ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ସୁକଲାଂ ସୁପୁଣ୍ଯାଂ ସତ୍ଯେସ୍ଥିତାଂ ଧର୍ମଵିଦାଂ ଗୁଣଜ୍ଞାମ୍ । ଇତୋ ହି ଗତ୍ଵା କୁରୁ କାର୍ଯମୁକ୍ତଂ ସାହାଯ୍ଯରୂପଂ ଚ ପ୍ରିଯେ ସଖେ ଶୃଣୁ
ବଣିକଙ୍କ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୁକଳା, ଯିଏ ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଗୁଣବତୀ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ। ଏଠାରୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାମ କର। ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଏହି ସାହାଯ୍ୟର ଉପାୟ ଶୁଣ।
କ୍ରୀଡାଂ ସମାଭାଷ୍ଯ ତତୋ ମନୋଭଵସ୍ତ୍ଵଂତେ ସ୍ଥିତାଂ ପ୍ରୀତିମଥାହ୍ଵଯତ୍ପୁନଃ । କାର୍ଯଂ ଭଵତ୍ଯା ମମକାର୍ଯମୁତ୍ତମମେ ତାଂ ସୁସ୍ନେହୈଃ ପରିଭାଵଯତ୍ଵମ୍
ଖେଳ କଥା କହି, ତାପରେ ମନୋଭବ ସେଠାରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ପୁନି ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମ ହେଉ, ସତ୍ୟ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।
ଇଂଦ୍ରଂ ହି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁକଲା ଯଥା ଭଵେତ୍ସ୍ନେହାନୁଗା ଚାରୁଵିଲୋଚନେଯମ୍ । ତୈସ୍ତୈଃ ପ୍ରଭାଵୈର୍ଗୁଣଵାକ୍ଯଯୁକ୍ତୈର୍ନଯସ୍ଵ ଵଶ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରିଯେ ସଖେ ଶୃଣୁ
ଯେପରି ସୁକଳା ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସ୍ନେହଭରା ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧୁର କଥା ଓ ନିଜ ଗୁଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ସୁକଳାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନ କର; ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଭୋ ଭୋଃ ସଖେ ସାଧଯ ଗଚ୍ଛ ଶୀଘ୍ରଂ ମାଯାମଯଂ ନଂଦନରୂପଯୁକ୍ତମ୍ । ପୁଷ୍ପୋପଯୁକ୍ତଂ ଚ ଫଲପ୍ରଧାନଂ ଘୁଷ୍ଟଂ ରୁତୈଃ କୋକିଲଷଟ୍ପଦାନାମ୍
ହେ ବନ୍ଧୁ, ଏହି କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ମାୟାମୟ ଓ ନନ୍ଦନବନ ସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କର; ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା, କୋଇଲି ଓ ମଧୁମକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ସେଠିକୁ ଯାଅ।
ଆହୂଯ ଵୀରଂ ମକରଂଦମେଵ ରସାଯନଂ ସ୍ଵାଦୁଗୁଣୈରୁପେତମ୍ । ସହାନିଲାଦ୍ଯୈର୍ନିଜକର୍ମଯୁକ୍ତୈଃ ସଂପ୍ରେଷଯିତ୍ଵା ପୁନରେଵ କାମମ୍
ମକରନ୍ଦ ନାମକ ବୀରକୁ ତାହାର ମଧୁର ଗୁଣରେ ଡାକି, ପବନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହାୟକ ସହିତ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପୁନିଥରେ ଆସକ୍ତିକୁ ପ୍ରେରଣ କର।
ଏଵଂ ସମାଦିଶ୍ଯ ମହତ୍ସସୈନ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସଂମୋହକରଂ ତୁ କାମଃ । ଚକ୍ରେ ପ୍ରଯାଣଂ ସୁରରାଜସାର୍ଧଂ ସଂମୋହନାଯୈଵ ମହାସତୀଂ ତାମ୍
ଏପରି ଭାବେ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ମୋହିତ କରିପାରେ, କାମଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ସହିତ ଏହି ମହାସତୀକୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁକଲାଚରିତ୍ରେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ସୁକଳାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ତସ୍ଯାଃ ସତ୍ଯଵିନାଶାଯ ମନ୍ମଥଃ ସସୁରାଧିପଃ । ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସୁକଲାଂ ତର୍ହି ସତ୍ଯୋ ଧର୍ମମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— ତାହାର ସତ୍ୟତା ନାଶ ପାଇଁ, କାମଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଏହିବେଳେ ସତ୍ୟ ଧର୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପଶ୍ଯ ଧର୍ମ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ତଵାର୍ଥମାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ
ଧର୍ମ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, କାମଦେବଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦେଖ, ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ, ନିଜ ପାଇଁ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଛି।
ଵିସୃଜାମି ମହାସ୍ଥାନଂ ଵାସ୍ତୁରୂପଂ ସୁଖୋଦଯମ୍ । ସତ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଚ ସୁପ୍ରିଯାଖ୍ଯଂ ସୁଦେଵାଖ୍ଯଂ ଗୃହୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଗୃହ ତିଆରି କରେଁ, ଯାହା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଯାହାର ନାମ ସତ୍ୟ, ସୁପ୍ରିୟା ଓ ସୁଦେବ; ଏହା ସମସ୍ତ ଘର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତମେଵ ନାଶଯେଦ୍ଗତ୍ଵା କାମ ଏଷ ପ୍ରମତ୍ତଧୀଃ । ରିପୁରୂପଃ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଅସ୍ମାକଂ ହି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି କାମଦେବ, ଅବିଚାରୀ ମନ ଥିବା, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଏହି ଘରକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବ; ସେ ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତର—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପତିସ୍ତପୋଧନୋ ଵିପ୍ରଃ ସୁସତୀ ଯା ପତିଵ୍ରତା । ସୁସତ୍ଯୋ ଭୂପତିର୍ଧର୍ମମମଗେହାନସଂଶଯଃ
ଏଠାରେ ଯିଏ ପତି, ସେ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଯିଏ ପତ୍ନୀ, ସେ ସତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା; ରାଜା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ଏହିମାନେ ମୋ ଘରରେ ବସୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯତ୍ରାହଂ ଵୃଦ୍ଧିସଂପୁଷ୍ଟସ୍ତତ୍ର ଵାସୋ ହି ତେ ଭଵେତ୍ । ତତ୍ର ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଯାତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସହ କ୍ରୀଡତେ
ଯେଠି ମୁଁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପୋଷଣ ପାଏ, ସେଠି ତୁମର ବାସ ହେଉ; ସେଠି ପୁଣ୍ୟ ଆସେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଖେଳେ।
କ୍ଷମା ଶାଂତ୍ଯା ସମାଯୁକ୍ତା ଆଯାତି ମମ ମଂଦିରମ୍ । ଯଥା ସତ୍ଯୋ ଦମଶ୍ଚୈଵ ଦଯା ସୌହୃଦମେଵ ଚ
କ୍ଷମା ଶାନ୍ତି ସହିତ ମୋ ଘରକୁ ଆସେ; ସତ୍ୟ, ଦମ, ଦୟା ଓ ସଉହାର୍ଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି।
ପ୍ରଜ୍ଞାଯୁକ୍ତଃ ସ ନିର୍ଲୋଭୋ ଯତ୍ରାହଂ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ । ଶୁଚିଃ ସ୍ଵଭାଵସ୍ତତ୍ରୈଵ ଅମୀ ଚ ମମ ବାଂଧଵାଃ
ଯେଠି ପ୍ରଜ୍ଞା ରହିଛି ଓ ଲୋଭ ନାହିଁ, ସେଠି ମୁଁ ବସେ; ଶୁଚିତା ସ୍ୱଭାବରେ ଥାଏ, ଏହିମାନେ ମୋ ବନ୍ଧୁ।
ଅସ୍ତେଯମପ୍ଯହିଂସା ଚ ତିତିକ୍ଷା ଵୃଦ୍ଧିରେଵ ଚ । ମମ ଗେହେ ସମାଯାତା ଧନ୍ଯତାଂ ଶୃଣୁ ଧର୍ମରାଟ୍
ଚୋରି ନକରିବା, ହିଂସା ନକରିବା, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ବୃଦ୍ଧି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି; ଧର୍ମରାଜ, ଏହି ଧନ୍ୟତାକୁ ଶୁଣ।
ଗୁରୂଣାଂ ଚାପି ଶୁଶ୍ରୂଷା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମାଵୃତଃ । ମଦ୍ଗେହଂ ତୁ ସମାଯାଂତି ଦେଵାଶ୍ଚାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ
ବଡ଼ମାନେଙ୍କର ସେବା, ବିଷ୍ଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଂ ପ୍ରକାଶେଦ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନୋଦୀପ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ । ଏତୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵସାମ୍ଯେଵ ସତୀଷୁ ଧର୍ମଵତ୍ସୁ ଚ
ଯିଏ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ, ସେମାନେ ମୋ ସହିତ, ସତୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ସହିତ ବସନ୍ତି।
ସାଧୁଷ୍ଵେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଗୃହରୂପେଷୁ ମେ ସଦା । ଉକ୍ତେନାପି କୁଟୁଂବେନ ଵସାମ୍ଯେଵ ତ୍ଵଯା ସହ
ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣଧାରୀ ଘରର ରୂପରେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ମୁଁ ସଦା ବସେ; ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପରିବାର ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବସେ।
ସସତ୍ଵାଃ ସାଧୁରୂପାସ୍ତେ ଵେଧସା ମେ ଗୃହୀକୃତାଃ । ସଂଚରାମି ମହାଭାଗ ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦେନ ଚ ଲୀଲଯା
ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ଥିବା ଏମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଘରରେ ରଖାଯାଇଛନ୍ତି; ମୁଁ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଓ ଲୀଳାରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରେ।
ଈଶ୍ଵରଶ୍ଚ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ ତ୍ରିନେତ୍ରୋ ଵୃଷଵାହନଃ । ମମ ଗେହେ ସ୍ଵରୂପେଣ ଵର୍ତତେ ଶିଵଯା ଯୁତଃ
ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ, ତିନି ଆଖି ଓ ବୃଷଭ ଚଢ଼ିଥିବା, ସେ ମୋ ଘରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ରୂପରେ ଶିବାଙ୍କ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ତଦିଦଂ ସଂସୃତେଃ ସାରଂ ଗୃହରୂପଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ସଦନଂ ଶଂକରେତ୍ଯାଖ୍ଯଂ ନାଶିତଂ ମନ୍ମଥେନ ଵୈ
ଏହି ହେଉଛି ସଂସାରର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଘର ରୂପରେ; ଶଙ୍କରଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ଏହି ନିବାସକୁ ମନମଥ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତପଂତଂ ତପ ଉତ୍ତମମ୍ । ମେନକାଂ ହି ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କାମୋଯଂ ଜିତଵାନ୍ପୁରା
ମହାନ ଆତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମେନକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମ ତାଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ।
ସତୀ ପତିଵ୍ରତାହଲ୍ଯା ଗୌତମସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ଶୁଭା । ସୁସତ୍ଯାଚ୍ଚାଲିତା ତେନ ମନ୍ମଥେନ ଦୁରାତ୍ମନା
ସତୀ, ପତିଭକ୍ତ ଅହଲ୍ୟା, ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଭା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ମନମଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିଲେ।
ମୁନଯଃ ସତ୍ଯଧର୍ମଜ୍ଞା ନାନାସ୍ତ୍ରିଯଃ ପତିଵ୍ରତାଃ । ମଦ୍ଗୃହାସ୍ତା ଇମାଃ ସର୍ଵା ଦୀପିତାଃ କାମଵହ୍ନିନା
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପତିଭକ୍ତା ଜନନୀମାନେ, ଏହି ସମସ୍ତେ ମୋ ଘରେ କାମ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଧରୋ ଦୁଃସହୋ ଵ୍ଯାପୀ ଯୋତିସତ୍ଯେଷୁ ନିଷ୍ଠୁରଃ । ମାମେଵଂ ପଶ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ କ୍ଵ ସତ୍ଯଃ ପରିତିଷ୍ଠତି
ଏହି କାମକୁ ରୋକିବା କଠିନ, ସହିବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠୁର; ସେ ସଦା ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖେ, ତେବେ ସତ୍ୟ କେଉଁଠି ରହିଯାଏ?
ସମାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମାଯାତି ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଧରଃ । ନାଶଯେନ୍ମଦ୍ଗୃହଂ ପାପୋ ଵୀତିହୋତ୍ରୈଶ୍ଚ ନାମକୈଃ
ସମତାକୁ ଜାଣି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ସେ ଆସେ; ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମୋ ଘରକୁ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନାମରେ ଥିବାମାନେ ସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବାକୁ ଚାହେ।
ପାପଲେଶାଶ୍ଚ ଯେ କ୍ରୂରା ଅନ୍ଯେ ପାଖଂଡସଂଶ୍ରଯାଃ । ତେ ତୁ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽହିତାଃ ସର୍ଵେ ସତ୍ଯଗେହଂ ଵିଶଂତି ହି
ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୁର ଓ ପାପର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କପଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନରେ ବିପକ୍ଷ ହୋଇ, ସତ୍ୟର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ସେନାଧ୍ଯକ୍ଷୈରସତ୍ଯୈସ୍ତୁ ଛଦ୍ମନା ତେନ ସାଧିତଃ । ପାତଯେଦର୍ଦଯେଦ୍ଗେହଂ ପାପଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ଅସତ୍ୟ ସେନାପତିମାନେ ଚତୁରତା ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ କରନ୍ତି; ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ଖରାପ ଲୋକଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘରକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ।
ମାମେଵଂ ତାଡଯେତ୍ପାପୋ ମହାବଲ ମନୋଭଵଃ । ଅସ୍ଯ ଧାମ୍ନା ପ୍ରଦଗ୍ଧୋହଂ ଶୂନ୍ଯତାଂ ହି ଵ୍ରଜାମି ଵୈ
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନୋଭବ ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ମୋତେ ଆଘାତ କରେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଜଳି, ମୁଁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।