ତସ୍ଯା ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ପତିକାମପ୍ରଭାଵତଃ । ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ଦୃଢତାମିଂଦ୍ର ସୁଃଵିଚିଂତ୍ଯ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ତାଙ୍କର ପତିପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଆଶା ଦେଖି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଦୃଢତାକୁ ଭାବିଲେ।
ସୁକଲାଯାଃ ପରଂ ଭାଵଂ ସୁଵିଚାର୍ଯାମରେଶ୍ଵରଃ । ଚାଲଯେ ଧୈର୍ଯମସ୍ଯାଶ୍ଚ ପତିସ୍ନେହଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଅମରମାନଙ୍କ ନାୟକ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ସୁକଳାଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପତିପ୍ରତି ସ୍ନେହକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ— ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସସ୍ମାର ମନ୍ମଥଂ ଦେଵଂ ତ୍ଵରମାଣଃ ସୁରାଧିପଃ । ପୁଷ୍ପଚାପଂ ସ ସଂଗୃହ୍ଯ ମୀନକେତୁଃ ସମାଗତଃ
ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ କାମଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ମୀନକେତୁ ତାଙ୍କର ପୁଷ୍ପଧନୁ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ପ୍ରିଯଯା ଚ ତଯା ଯୁକ୍ତୋ ରତ୍ଯା ଦୃଷ୍ଟମହାବଲଃ । ବଦ୍ଧାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ସହସ୍ରାକ୍ଷମୁଵାଚ ସଃ
ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରତି ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାମଦେବ ଦେଖାଦେଲେ। ସେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
କସ୍ମାଦହଂ ତ୍ଵଯା ନାଥ ଅଧୁନା ସଂସ୍ମୃତୋ ଵିଭୋ । ଆଦେଶୋ ଦୀଯତାଂ ମେଦ୍ଯ ସର୍ଵଭାଵେନ ମାନଦ
“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏବେ ମୋତେ କାହିଁକି ସ୍ମରଣ କଲେ? ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ତାହା କରିବି।”
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ସୁକଲେଯଂ ମହାଭାଗା ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା । ଶୃଣୁଷ୍ଵ କାମଦେଵ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ସାହାଯ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— “ଏହି ସୁକଳା ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା। ହେ କାମଦେବ, ଶୁଣ, ତୁମେ ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ କର।
ନିଷ୍କର୍ଷଯ ମହାଭାଗାଂ ସୁକଲାଂ ପୁଣ୍ଯମଂଗଲାମ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ତମଥାବ୍ରଵୀତ୍
“ସେଇ ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟବତୀ ସୁକଳାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କର।” ଶକ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—
ଏଵମସ୍ତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷ କରିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ । ସାହାଯ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵେଶ ତଵ କୌତୁକକାରଣାତ୍
“ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା କରିବି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି।”
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାତେଜାଃ କଂଦର୍ପୋ ମୁନିଦୁର୍ଜଯଃ । ଦେଵାଞ୍ଜେତୁଂ ସମର୍ଥୋଽହଂ ସମୁନୀନୃଷିସତ୍ତମାନ୍
ଏଭଳି କହି, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ କାମଦେବ କହିଲେ, "ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମୁନିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବି।"
କିଂ ପୁନଃ କାମିନୀଂ ଦେଵ ଯସ୍ଯା ଅଂଗେ ନ ଵୈ ବଲମ୍ । କାମିନୀନାମହଂ ଦେଵ ଅଂଗେଷୁ ନିଵସାମ୍ଯହମ୍
ହେ ଦେବ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଜିତିବା କଥା କଣ? ମୁଁ ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ ବସିଥାଏ।
ଭାଲେ କୁଚେଷୁ ନେତ୍ରେଷୁ କଚାଗ୍ରେଷୁ ଚ ସର୍ଵଦା । ନାଭୌ କଟ୍ଯାଂ ପୃଷ୍ଠଦେଶେ ଜଘନେ ଯୋନିମଂଡଲେ
ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ନାରୀଙ୍କ ଲଳାଟ, ଅଂଶ, ନୟନ, କେଶର ଟିପ୍, ନାଭି, କଟି, ପିଠ, ନିତମ୍ଭ ଓ ଯୋନି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସିଥାଏ।
ଅଧରେ ଦଂତଭାଗେଷୁ କକ୍ଷାଯାଂ ହି ନ ସଂଶଯଃ । ଅଂଗେଷ୍ଵେଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଂଗେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ନିଵସାମ୍ଯହମ୍
ଅଧର, ଦାନ୍ତ ମୂଳ, ବାହୁଳି ଏବଂ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶରେ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସବୁଠାରେ ବସିଥାଏ।
ନାରୀ ମମ ଗୃହଂ ଦେଵ ସଦା ତତ୍ର ଵସାମ୍ଯହମ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥଃ ପୁରୁଷାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମାରଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ଦେବ, ନାରୀ ମୋର ଘର, ମୁଁ ସଦା ସେଠି ବସିଥାଏ। ସେଠି ଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଭାଵେନାବଲାଦେଵ ସଂତପ୍ତା ମମ ମାର୍ଗଣୈଃ । ପିତରଂ ମାତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଅନ୍ଯଂ ସ୍ଵଜନବାଂଧଵମ୍
ନିଜର ସ୍ୱଭାବ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରୁ, ମୋର ଶରରେ ତପ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବାପା, ମାଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ସୁରୂପଂ ସଗୁଣଂ ଦେଵ ମମ ବାଣା ହତା ସତୀ । ଚଲତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଵିପାକଂ ନୈଵ ଚିଂତଯେତ୍
ଯଦି ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବାନ, ମୋର ଶରରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ସେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଫଳାଫଳ ବିଷୟରେ ସେ କିଛି ଚିନ୍ତା କରେନି।
ଯୋନିଃ ସ୍ପଂଦେତ ନାରୀଣାଂ ସ୍ତନାଗ୍ରୌ ଚ ସୁରେଶ୍ଵର । ନାସ୍ତି ଧୈର୍ଯଂ ସୁରେଶାନ ସୁକଲାଂ ନାଶଯାମ୍ଯହମ୍
ନାରୀମାନଙ୍କ ଯୋନି ଓ ସ୍ତନାଗ୍ର କମ୍ପିଉଛି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରାଜ, ସେଠାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ; ମୁଁ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ପୁରୁଷୋହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ରୂପଵାନ୍ଗୁଣଵାନ୍ଧନୀ । କୌତୁକାର୍ଥମିମାଂ ନାରୀଂ ଚାଲଯାମି ମନୋଭଵ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ଗୁଣବାନ ଓ ଧନୀ ପୁରୁଷ ହେବି; କୌତୁହଳ ପାଇଁ, ହେ କାମଦେବ, ଏହି ନାରୀଙ୍କୁ ଚଞ୍ଚଳ କରିବି।
ନୈଵ କାମାନ୍ନ ସଂତ୍ରାସାନ୍ନ ଵା ଲୋଭାନ୍ନ କାରଣାତ୍ । ନ ଵୈ ମୋହାନ୍ନ ଵୈ କ୍ରୋଧାତ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ରତିପ୍ରିଯ
ମୋର କୌଣସି ଇଚ୍ଛା, ଭୟ, ଲୋଭ, କାରଣ, ମାୟା କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ ନାହିଁ; ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ରତିପ୍ରିୟ।
କଥଂ ମେ ଦୃଶ୍ଯତେ ତସ୍ଯା ମହତ୍ସତ୍ଯଂ ପତିଵ୍ରତମ୍ । ନିଷ୍କର୍ଷିଷ୍ଯ ଇତୋ ଗତ୍ଵା ଭଵନ୍ମୋହୋତ୍ର କାରଣମ୍
ମୁଁ କିପରି ସେ ମହାନ୍ ଓ ସତ୍ୟ ପତିବ୍ରତାତ୍ୱକୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏଠାରୁ ଯାଇ, ତୁମର ମୋହ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବି।
ଏଵଂ କାମଂ ଚ ସଂଦିଶ୍ଯ ଜଗାମ ସୁରରାଟ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ଆତ୍ମଵିକୃତିସଂଭୂତୋ ରୂପଵାନ୍ଗୁଣଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି କାମଦେବଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ନିଜ ରୂପ ବଦଳାଇ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବାନ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗଃ ସର୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତଃ । ଭୋଗଲୀଲାସମାକୀର୍ଣଃ ସର୍ଵଦୌଦାର୍ଯସଂଯୁତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ଏକାଗ୍ର, ଭୋଗ ଓ ଖେଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସଦା ଉଦାରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଯତ୍ର ସା ତିଷ୍ଠତେ ଦେଵୀ କୃକଲସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ନୃପ । ଆତ୍ମଲୀଲାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଗୁଣଂ ଭାଵଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦେବୀ, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ବସିଥାନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ସେଠି ସେ ନିଜ ଲୀଳା, ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଭାବକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ନୈଵ ପଶ୍ଯତି ସା ତଂ ତୁ ପୁରୁଷଂ ରୂପସଂପଦମ୍ । ଯତ୍ରଯତ୍ର ଵ୍ରଜେତ୍ସା ହି ତତ୍ର ତାଂ ପଶ୍ଯତେ ନୃପ
କିନ୍ତୁ ସେ ଶୁଭ୍ର ରୂପ ଥିବା ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାଏ, ହେ ରାଜା, ସେଠି ସେ ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଦେଖେ।
ସାଭିଲାଷେଣ ମନସା ତାମେଵଂ ପରିପଶ୍ଯତି । କାମଚେଷ୍ଟାଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋଽଦର୍ଶଯତ୍ସର୍ଵଭାଵକୈଃ
ଆଶା ଭରା ମନରେ, ସେ ଏଭଳି ନିଜକୁ ମାତ୍ର ଦେଖେ; ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ କାମ ଚେଷ୍ଟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।
ଚତୁଷ୍ପଥେ ପଥେ ତୀର୍ଥେ ଯତ୍ର ଦେଵୀ ପ୍ରଯାତି ସା । ତତ୍ରତତ୍ର ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତାମେଵ ପରିପଶ୍ଯତି
ଚଉମୁଖୀ, ରାସ୍ତା, ତୀର୍ଥ—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠି ସେଠି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଇଂଦ୍ରେଣ ପ୍ରେଷିତା ଦୂତୀ ସୁକଲାଂ ପ୍ରତି ସା ଗତା । ସୁକଲାଂ ସୁମହାଭାଗାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରହସ୍ଯ ଵୈ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏକ ଦୂତୀ ସୁକଳାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା; ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୁକଳାଙ୍କୁ ହସିହସି କହିଲା।
ଅହୋ ସତ୍ଯମହୋଧୈର୍ଯମହୋ କାଂତିରହୋ କ୍ଷମା । ଅସ୍ଯା ରୂପେଣ ସଂସାରେ ନାସ୍ତି ନାରୀ ଵରାନନା
ହାଁ, କେତେ ସତ୍ୟବାଦି, କେତେ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, କେତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଏବଂ କେତେ କ୍ଷମାଶୀଳ! ଏହି ସଂସାରରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଏଭଳି ରୂପବତୀ ଜଣେ ନାରୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
କା ତ୍ଵଂ ଭଵସି କଲ୍ଯାଣି କସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି । ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସଗୁଣା ଭାର୍ଯା ସ ଧନ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଭାଗ୍ଭୁଵି
ତୁମେ କିଏ, ହେ ଶୁଭାଙ୍ଗିନୀ? କାହାର ଘରଣୀ ହେବେ? ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ତୁମ ପରି ଗୁଣବତୀ ଘରଣୀ ପାଇବେ, ସେ ଏ ଭୂମିରେ ଧନ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ । ଵୈଶ୍ଯଜାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯଵତ୍ସଲଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ମନୋବଳବତୀ ନାରୀ କହିଲେ: 'ବଣିକ୍ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟପ୍ରେମୀ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି।'
ତସ୍ଯାହଂ ହି ପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ସତ୍ଯସଂଧସ୍ଯ ଧୀମତଃ । କୃକଲସ୍ଯାପି ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ଯମେଵ ଵଦାମି ତେ
ମୁଁ ହେଉଛି ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ ବଣିକ୍ କୃକଳଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଘରଣୀ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।