ତମେଵ ନାଶଯେଦ୍ଗତ୍ଵା କାମ ଏଷ ପ୍ରମତ୍ତଧୀଃ । ରିପୁରୂପଃ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଅସ୍ମାକଂ ହି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି କାମଦେବ, ଅବିଚାରୀ ମନ ଥିବା, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଏହି ଘରକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବ; ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତର—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପତିସ୍ତପୋଧନୋ ଵିପ୍ରଃ ସୁସତୀ ଯା ପତିଵ୍ରତା । ସୁସତ୍ଯୋ ଭୂପତିର୍ଧର୍ମମମଗେହାନସଂଶଯଃ
ଏଠାରେ ଯିଏ ପତି, ସେ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଯିଏ ପତ୍ନୀ, ସେ ସତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା; ରାଜା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ଏହିମାନେ ମୋ ଘରରେ ବସୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯତ୍ରାହଂ ଵୃଦ୍ଧିସଂପୁଷ୍ଟସ୍ତତ୍ର ଵାସୋ ହି ତେ ଭଵେତ୍ । ତତ୍ର ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଯାତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସହ କ୍ରୀଡତେ
ଯେଠି ମୁଁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପୋଷଣ ପାଏ, ସେଠି ତୁମର ବାସ ହେଉ; ସେଠି ପୁଣ୍ୟ ଆସେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଖେଳେ।
କ୍ଷମା ଶାଂତ୍ଯା ସମାଯୁକ୍ତା ଆଯାତି ମମ ମଂଦିରମ୍ । ଯଥା ସତ୍ଯୋ ଦମଶ୍ଚୈଵ ଦଯା ସୌହୃଦମେଵ ଚ
କ୍ଷମା ଶାନ୍ତି ସହିତ ମୋ ଘରକୁ ଆସେ; ସତ୍ୟ, ଦମ, ଦୟା ଓ ସଉହାର୍ଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି।
ପ୍ରଜ୍ଞାଯୁକ୍ତଃ ସ ନିର୍ଲୋଭୋ ଯତ୍ରାହଂ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ । ଶୁଚିଃ ସ୍ଵଭାଵସ୍ତତ୍ରୈଵ ଅମୀ ଚ ମମ ବାଂଧଵାଃ
ଯେଠି ପ୍ରଜ୍ଞା ରହିଛି ଓ ଲୋଭ ନାହିଁ, ସେଠି ମୁଁ ବସେ; ଶୁଚିତା ସ୍ୱଭାବରେ ଥାଏ, ଏହିମାନେ ମୋ ବନ୍ଧୁ।
ଅସ୍ତେଯମପ୍ଯହିଂସା ଚ ତିତିକ୍ଷା ଵୃଦ୍ଧିରେଵ ଚ । ମମ ଗେହେ ସମାଯାତା ଧନ୍ଯତାଂ ଶୃଣୁ ଧର୍ମରାଟ୍
ଚୋରି ନକରିବା, ହିଂସା ନକରିବା, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ବୃଦ୍ଧି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି; ଧର୍ମରାଜ, ଏହି ଧନ୍ୟତାକୁ ଶୁଣ।
ଗୁରୂଣାଂ ଚାପି ଶୁଶ୍ରୂଷା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମାଵୃତଃ । ମଦ୍ଗେହଂ ତୁ ସମାଯାଂତି ଦେଵାଶ୍ଚାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ
ବଡ଼ମାନେଙ୍କର ସେବା, ବିଷ୍ଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଂ ପ୍ରକାଶେଦ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନୋଦୀପ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ । ଏତୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵସାମ୍ଯେଵ ସତୀଷୁ ଧର୍ମଵତ୍ସୁ ଚ
ଯିଏ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ, ସେମାନେ ମୋ ସହିତ, ସତୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ସହିତ ବସନ୍ତି।
ସାଧୁଷ୍ଵେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଗୃହରୂପେଷୁ ମେ ସଦା । ଉକ୍ତେନାପି କୁଟୁଂବେନ ଵସାମ୍ଯେଵ ତ୍ଵଯା ସହ
ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣଧାରୀ ଘରର ରୂପରେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ମୁଁ ସଦା ବସେ; ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପରିବାର ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବସେ।
ସସତ୍ଵାଃ ସାଧୁରୂପାସ୍ତେ ଵେଧସା ମେ ଗୃହୀକୃତାଃ । ସଂଚରାମି ମହାଭାଗ ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦେନ ଚ ଲୀଲଯା
ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ଥିବା ଏମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଘରରେ ରଖାଯାଇଛନ୍ତି; ମୁଁ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଓ ଲୀଳାରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରେ।
ଈଶ୍ଵରଶ୍ଚ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ ତ୍ରିନେତ୍ରୋ ଵୃଷଵାହନଃ । ମମ ଗେହେ ସ୍ଵରୂପେଣ ଵର୍ତତେ ଶିଵଯା ଯୁତଃ
ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ, ତିନି ଆଖି ଓ ବୃଷଭ ଚଢ଼ିଥିବା, ସେ ମୋ ଘରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପରେ ଶିବାଙ୍କ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ତଦିଦଂ ସଂସୃତେଃ ସାରଂ ଗୃହରୂପଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ସଦନଂ ଶଂକରେତ୍ଯାଖ୍ଯଂ ନାଶିତଂ ମନ୍ମଥେନ ଵୈ
ଏହି ହେଉଛି ସଂସାରର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଘର ରୂପରେ; ଶଙ୍କରଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ଏହି ନିବାସକୁ ମନମଥ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତପଂତଂ ତପ ଉତ୍ତମମ୍ । ମେନକାଂ ହି ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କାମୋଯଂ ଜିତଵାନ୍ପୁରା
ମହାନ ଆତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମେନକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମ ତାଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ।
ସତୀ ପତିଵ୍ରତାହଲ୍ଯା ଗୌତମସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ଶୁଭା । ସୁସତ୍ଯାଚ୍ଚାଲିତା ତେନ ମନ୍ମଥେନ ଦୁରାତ୍ମନା
ସତୀ, ପତିଭକ୍ତ ଅହଲ୍ୟା, ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଭା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ମନମଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିଲେ।
ମୁନଯଃ ସତ୍ଯଧର୍ମଜ୍ଞା ନାନାସ୍ତ୍ରିଯଃ ପତିଵ୍ରତାଃ । ମଦ୍ଗୃହାସ୍ତା ଇମାଃ ସର୍ଵା ଦୀପିତାଃ କାମଵହ୍ନିନା
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପତିଭକ୍ତା ଜନନୀମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତେ ମୋ ଘରେ କାମ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଧରୋ ଦୁଃସହୋ ଵ୍ଯାପୀ ଯୋତିସତ୍ଯେଷୁ ନିଷ୍ଠୁରଃ । ମାମେଵଂ ପଶ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ କ୍ଵ ସତ୍ଯଃ ପରିତିଷ୍ଠତି
ଏହି କାମକୁ ରୋକିବା କଠିନ, ସହିବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠୁର; ସେ ସଦା ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖେ, ତେବେ ସତ୍ୟ କେଉଁଠି ରହିଯାଏ?
ସମାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମାଯାତି ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଧରଃ । ନାଶଯେନ୍ମଦ୍ଗୃହଂ ପାପୋ ଵୀତିହୋତ୍ରୈଶ୍ଚ ନାମକୈଃ
ସମତାକୁ ଜାଣି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ସେ ଆସେ; ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମୋ ଘରକୁ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନାମରେ ଥିବାମାନେ ସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବାକୁ ଚାହେ।
ପାପଲେଶାଶ୍ଚ ଯେ କ୍ରୂରା ଅନ୍ଯେ ପାଖଂଡସଂଶ୍ରଯାଃ । ତେ ତୁ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽହିତାଃ ସର୍ଵେ ସତ୍ଯଗେହଂ ଵିଶଂତି ହି
ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୁର ଓ ପାପର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କପଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନରେ ବିପକ୍ଷ ହୋଇ, ସତ୍ୟର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ସେନାଧ୍ଯକ୍ଷୈରସତ୍ଯୈସ୍ତୁ ଛଦ୍ମନା ତେନ ସାଧିତଃ । ପାତଯେଦର୍ଦଯେଦ୍ଗେହଂ ପାପଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ଅସତ୍ୟ ସେନାପତିମାନେ ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ କରନ୍ତି; ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ଖରାପ ଲୋକଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘରକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ।
ମାମେଵଂ ତାଡଯେତ୍ପାପୋ ମହାବଲ ମନୋଭଵଃ । ଅସ୍ଯ ଧାମ୍ନା ପ୍ରଦଗ୍ଧୋହଂ ଶୂନ୍ଯତାଂ ହି ଵ୍ରଜାମି ଵୈ
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନୋଭବ ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ମୋତେ ଆଘାତ କରେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଜଳି, ମୁଁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ନୂତନଂ ଗୃହମିଚ୍ଛାମି ସ୍ତ୍ରିଯାଖ୍ଯଂ ପତିଭୂପତିମ୍ । କୃକଲସ୍ଯାପି ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରିଯେଯଂ ଶିଵମଂଗଲା
ମୁଁ ଏକ ନୂତନ ଘର ଚାହେଁ, ଯାହାର ନାମ ନାରୀ ଓ ପତି ଉପରେ; ଏହି ପ୍ରିୟ ଶିବମଙ୍ଗଳା, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମିକ ସ୍ତ୍ରୀ।
ତଦ୍ଗୃହଂ ସୁକଲାଖ୍ଯଂ ମେ ଦଗ୍ଧୁଂ ପାପଃ ସମୁଦ୍ଯତଃ । ଅଯମେଷ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ କାମେନ ସହିତୋ ବଲୀ
ସେଇ ଘର, ଯାହାର ନାମ ସୁକଳା, ମୋର; ଦୁଷ୍ଟ ଏହାକୁ ଜଳାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ; ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହଜାର ଆଖି ଥିବା, କାମ ସହିତ।
କାମସ୍ଯ କାରଣାତ୍କସ୍ମାତ୍ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତଂ ନ ଵିଂଦତି । ଅହଲ୍ଯାଯାଃ ପ୍ରସଂଗେନ ମେଷୋପସ୍ଥୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
କାମର କାରଣରେ, ସେ ପୂର୍ବ ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଇପାରେନାହିଁ; ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ମେଷ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ପୌରୁଷଂ ହି ମୁନେର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଧଷର୍ଣାତ୍ । ନଷ୍ଟଃ କାମସ୍ଯ ଦୋଷେଣ ସୁରରାଟ୍ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ
ମୁନିଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଦେଖି ଏବଂ ସତୀଙ୍କ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନେ ରାଜା କାମର ଦୋଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସେଠାରେ ରହିଗଲେ।
ଭୁକ୍ତଵାନ୍ଦାରୁଣଂ ଶାପଂ ଦୁଃଖେନ ମହତାନ୍ଵିତଃ । କୃକଲସ୍ଯ ପ୍ରିଯାମେନାଂ ସୁକଲାଂ ପୁଣ୍ଯଚାରିଣୀମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଭୋଗିଲେ, ବଡ଼ ଦୁଃଖ ସହିଲେ; ଏହି ପ୍ରିୟ ସୁକଳା, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ।
ଏଷ ହଂତୁଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଉଦ୍ଯତଃ କାମସଂଯୁତଃ । ଯଥା ଚେଂଦ୍ରେଣ ନାଯାତି କାମ ଏଷ ତଥା କୁରୁ
ଏହି ହଜାର ଆଖି ଥିବା, କାମ ସହିତ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର କାମଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିନାହାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ କର।
ଧର୍ମରାଜ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଭଵାନ୍ମତିମତାଂ ଵରଃ । ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ- ଊନଂ ତେଜଃ କରିଷ୍ଯାମି କାମସ୍ଯ ମରଣଂ ତଥା
ଧର୍ମରାଜ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ—ମୁଁ କାମର ଶକ୍ତି କମେଇଦେବି ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଆଣିଦେବି।
ଏକୋପାଯୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟସ୍ତମିହୈଵ ପ୍ରପଶ୍ଯତୁ । ପ୍ରଜ୍ଞା ଚୈଷା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଶକୁନୀରୂପଚାରିଣୀ
ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ଦେଖିଛି; ସେ ଏଠାରେ ଦେଖୁନ୍ତୁ; ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଅତି ଜ୍ଞାନୀ, ପକ୍ଷୀର ରୂପରେ ଚଳିଥାଏ।
ଭର୍ତୁରାଗମନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶବ୍ଦେନାଖ୍ଯାତୁ ଖେ ଯତଃ । ଶକୁନସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ଭର୍ତୁଶ୍ଚାଗମନେନ ଚ
ପତିଙ୍କର ଫେରିଆସିବା ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଆକାଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରଚାର ହେଲା, ଏହା ଶକୁନ ଓ ପତିଙ୍କ ଆଗମନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘଟିଲା।
ଦୁଷ୍ଟୈର୍ନଷ୍ଟା ନ ଭୂଯେତ ସ୍ଵସ୍ଥଚିତ୍ତା ନ ସଂଶଯଃ । ପ୍ରଜ୍ଞା ସଂପ୍ରେଷିତା ତେନ ଗତା ସା ସୁକଲାଗୃହମ୍
ସେ ମନେ ଶାନ୍ତ ଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ହାରାଇପାରିବେ ନାହିଁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇ ସେ ସୁକଳାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।