ତଯୋକ୍ତୋସୌ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମା ଭୈରିତି ମହାମୁନିଃ । ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପଂଚଯୋଜନମାଯତମ୍
ସେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।' ସେଠି ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ମପତ୍ର ଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ପତ୍ରେ ମହାଦେଵ୍ଯା ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ନିଵେଶିତଃ । କେଶଵେ ସତି ସୁପ୍ତେପି ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ଚ ଭଯଂ ତଵ
ସେଇ ପତ୍ର ଉପରେ ମହାଦେବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ବସାଇଲେ। କେଶବ ଶୁଏଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପାଇଁ ଏଠି କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।
ତାମୁଵାଚ ସ ଯୋଗୀଂଦ୍ର କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି ଭାମିନି । ଅସ୍ମିନ୍ଵିନିର୍ଜିତେ ଚୈକା ଭଵତୀ ପରିବୃଂହିତା
ଯୋଗୀଶ୍ୱର ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମେ କିଏ? ସମସ୍ତ ବିନଶ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଏକା ତୁମେ କିପରି ବଢ଼ିଛ?''
ପୃଷ୍ଟୈଵଂ ମୁନିନା ଦେଵୀ ସାଦରଂ ପ୍ରାହ ଭୂସୁର । ନାଗଭୋଗାଂକପର୍ଯଂକେ ସ ଯଃ ସ୍ଵପିତି କେଶଵଃ
ଏପରି ପଚାରାଯିବାପରେ, ଦେବୀ ସମ୍ମାନ ସହିତ କହିଲେ, 'ଯିଏ ନାଗ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଏଛନ୍ତି, ସେ କେଶବ।''
ଅସ୍ଯାହଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଶକ୍ତିଃ କାଲରାତ୍ରିରିହୋଚ୍ଯତେ । ମାମେଵଂ ଵିଦ୍ଧି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ସର୍ଵମାଯାସମନ୍ଵିତାମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କର ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି, ଏଠି କାଳରାତ୍ରୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ। ମୋତେ ଏଭଳି ଜାଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ମାୟାର ଧାରିଣୀ।
ମହାମାଯା ପୁରାଣେଷୁ ଜଗନ୍ମୋହାଯ କଥ୍ଯତେ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଗତା ଦେଵୀ ଅଂତର୍ଧାନଂ ହି ପିପ୍ପଲଃ
ପୁରାଣରେ ଏହି ମହାମାୟାକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରିବା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏପରି କହି, ଦେବୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ହେ ପିପ୍ପଳ।
ଦେଵ୍ଯାମନୁଗତାଯାଂ ତୁ ମାର୍କଂଡେଯସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ । ତସ୍ଯ ନାଭ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ପଂକଜଂ ହାଟକପ୍ରଭମ୍
ଦେବୀ ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ତସ୍ମାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ମହାତେଜା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଵିଜଜ୍ଞିରେ ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଥାଵରଜଂଗମାଃ
ସେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ। ତାଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯା ଲୋକପାଲାଶ୍ଚ ଦେଵାଶ୍ଚାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ । ଅର୍ଵାଚୀନଂ ସ୍ଵରୂପଂ ତୁ ଦର୍ଶିତଂ ହି ମଯା ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସହଜରେ ଦେଖିପାରିବା ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖାଇଛି।
ଅର୍ଵାଚୀନସ୍ଵରୂପୋଯଂ ପରାଚୀନୋ ନିରାଶ୍ରଯଃ । ଯଦା ସ ଦର୍ଶଯେତ୍କାଯଂ କାଯରୂପା ଭଵଂତି ତେ
ଏହି ସହଜ ରୂପଟି ଅଲଗା, ଯେଉଁ ଅସହଜ ରୂପଟି କିଛି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦେହକୁ ଦେଖାଯାଏ, ରୂପଗୁଡ଼ିକ ଦେହଧାରଣ କରିଥାଏ।
ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵଲୋକାଶ୍ଚ ଅର୍ଵାଚୀନା ହି ପିପ୍ପଲ । ଅର୍ଵାଚୀନା ଅମୀ ଲୋକା ଯେ ଭଵଂତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ହେ ପିପ୍ପଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ସହଜ ଅଟେ। ଏହି ତିନି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସହଜ ଅଟେ।
ପରାଚୀନଃ ସ ଭୂତାତ୍ମା ଯଂ ସୁପଶ୍ଯଂତି ଯୋଗିନଃ । ମୋକ୍ଷରୂପଂ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପକମ୍
ଯେଉଁ ଅସହଜ ଅଟେ, ସେହି ଭୂତମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି; ଏହା ମୁକ୍ତିର ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା, ପରବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମକ୍ଷରଂ ହଂସଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତମ୍ । ପରାଚୀନସ୍ଯ ଯଦ୍ରୂପଂ ଵିଦ୍ଯାଧର ତଵାଗ୍ରତଃ
ଯେଉଁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଅବିନାଶୀ, ହଂସ ରୂପୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଅଟେ, ଏହି ଅସହଜ ରୂପଟି, ହେ ବିଦ୍ୟାଧର, ତୁମେ ସାମ୍ନାରେ ଅଛି।
ସର୍ଵମେଵ ମଯା ଖ୍ଯାତମନ୍ଯତ୍କିଂ ତେ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ପିପ୍ପଲ ଉଵାଚ- କସ୍ମାଦେତନ୍ମହାଜ୍ଞାନମୁଦ୍ଭୂତଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି; ଆଉ କଣ କହିବି? ପିପ୍ପଳ କହିଲେ— ହେ ସୁବ୍ରତ, ଏହି ମହାଜ୍ଞାନ କେଉଁଠୁ ତୁମେ ପାଇଲା?
ଅର୍ଵାଚୀନଗତିଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ପରାଚୀନଗତିଂ ତଥା । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵଯ୍ଯେଵଂ ପରିଵର୍ତତେ
ତୁମେ ସହଜ ଓ ଅସହଜ ଗତି ଦୁହିଁଟିକୁ ଜାଣ, ଏହିପରି ତିନି ଲୋକର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ତୁମ ଭିତରେ ଘୁରୁଛି।
ତପସୋ ନୈଵ ପଶ୍ଯାମି ପରାଂ ନିଷ୍ଠାଂ ହି ସୁଵ୍ରତ । ଯଜନଂଯାଜନଂତୀର୍ଥଂତପୋଵାକୃତଵାନସି
ହେ ସୁବ୍ରତ, ମୁଁ ତପସ୍ୟାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ଯାଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥ ଏବଂ ତପସ୍ୟା କରିଛ।
ତତ୍ପ୍ରଭାଵଂ ଵଦସ୍ଵୈଵଂ କେନ ଜ୍ଞାନଂ ତଵାଖିଲମ୍ । ସୁକର୍ମୋଵାଚ- ତପ ଏଵ ନ ଜାନାମି ନ କୃତଂ କାଯଶୋଷଣମ୍
ତେଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ କିପରି ତୁମେ ପାଇଲ, ଏହାର କାରଣ କହ। ସୁକର୍ମ କହିଲେ— ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଜାଣେନି, ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ କିଛି କରିନାହିଁ।
ଯଜନଂ ଯାଜନଂ ଵାପି ନ ଜାନେ ତୀର୍ଥସାଧନମ୍ । ନ ମଯା ସାଧିତଂ ଧ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯକାଲଂ ସୁକର୍ମଜମ୍
ମୁଁ ଯଜ୍ଞ, ଯାଜ୍ଞ ବା ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କିପରି କରିବା ଜାଣେନି; ମୁଁ ଧ୍ୟାନ କରିନାହିଁ, ସୁକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିନାହିଁ।
ସ୍ଫୁଟମେକଂ ପ୍ରଜାନାମି ପିତୃମାତୃପ୍ରପୂଜନମ୍ । ଉଭଯୋରପି ହସ୍ତେନ ମାତାପିତ୍ରୋସ୍ତୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଗୋଟିଏ କଥା ଜାଣେ— ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଦୁଇହାତରେ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା।
ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଵଯମେଵ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଅଂଗସଂଵାହନଂ ସ୍ନାନଂ ଭୋଜନାଦିକମେଵ ଚ
ମୁଁ ନିଜେ ମାତାପିତାଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇବା, ଅଙ୍ଗ ମାସାଜ କରିବା, ସ୍ନାନ କରାଇବା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଭଳି କାମ ନିଜେ କରେ।
ତ୍ରିକାଲେଧ୍ଯାନସଂଲୀନଃ ସାଧଯାମି ଦିନେଦିନେ । ପାଦୋଦକଂ ତଯୋଶ୍ଚୈଵ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଦିନେଦିନେ
ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିବେଳେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହି, ମାତାପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ପାଦପାନୀୟ ଦେଇଥାଏ।
ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଵିଂଦାମି ପୂଜଯାମି ସୁଭାଵତଃ । ଗୁରୂ ମେ ଜୀଵମାନୌ ତୁ ଯାଵତ୍କାଲଂ ହି ପିପ୍ପଲ
ମୁଁ ଭକ୍ତିଭାବରେ, ସତ୍ସ୍ୱଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ଓ ସେବା କରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଗୁରୁମାନେ ଜୀବନ୍ତ। ହେ ପିପ୍ପଳ।
ତାଵତ୍କାଲଂ ହି ମେ ଲାଭୋ ହ୍ଯତୁଲଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଯତେ । ତ୍ରିକାଲଂ ପୂଜଯାମ୍ଯେତୌ ଶୁଦ୍ଧଭାଵେନ ଚେତସା
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଲାଭ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ; ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତିନିବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ପୂଜା କରେ।
ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦଲୀଲାସଂଚାରୀ ଵର୍ତାମ୍ଯେଵ ହି ପିପ୍ପଲ । କିଂ ମେ ଚାନ୍ଯେନ ତପସା କିଂ ମେ କାଯସ୍ଯ ଶୋଷଣୈଃ
ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଚଲିବା ଓ ରହିବା କରେ, ହେ ପିପ୍ପଳ; ମୋତେ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
କିଂ ମେ ସୁତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଭିରନ୍ଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଶ୍ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ମଖାନାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜ
ଏବେ ମୋତେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କାମର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଯେତେଟିକି ମିଳେ,
ତତ୍ଫଲଂ ତୁ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପିତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦପି । ମାତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ତଦ୍ଵତ୍ପୁତ୍ରାଣାଂ ଗତିଦାଯକମ୍
ସେଇ ଫଳ ମୁଁ ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରି ଦେଖିଛି; ଏହିପରି ମାତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଲେ ସନ୍ତାନମାନେ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପାଆନ୍ତି।
ସର୍ଵକର୍ମସୁସର୍ଵସ୍ଵଂ ସାରଭୂତଂ ଜଗତ୍ରଯେ । ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଜାଯତେ ଲୋକୋ ମାତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦପି
ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏହି ତିନି ଜଗତରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୂଲ୍ୟ ଏହି ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ — ପୁଅ ଜଣେ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ସେବା କଲେ, ସେଠାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପିତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ତଦ୍ଵନ୍ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଜାଯତେ । ତତ୍ର ଗଂଗା ଗଯାତୀର୍ଥଂ ତତ୍ର ପୁଷ୍କରମେଵ ଚ
ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗା, ଗୟା ଏବଂ ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ରତା ଥାଏ।
ଯତ୍ର ମାତାପିତା ତିଷ୍ଠେତ୍ପୁତ୍ରସ୍ଯାପି ନ ସଂଶଯଃ । ଅନ୍ଯାନି ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଯେଉଁଠି ମାଆ ଓ ପିତା ରହନ୍ତି, ସେଠାରେ ପୁଅ ପାଇଁ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ ତାହାଁରେ ମିଳିଯାଏ।
ଭଵଂତ୍ଯେତାନି ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପିତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦପି । ପିତୁଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାତ୍ତସ୍ଯ ଦାନସ୍ଯ ତପସଃ ଫଲମ୍
ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ; ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଲେ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ମିଳିଯାଏ।