ସଂଭାଷାଂ କଥମସ୍ଯୈଵ କରିଷ୍ଯେ ପାପନିଶ୍ଚଯା । ରାତ୍ରୌ ଚୈଵ ତଦା ତତ୍ର ପତିତା ଦୁଃଖସାଗରେ
ମୁଁ ଯେଉଁଠି ପାପ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲି, ସେଠି କିପରି ତାଙ୍କ ସହିତ ଭଲ କଥା କହିପାରିବି? ରାତିରେ ମୁଁ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବି ଶୋଇଥିଲି।
ଏଵଂ ହି ଚିଂତମାନାଯାଃ ସ୍ଫୁଟିତଂ ହୃଦଯଂ ମମ । ଗତାଃ ପ୍ରାଣାସ୍ତଦା କାଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵରାନନେ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ମୋର ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ମୋର ପ୍ରାଣ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା।
ତତ୍ର ଦୂତାଃ ସମାଯାତା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଵୈ ତଦା । ଵୀରାଶ୍ଚ ଦାରୁଣାଃ କ୍ରୂରା ଗଦାଚକ୍ରାସିଧାରିଣଃ
ସେବେ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ—ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୁର, ଗଦା, ଚକ୍ର ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବା ବଳବାନ ଦୂତମାନେ।
ତୈସ୍ତୁ ବଦ୍ଧା ମହାଭାଗେ ଶୃଂଖଲୈର୍ଦୃଢବଂଧନୈଃ । ନୀତା ଯମପୁରଂ ତୈସ୍ତୁ ରୁଦମାନା ସୁଦୁଃଖିତା
ସେମାନେ ମୋତେ ଦୃଢ଼ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ନେଇଗଲେ, ହେ ମହାଭାଗେ, ମୁଁ କାନ୍ଦୁଥିଲି ଏବଂ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯମପୁରୀକୁ ନେଇଯାଇଲେ।
ମୁଦ୍ଗରୈସ୍ତାଡ୍ଯମାନାହଂ ଦୁର୍ଗମାର୍ଗେଣ ପୀଡିତା । ଭର୍ତ୍ସ୍ଯମାନା ଯମସ୍ଯାଗ୍ରେ ତୈସ୍ତତ୍ରାହଂ ପ୍ରଵେଶିତା
ମୋତେ ମୁଠାରେ ପିଟିଲେ, କଠିନ ପଥରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ, ଯମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗାଳି ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ଭିତରକୁ ନେଇଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟାହଂ ଯମରାଜେନ ସକ୍ରୋଧେନ ମହାତ୍ମନା । ଅଂଗାରସଂଚଯେ କ୍ଷିପ୍ତା କ୍ଷିପ୍ତା ନରକସଂଚଯେ
ମୋତେ ଦେଖି ଯମରାଜ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିର ଅଙ୍ଗାର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ନରକର ଦଳିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଲୋହସ୍ଯ ପୁରୁଷଂ କୃତ୍ଵା ଅଗ୍ନିନା ପରିତାପିତଃ । ମମୋରସି ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ତୋ ନିଜଭର୍ତୁଶ୍ଚ ଵଂଚନାତ୍
ଲୋହାର ଏକ ପୁରୁଷ ତିଆରି କରାଗଲା, ଅଗ୍ନିରେ ତାପିଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଠକେଇଥିବାରୁ ସେ ଲୋହା ପୁରୁଷର ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଲି।
ନାନାପୀଡାତିସଂତପ୍ତା ନରକାଗ୍ନିପ୍ରତାପିତା । ତୈଲଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ପରିକ୍ଷିପ୍ତା କରମ୍ଭଵାଲୁକୋପରି
ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପିଡ଼ିତ, ନରକ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି, ତେଲର ଡେଗରେ ଏବଂ ମାଡ଼ ମିଶା ଝାଡ଼ି ଉପରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଲି।
ଅସିପତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂଚ୍ଛିନ୍ନା ଜଲମଂତ୍ରେଣ ଵାହିତା । କୂଟଶାଲ୍ମଲିଵୃକ୍ଷେଷୁ କ୍ଷିପ୍ତା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପତ୍ର ତଳୱାରରେ କଟାଯାଇଲି, ଜଳ ଧାରାରେ ଭସିଗଲି, ଏବଂ ସେ ମହାତ୍ମା ମୋତେ କାଟା ଶାଲମଳି ଗଛ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ପୂଯଶୋଣିତଵିଷ୍ଠାଯାଂ ପତିତା କୃମିସଂକୁଲେ । ସର୍ଵେଷୁ ନରକେଷ୍ଵେଵଂ କ୍ଷିପ୍ତାହଂ ନୃପନଂଦିନି
ପୁୟ, ରକ୍ତ ଓ ମଳର ଭିତରେ, କୀଟମାନେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଗଲି; ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ନରକରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଲି।
ପୀଡାଯୁକ୍ତେଷୁ ତୀଵ୍ରେଷୁ ତେନୈଵାପି ମହାତ୍ମନା । କରପତ୍ରୈଃ ପାଟିତାହଂ ଶକ୍ତିଭିସ୍ତାଡିତା ଭୃଶମ୍
ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭରିଥିବା ସେହି ନରକରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ମୋତେ ଚକୁ ଦ୍ୱାରା ଚିରିଦେଲେ ଏବଂ ବର୍ବର ଭାବେ ବାଣ ଦେଇ ପିଟିଲେ।
ଅନ୍ଯେଷ୍ଵେଵ ନରକେଷୁ ପାତିତା ନୃପନଂଦିନି । ଯୋନିଗର୍ତେଷୁ କ୍ଷିପ୍ତାସ୍ମି ପତିତା ଦୁଃଖସଂକଟେ
ଅନ୍ୟ ନରକରେ ମଧ୍ୟ, ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ, ମୁଁ ଯୋନି ଗର୍ତ୍ତରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଲି, ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲି।
ଧର୍ମରାଜେନ ତେନାହଂ ନରକେଷୁ ନିପାତିତା । ଵଲ୍ଗୁନୀଯୋନିମାସାଦ୍ଯ ଭୁକ୍ତଂ ଦୁଃଖଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ନରକକୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲି; ତଳସ୍ଥ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ମୁଁ ଅତି କଷ୍ଟର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି।
ଗତାହଂ କ୍ରୌଷ୍ଟୁକୀଂ ଯୋନିଂ ଶୁନୀଯୋନିଂ ପୁନର୍ଗତା । ସକୁକ୍କୁଟୀଂ ଚ ମାର୍ଜାରୀମାଖୁଯୋନିଂ ଗତା ହ୍ଯହମ୍
ମୁଁ କେବେ କଉଁଚି ପକ୍ଷୀର ଗର୍ଭକୁ, ପୁଣି କୁକୁରୀର ଗର୍ଭକୁ ପହଞ୍ଚିଲି; ମୁଁ କେବେ କୁକୁଡ଼ି, କେବେ ବିଲେଇ, ଏବଂ ଏକ ମୂଷାର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲି।
ଏଵଂ ଯୋନିଵିଶେଷେଷୁ ପାପଯୋନିଷୁ ତେନ ଚ । କ୍ଷିପ୍ତାସ୍ମି ଧର୍ମରାଜେନ ପୀଡିତା ସର୍ଵଯୋନିଷୁ
ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପାପ ଜନ୍ମରେ ଧର୍ମରାଜ ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି।
ତେନୈଵାହଂ କୃତା ଭୂମୌ ଶୂକରୀ ନୃପନଂଦିନି । ତଵହସ୍ତେ ମହାଭାଗେ ସଂତି ତୀର୍ଥାନ୍ଯନେକଶଃ
ସେଇ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଦୁଃଖିତ ଶୂକରୀ ହୋଇଥିଲି, ରାଜନ୍ଦିନୀ, ତୁମ ହାତରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତେନୋଦକେନ ସିକ୍ତାସ୍ମି ତ୍ଵଯୈଵ ଵରଵର୍ଣିନି । ମମ ପାପଂ ଗତଂ ଦେଵି ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଂଦରି
ସେଇ ପବିତ୍ର ଜଳରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ସିଞ୍ଚିଥିଲ; ତୁମ ଦୟାରେ ମୋର ପାପ ଦୂର ହୋଇଗଲା।
ତଵୈଵ ତେଜଃପୁଣ୍ଯେନ ଜାତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵରାନନେ । ଇଦାନୀଂ ମାମୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ପତିତାଂ ନରକସଂକଟେ
ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ମୋ ମନରେ ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି; ଏବେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ମୁଁ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ିଛି।
ଯଦା ନୋଦ୍ଧରସେ ଦେଵି ପୁନର୍ଯାସ୍ଯାମି ଦାରୁଣମ୍ । ନରକଂ ଚ ମହାଭାଗେ ତ୍ରାହି ମାଂ ଦୁଃଖଭାଗିନୀମ୍
ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର ନ କର, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯିବି; ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ଗତାହଂ ପାପଭାଵେନ ଦୀନାହଂ ଚ ନିରାଶ୍ରଯା । ସୁଦେଵୋଵାଚ- କିଂ କୃତଂ ହି ମଯା ଭଦ୍ରେ ସୁକୃତଂ ପୁଣ୍ଯସଂଭଵମ୍
ପାପର ଫଳରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅଶ୍ରୟ ହୋଇଛି। ସୁଦେବ କହିଲେ— ମୁଁ କଣ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ହେ ଭଦ୍ରେ, ଯାହାରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ମିଳିଲା?
ଯେନାହମୁଦ୍ଧରେ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ଵଦ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଶୂକର୍ଯୁଵାଚ- ଅଯଂ ରାଜା ମହାଭାଗ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ମନୁନଂଦନଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବି, ଏହି କଥା ଏବେ ମୋତେ କହ। ଶୂକରୀ କହିଲା— ଏହି ରାଜା, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ।
ଵିଷ୍ଣୁରେଷ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଭଵତୀ ଶ୍ରୀର୍ହି ନାନ୍ଯଥା । ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା
ଏହି ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରୀ ହେଉଛ; ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ପତିବ୍ରତା ଓ ପତିସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ତ୍ଵଂ ସତୀ ସର୍ଵଦା ଭଦ୍ରେ ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯୀ ପ୍ରିଯା । ଦେଵି ସର୍ଵମଯୀ ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵମଯୀ ସଦା
ତୁମେ ସଦା ସତୀ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରିୟା; ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ସମସ୍ତର ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି।
ମହାପତିଵ୍ରତା ଲୋକ ଏକା ତ୍ଵଂ ନୃପତେଃ ପ୍ରିଯା । ଯଯା ଶୁଶ୍ରୂଷିତୋ ଭର୍ତା ଭଵତ୍ଯା ହି ଅହର୍ନିଶମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଏକମାତ୍ର ମହାପତିବ୍ରତା ତୁମେ, ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟା; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପତି ଦିନ ଓ ରାତି ସେବିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଏକସ୍ଯ ଦିଵସସ୍ଯାପି ପୁଣ୍ଯଂ ଦେହି ଵରାନନେ । ପତି ଶୁଶ୍ରୂଷିତସ୍ଯାପି ଯଦି ମେ କୁରୁଷେ ପ୍ରିଯମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ଦିନ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲ, ତାହାର ଏକ ଦିନର ପୁଣ୍ୟ ମୋତେ ଦିଅ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କର।
ମମ ମାତା ପିତା ତ୍ଵଂ ଵୈ ତ୍ଵଂ ମେ ଗୁରୁଃ ସନାତନଃ । ଅହଂ ପାପା ଦୁରାଚାରା ଅସତ୍ଯା ଜ୍ଞାନଵର୍ଜିତା
ତୁମେ ମୋର ମାତା, ପିତା ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ଗୁରୁ; ମୁଁ ପାପି, ଦୁରାଚାରିଣୀ, ଅସତ୍ୟବାଦିନୀ ଓ ଅଜ୍ଞାନି।
ମାମୁଦ୍ଧର ମହାଭାଗେ ଭୀତାହଂ ଯମତାଡନୈଃ । ସୁକଲୋଵାଚ- ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ନୃପଂ ତଦା
ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଯମର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଭୟ କରୁଛି। ସୁକଳା କହିଲେ— ଏଭଳି ଶୁଣି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
କିଂ କରୋମି ମହାରାଜ ଏଷା କିଂ ଵଦତେ ପଶୁଃ । ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁରୁଵାଚ- ଏନାଂ ଦୁଃଖାଂ ଵରାକୀଂ ଵୈ ପାପଯୋନିଂ ଗତାଂ ଶୁଭେ
ମୁଁ କଣ କରିବି, ହେ ମହାରାଜ? ଏହି ପଶୁ କଣ କହୁଛି? ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କହିଲେ— ଏହି ଦୁଃଖିତ, ଅପରାଧିନୀ, ଯିଏ ପାପ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ ଶୁଭେ—
ସମୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ପୁଣ୍ଯୈସ୍ତ୍ଵଂ ମହଚ୍ଛ୍ରେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଏଵମୁକ୍ତା ଵରା ନାରୀ ସୁଦେଵା ଚାରୁମଂଗଲା
ତୁମେ ତୁମର ପୁଣ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଉଦ୍ଧାର କର; ଏହାରେ ବଡ଼ ମଙ୍ଗଳ ହେବ। ଏଭଳି କହିଲେ, ସୁଦେବା ନାମକ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ମହିଳା—
ଉଵାଚୈକାବ୍ଦପୁଣ୍ଯଂ ତେ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଵରାନନେ । ଏଵମୁକ୍ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ତଯା ଦେଵ୍ଯା ହି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ବର୍ଷର ପୁଣ୍ୟ ଦେଲି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ। ଦେବୀଙ୍କ ଏହି କଥା କହିବା ସହିତ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ—