ଭାଲେ କୁଚେଷୁ ନେତ୍ରେଷୁ କଚାଗ୍ରେଷୁ ଚ ସର୍ଵଦା । ନାଭୌ କଟ୍ଯାଂ ପୃଷ୍ଠଦେଶେ ଜଘନେ ଯୋନିମଂଡଲେ
ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ନାରୀଙ୍କ ଲଳାଟ, ଅଂଶ, ନୟନ, କେଶର ଟିପ୍, ନାଭି, କଟି, ପିଠ, ନିତମ୍ଭ ଓ ଯୋନି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସିଥାଏ।
ଅଧରେ ଦଂତଭାଗେଷୁ କକ୍ଷାଯାଂ ହି ନ ସଂଶଯଃ । ଅଂଗେଷ୍ଵେଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଂଗେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ନିଵସାମ୍ଯହମ୍
ଅଧର, ଦାନ୍ତ ମୂଳ, ବାହୁଳି ଏବଂ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶରେ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସବୁଠାରେ ବସିଥାଏ।
ନାରୀ ମମ ଗୃହଂ ଦେଵ ସଦା ତତ୍ର ଵସାମ୍ଯହମ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥଃ ପୁରୁଷାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମାରଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ଦେବ, ନାରୀ ମୋର ଘର, ମୁଁ ସଦା ସେଠି ବସିଥାଏ। ସେଠି ଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଭାଵେନାବଲାଦେଵ ସଂତପ୍ତା ମମ ମାର୍ଗଣୈଃ । ପିତରଂ ମାତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଅନ୍ଯଂ ସ୍ଵଜନବାଂଧଵମ୍
ନିଜର ସ୍ୱଭାବ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରୁ, ମୋର ଶରରେ ତପ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବାପା, ମାଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ସୁରୂପଂ ସଗୁଣଂ ଦେଵ ମମ ବାଣା ହତା ସତୀ । ଚଲତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଵିପାକଂ ନୈଵ ଚିଂତଯେତ୍
ଯଦି ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବାନ, ମୋର ଶରରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ସେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଫଳାଫଳ ବିଷୟରେ ସେ କିଛି ଚିନ୍ତା କରେନି।
ଯୋନିଃ ସ୍ପଂଦେତ ନାରୀଣାଂ ସ୍ତନାଗ୍ରୌ ଚ ସୁରେଶ୍ଵର । ନାସ୍ତି ଧୈର୍ଯଂ ସୁରେଶାନ ସୁକଲାଂ ନାଶଯାମ୍ଯହମ୍
ନାରୀମାନଙ୍କ ଯୋନି ଓ ସ୍ତନାଗ୍ର କମ୍ପିଉଛି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରାଜ, ସେଠାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ; ମୁଁ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ପୁରୁଷୋହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ରୂପଵାନ୍ଗୁଣଵାନ୍ଧନୀ । କୌତୁକାର୍ଥମିମାଂ ନାରୀଂ ଚାଲଯାମି ମନୋଭଵ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ଗୁଣବାନ ଓ ଧନୀ ପୁରୁଷ ହେବି; କୌତୁହଳ ପାଇଁ, ହେ କାମଦେବ, ଏହି ନାରୀଙ୍କୁ ଚଞ୍ଚଳ କରିବି।
ନୈଵ କାମାନ୍ନ ସଂତ୍ରାସାନ୍ନ ଵା ଲୋଭାନ୍ନ କାରଣାତ୍ । ନ ଵୈ ମୋହାନ୍ନ ଵୈ କ୍ରୋଧାତ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ରତିପ୍ରିଯ
ମୋର କୌଣସି ଇଚ୍ଛା, ଭୟ, ଲୋଭ, କାରଣ, ମାୟା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ନାହିଁ; ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ରତିପ୍ରିୟ।
କଥଂ ମେ ଦୃଶ୍ଯତେ ତସ୍ଯା ମହତ୍ସତ୍ଯଂ ପତିଵ୍ରତମ୍ । ନିଷ୍କର୍ଷିଷ୍ଯ ଇତୋ ଗତ୍ଵା ଭଵନ୍ମୋହୋତ୍ର କାରଣମ୍
ମୁଁ କିପରି ସେ ମହାନ୍ ଓ ସତ୍ୟ ପତିବ୍ରତାତ୍ୱକୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏଠାରୁ ଯାଇ, ତୁମର ମୋହ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବି।
ଏଵଂ କାମଂ ଚ ସଂଦିଶ୍ଯ ଜଗାମ ସୁରରାଟ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ଆତ୍ମଵିକୃତିସଂଭୂତୋ ରୂପଵାନ୍ଗୁଣଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି କାମଦେବଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ନିଜ ରୂପ ବଦଳାଇ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବାନ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗଃ ସର୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତଃ । ଭୋଗଲୀଲାସମାକୀର୍ଣଃ ସର୍ଵଦୌଦାର୍ଯସଂଯୁତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ଏକାଗ୍ର, ଭୋଗ ଓ ଖେଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସଦା ଉଦାରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଯତ୍ର ସା ତିଷ୍ଠତେ ଦେଵୀ କୃକଲସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ନୃପ । ଆତ୍ମଲୀଲାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଗୁଣଂ ଭାଵଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦେବୀ, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ବସିଥାନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ସେଠି ସେ ନିଜ ଲୀଳା, ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଭାବକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ନୈଵ ପଶ୍ଯତି ସା ତଂ ତୁ ପୁରୁଷଂ ରୂପସଂପଦମ୍ । ଯତ୍ରଯତ୍ର ଵ୍ରଜେତ୍ସା ହି ତତ୍ର ତାଂ ପଶ୍ଯତେ ନୃପ
କିନ୍ତୁ ସେ ଶୁଭ୍ର ରୂପ ଥିବା ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାଏ, ହେ ରାଜା, ସେଠି ସେ ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଦେଖେ।
ସାଭିଲାଷେଣ ମନସା ତାମେଵଂ ପରିପଶ୍ଯତି । କାମଚେଷ୍ଟାଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋଽଦର୍ଶଯତ୍ସର୍ଵଭାଵକୈଃ
ଆଶା ଭରା ମନରେ, ସେ ଏଭଳି ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଦେଖେ; ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ କାମ ଚେଷ୍ଟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ଚତୁଷ୍ପଥେ ପଥେ ତୀର୍ଥେ ଯତ୍ର ଦେଵୀ ପ୍ରଯାତି ସା । ତତ୍ରତତ୍ର ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତାମେଵ ପରିପଶ୍ଯତି
ଚଉମୁଖୀ, ରାସ୍ତା, ତୀର୍ଥ—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠି ସେଠି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଇଂଦ୍ରେଣ ପ୍ରେଷିତା ଦୂତୀ ସୁକଲାଂ ପ୍ରତି ସା ଗତା । ସୁକଲାଂ ସୁମହାଭାଗାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରହସ୍ଯ ଵୈ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏକ ଦୂତୀ ସୁକଳାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା; ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୁକଳାଙ୍କୁ ହସିହସି କହିଲା।
ଅହୋ ସତ୍ଯମହୋଧୈର୍ଯମହୋ କାଂତିରହୋ କ୍ଷମା । ଅସ୍ଯା ରୂପେଣ ସଂସାରେ ନାସ୍ତି ନାରୀ ଵରାନନା
ହାଁ, କେତେ ସତ୍ୟବାଦି, କେତେ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, କେତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଏବଂ କେତେ କ୍ଷମାଶୀଳ! ଏହି ସଂସାରରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଏଭଳି ରୂପବତୀ ଜଣେ ନାରୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି କଲ୍ଯାଣି କସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି । ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସଗୁଣା ଭାର୍ଯା ସ ଧନ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଭାଗ୍ଭୁଵି
ତୁମେ କିଏ, ହେ ଶୁଭାଙ୍ଗିନୀ? କାହାର ଘରଣୀ ହେବେ? ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ତୁମ ପରି ଗୁଣବତୀ ଘରଣୀ ପାଇବେ, ସେ ଏ ଭୂମିରେ ଧନ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ । ଵୈଶ୍ଯଜାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯଵତ୍ସଲଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ମନୋବଳବତୀ ନାରୀ କହିଲେ: 'ବଣିକ୍ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟପ୍ରେମୀ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି।'
ତସ୍ଯାହଂ ହି ପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ସତ୍ଯସଂଧସ୍ଯ ଧୀମତଃ । କୃକଲସ୍ଯାପି ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ଯମେଵ ଵଦାମି ତେ
ମୁଁ ହେଉଛି ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ ବଣିକ୍ କୃକଳଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଘରଣୀ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ମମ ଭର୍ତା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଗତଃ ସୁଧୀଃ । ତସ୍ମିନ୍ଗତେ ମହାଭାଗେ ମମ ଭର୍ତରି ସଂପ୍ରତି
ମୋର ସେଇ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସ୍ୱାମୀ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଗଲେ; ଏବେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଘରେ ନାହାନ୍ତି।
ଅତିକ୍ରାଂତାଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ତ୍ରଯଶ୍ଚୈଵାପି ଵତ୍ସରାଃ । ତତୋହଂ ଦୁଃଖିତା ଜାତା ଵିନା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ଶୁଣ, ତିନି ବର୍ଷ ହେଲା ମୋର ମହାତ୍ମା ସ୍ୱାମୀ ଯାତ୍ରାକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ବିନା ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତମାତ୍ମଵୃତ୍ତାଂତମେଵ ତେ । ଭଵତୀ ପୃଚ୍ଛତେ ମାଂ କା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋର ସମସ୍ତ କଥା, ମୋର ଜୀବନ ଗଳ୍ପ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ତୁମେ ପଚାରିଲା କିଏ ହେବି, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହ।
ସୁକଲାଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୂତ୍ଯା ଆଭାଷିତଂ ପୁନଃ । ମାମେଵଂ ପୃଚ୍ଛସେ ଭଦ୍ରେ ତତ୍ତେ ସର୍ଵଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ସୁକଳା ଦୂତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତୁମେ ଏପରି ପଚାରୁଛ; ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହିପରି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି।
ଅହଂ ତଵାଂତିକଂ ପ୍ରାପ୍ତା କାର୍ଯାର୍ଥଂ ଵରଵର୍ଣିନି । ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈଵାଵ ଧାର୍ଯତାମ୍
ମୁଁ ଏକ କାମରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ; ଶୁଣ, ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।
ଗତସ୍ତେ ନିର୍ଘୃଣୋ ଭର୍ତା ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵରାନନେ । କିଂ କରିଷ୍ଯସି ତେନାପି ପ୍ରିଯାଘାତକରେଣ ଚ
ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ଦୟାହୀନ ହୋଇ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନା; ଏଭଳି ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଯେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ତୁମେ କଣ କରିବେ?
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗତଃ ପାପୀ ସାଧ୍ଵ୍ଯାଚାରସମନ୍ଵିତାମ୍ । କିଂ ଵା ସ ତେ ଗତୋ ବାଲେ ତତ୍ର ଜୀଵତି ଵୈ ମୃତଃ
ଯିଏ ତୁମ ପରି ସଦାଚାରିଣୀକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା, ସେ ପାପୀ; ହେ କନ୍ୟା, ସେ ଯାହାଁ ଚାଲିଗଲେ, ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି କି ମରିଗଲେ, ତାହା ତୁମ ପାଇଁ କଣ?
କିଂ କରିଷ୍ଯତି ତେନୈଵଂ ଭଵତୀ ଖିଦ୍ଯତେ ଵୃଥା । କସ୍ମାନ୍ନାଶଯତେ ଚାଂଗଂ ଦିଵ୍ଯଂ ହେମସମପ୍ରଭମ୍
ଏଭଳି ଲୋକ ପାଇଁ ଭଦ୍ରା ଅକାରଣ ଦୁଃଖ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି? ଦେବତାମାନେ ପରି ସୁନ୍ଦର, ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହକୁ କାହିଁକି ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି?
ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମାନଵୋ ନ ଚ ଵିଂଦତି । ଏକଂ ସୁଖଂ ମହାଭାଗେ ବାଲକ୍ରୀଡାଂ ଵିନା ଶୁଭେ
ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମଣିଷ କେବଳ ଶିଶୁ ଖେଳ ଛଡ଼ା ଆଉ କୌଣସି ସୁଖ ନାହିଁ, ଯୁବାବସ୍ଥା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଵାର୍ଦ୍ଧକେ ଦୁଃଖସଂପ୍ରାପ୍ତିର୍ଜରା କାଯଂ ପ୍ରହିଂସଯେତ୍ । ତାରୁଣ୍ଯେ ଭୁଜ୍ଯତେ ଭୋଗଃ ସୁଖାତ୍ସର୍ଵୋ ଵରାନନେ
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଜରା ଶରୀରକୁ କ୍ଷତି କରେ; ଯୁବାବସ୍ଥାରେ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରବଦନା, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଆନନ୍ଦରେ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ।