାଵୀ ସତ୍ଯଧର୍ମେଣ ଵୈ ତଦା । ଯାଵଦଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ନୃପନଂଦନଃ
ସେ ମହାବୁଦ୍ଧି ରାଜା ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଅଶୀ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ତାଵତ୍କାଲଂ ଗତଂ ତସ୍ଯ ଯଯାତେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରସ୍ତଦ୍ଵୀର୍ଯବଲଵିକ୍ରମାଃ
ଏହିପରି ଯୟାତିଙ୍କ ଆୟୁ ଥିଲା; ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବଳ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ।
ତେଷାଂ ନାମାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସଃ । ତସ୍ଯାସୀଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରୁରୁର୍ନାମ ମହାବଲଃ
ମୁଁ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ନାମ କହିବି, ତୁମେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁରୁ, ଯିଏ ବହୁତ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ।
ପୁରୁର୍ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଭୂତ୍କୁରୁଶ୍ଚାନ୍ଯସ୍ତୃତୀଯକଃ । ଯଦୁର୍ନାମ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଚତୁର୍ଥୋ ନୃପତେଃ ସୁତଃ
ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ପୁରୁ, ତୃତୀୟ ପୁଅଙ୍କ ନାମ କୁରୁ ଥିଲା। ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ ଯଦୁ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ଚତ୍ଵାରଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଯଯାତେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ତେଜସା ପୌରୁଷେଣାପି ପିତୃତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମାଃ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଯୟାତିଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ସାହସୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ରାଜ୍ଯଂ କୃତଂ ତେନ ଧର୍ମେଣାପି ଯଯାତିନା । ତସ୍ଯ କୀର୍ତିର୍ଯଶୋ ଭାଵସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ପ୍ରଚୁରୋଭଵତ୍
ଏଭଳି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଯୟାତି ରାଜ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି, ଯଶ ଓ ସମ୍ମାନ ତିନି ଲୋକରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ଏକଦା ତୁ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନାରଦୋ ବ୍ରହ୍ମନଂଦନଃ । ଏଂଦ୍ରଂ ଲୋକଂ ଗତୋ ରାଜନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚୈଵ ପୁରଂଦରମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ — ଏକଦିନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତତୋପଶ୍ଯଦ୍ଧୁତାଶନସମପ୍ରଭମ୍ । ଦେଵୋ ଵିପ୍ରଂ ସମାଯାଂତଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଜ୍ଞାନପଂଡିତମ୍
ସେଠାରେ ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଖିଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ଆସୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ସବୁ କିଛି ଜାଣନ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନୀ।
ପୂଜିତଂ ମଧୁପର୍କାଦ୍ଯୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନମିତକଂଧରଃ । ନିଵେଶ୍ଯ ଚାସନେ ପୁଣ୍ଯେ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧୁପର୍କ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ନମ୍ର ଗଳାରେ ନମସ୍କାର କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଆସନରେ ବସାଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- କସ୍ମାଦାଗମନଂ ତେଦ୍ଯ କିମର୍ଥମିହ ଚାଗତଃ । କିଂ ତେ ହି ସୁପ୍ରିଯଂ ଵିପ୍ର କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ମହାମୁନେ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ — ଆଜି ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛ? ମୁଁ କଣ କରିଦେଇଲେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ଖୁସି ହେବ? କହ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଦେଵରାଜ କୃତଂ ସର୍ଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଚ୍ଚ ପ୍ରଭାଷିତମ୍ । ସଂତୁଷ୍ଟୋସ୍ମି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ନାରଦ କହିଲେ — ଦେବରାଜ, ତୁମେ ଯେଉଁ ସବୁ କରିଛ, ଭକ୍ତି ସହ କରିଛ। ତୁମର କଥା ମଧୁର। ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ତୁମର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଉଛି।
ମହୀଲୋକାତ୍ସୁସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ସାଂପ୍ରତଂ ତଵ ମଂଦିରମ୍ । ତ୍ଵାମନ୍ଵେଷ୍ଟୁଂ ସମାଯାତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାହୁଷମେଵ ଚ
ମୁଁ ମହୀ ଲୋକରୁ ଏଠାକୁ, ତୁମ ମନ୍ଦିରକୁ ଏସିଛି, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ, ଏବଂ ନାହୁଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛି।