ରମମାଣା ଚ ସା ତସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ସରସି ଭାମିନୀ । ଏଵଂ ଵିପ୍ର ତଦା ସା ତୁ ସୁଖେନ ପରିଵର୍ତଯେତ୍
ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ସେହି ପୋଖରୀରେ ଖେଳି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ଆନନ୍ଦରେ ସମୟ କଟାଉଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ଗୋଭିଲୋ ନାମ ଵୈ ଦୈତ୍ଯୋ ଭୃତ୍ଯୋ ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ଚ । ଦିଵ୍ଯେନାପି ଵିମାନେନ ସର୍ଵଭୋଗପରିପ୍ଲୁତଃ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ— ଗୋଭିଳ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଥିଲା, ସେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କର ଚାକର, ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସି ସମସ୍ତ ସୁଖରେ ଲିନ ଥିଲା।
ଯାତି ଚାକାଶମାର୍ଗେଣ ଗୋଭିଲୋ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମଃ । ତେନ ଦୃଷ୍ଟା ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ଵୈଦର୍ଭୀ ନିର୍ଭଯା ତଦା
ଗୋଭିଲ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାଇତ୍ୟ ଆକାଶପଥରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେ ସମୟରେ ଚଉଡ଼ିଆ ଆଖି ଥିବା ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ କିଛି ଭୟ ନଥିଲେ।
ସର୍ଵଯୋଷିଦ୍ଵରା ସା ହି ଉଗ୍ରସେନସ୍ଯ ଵୈ ପ୍ରିଯା । ରୂପେଣାପ୍ରତିମା ଲୋକେ ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ଵିରାଜତେ
ସେ ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ତାଙ୍କର ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ କେହି ସମାନ ନାହାନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ୟୋତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ରତିର୍ଵୈ ମନ୍ମଥସ୍ଯାପି କିଂ ଵାପୀଯଂ ହରିପ୍ରିଯା । କିଂ ଵାପି ପାର୍ଵତୀ ଦେଵୀ ଶଚୀ କିଂ ଵା ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ କି ମନମଥଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, କି ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା? କିମ୍ବା ସେ ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ, କିମ୍ବା ଶଚୀ ହେବେ କି?
ଯାଦୃଶୀ ଦୃଶ୍ଯତେ ଚେଯଂ ନାରୀଣାଂ ପ୍ରଵରୋତ୍ତମା । ଅନ୍ଯାପି ଈଦୃଶୀ ନାସ୍ତି ଦ୍ଵିତୀଯା କ୍ଷିତିମଂଡଲେ
ଏପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏହି ଜଣେ, ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ପରି ଆଉ ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।
ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ଯଥା ଚଂଦ୍ରଃ ସଂପୂର୍ଣୋ ଭାତି ଶୋଭନଃ । ଗୁଣରୂପକଲାଭିସ୍ତୁ ତଥା ଭାତି ଵରାନନା
ଯେପରି ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦୀପିତ ହୁଏ, ସେପରି ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଗୁଣ, ରୂପ ଓ କଳାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ପୁଷ୍କରେଷୁ ଯଥା ହଂସସ୍ତଥେଯଂ ଚାରୁହାସିନୀ । ଅହୋ ରୂପମହୋଭାଵ ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ପରିଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେପରି ପଦ୍ମମାଳାରେ ହଂସ ଶୋଭା ପାଏ, ସେପରି ମଧୁର ହସ ଥିବା ସେ ଜଣେ। ଆହା, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଭାବ ଦେଖିଲେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।
କା କସ୍ଯ ଶୋଭନା ବାଲା ଚାରୁଵୃତ୍ତପଯୋଧରା । ଵ୍ଯମୃଶଦ୍ଗୋଭିଲୋ ଦୈତ୍ଯଃ ପଦ୍ମାଵତୀଂ ଵରାନନାମ୍
ଏହି ଜଣେ କିଏ, ଯାହାର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଏତେ ଅଦ୍ଭୁତ, ମଧୁର ଅକୃତ୍ରିମ ଅଂଶ ଥିବା? ଗୋଭିଲ ଦାଇତ୍ୟ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଚିଂତଯିତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଵିପ୍ର କା କସ୍ଯାପି ଭଵିଷ୍ଯତି । ଜ୍ଞାନେନ ମହତା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵୈଦର୍ଭୀତି ନ ସଂଶଯଃ
କିଛିଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଭାବିଲେ—'ଏହି ଜଣେ କାହାର?' ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଜ୍ଞାନରେ ସେ ବୁଝିଲେ—ଏହି ବୈଦର୍ଭୀ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦଯିତା ଉଗ୍ରସେନସ୍ଯ ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା । ଆତ୍ମବଲେନ ତିଷ୍ଠଂତୀ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯା ପୁରୁଷୈରପି
ସେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପତିନିଷ୍ଠା ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼। ପୁରୁଷମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।
ଉଗ୍ରସେନୋ ମହାମୂର୍ଖଃ ପ୍ରେଷିତା ଯେନ ଵୈ ଵରା । ପିତୁର୍ଗେହମିଯଂ ବାଲା ସ ତୁ ଭାଗ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତଃ
ଉଗ୍ରସେନ ବଡ଼ ମୂର୍ଖ, ସେ ଏହି ମହାନ ଜଣେକୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ଏହି ଦୁଃଖରେ ସେ ଭାଗ୍ୟହୀନ ହେଲେ।
ଅନଯା ଵିନା ସ ଜୀଵେଚ୍ଚ କଥଂ କୂଟମତିଃ ସଦା । କିଂ ଵା ନପୁଂସକୋ ରାଜା ଏନାଂ ଯୋ ହି ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଏହି ଚତୁର ମନ ଥିବା ଲୋକ ସେ ବିନା କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବ? କି ସେ ରାଜା ନିର୍ବଳ, ଯିଏ ଏମିତି ଜଣେକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି?
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ତୁ କାମାତ୍ମା ସଂଜାତସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦପି । ଇଯଂ ପତିଵ୍ରତା ବାଲା ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯା ପୁରୁଷୈରପି
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କାମନାରେ ଭରିଗଲେ; ଏହି ପତିନିଷ୍ଠା ବାଳା ପୁରୁଷମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ।
କଥଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଗତ୍ଵା କାମୋ ମାମତି ପୀଡଯେତ୍ । ଅଭୁକ୍ତ୍ଵୈନାଂ ଯଦା ଯାସ୍ଯେ ତତ୍ସ୍ଯାନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ମମୈଵ ହି
ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଏହିଠାରେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପାଇବି? ମୋ ମନ କାମନାରେ ଦୁଃଖିତ। ଯଦି ତାଙ୍କୁ ନ ପାଇଁ ଯିବି, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ଅଦ୍ଯୈଵ ହି ନ ସଂଦେହୋ ଯତଃ କାମୋ ମହାବଲଃ । ଇତି ଚିଂତାପରୋ ଭୂତ୍ଵା ଗୋଭିଲୋ ମନସୈକ୍ଷତ
ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ, କାମନା ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହୋଇ ଗୋଭିଲ ମନେ ଭାବିଲେ।
କୃତ୍ଵା ମାଯାମଯଂ ରୂପମୁଗ୍ରସେନସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ଯାଦୃଶସ୍ତୂଗ୍ରସେନଶ୍ଚ ସାଂଗୋପାଂଗୋ ମହାନୃପଃ
ସେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉଗ୍ରସେନ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଏକ ରୂପ ତିଆରି କଲେ, ଯେପରି ଉଗ୍ରସେନ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଏକ ମହାନ ରାଜା।
ଗୋଭିଲସ୍ତାଦୃଶୋ ଭୂତ୍ଵା ଗତ୍ଯା ଚ ସ୍ଵରଭାଷଯା । ଯଥାଵସ୍ତ୍ରୋ ଯଥାଵେଶୋ ଵଯସା ଚ ତଥା ପୁନଃ
ଗୋଭିଲ ସେଠି ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପରି ଚାଳ ଓ କଥା, ପୋଷାକ ଓ ଦେଖା, ଏବଂ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେଲେ।
ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାଂବରଧରୋ ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନଃ । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୋ ଯାଦୃଶୋ ମାଥୁରେଶ୍ଵରଃ
ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଯେପରି ମଥୁରାର ରାଜା।
ଭୂତ୍ଵାଥ ତାଦୃଶୋ ଦୈତ୍ଯ ଉଗ୍ରସେନମଯସ୍ତଦା । ମାଯଯା ପରଯା ଯୁକ୍ତୋ ରୂପଲାଵଣ୍ଯସଂପଦା
ତାପରେ ସେ ଦାଇତ୍ୟ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ନେଲେ; ମହାମାୟାରେ ଯୋଗ ଦେଇ, ରୂପ ଓ ଲାବଣ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଲେ।
ପର୍ଵତାଗ୍ରେ ଅଶୋକସ୍ଯଚ୍ଛାଯାମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତଃ । ଶିଲାତଲସ୍ଥୋ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵୀଣାଦଂଡେନ ଵୀରକଃ
ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଅଶୋକ ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ବସି, ଦୁଷ୍ଟମନା ବୀରକ ଏକ ପାଥର ଚଉକି ଉପରେ ବସିଥିଲା, ହାତରେ ବୀଣା ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲା।
ସୁସ୍ଵରଂ ଗାଯମାନସ୍ତୁ ଗୀତଂ ଵିଶ୍ଵପ୍ରମୋହନମ୍ । ତାଲମାନକ୍ରିଯୋପେତଂ ସପ୍ତସ୍ଵରଵିଭୂଷିତମ୍
ସେ ମିଠା ସ୍ୱରରେ ଗାଉଥିଲା, ଯେଉଁ ଗୀତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା, ତାଳ ଓ ମାପ ସହିତ, ସାତଟି ସ୍ୱରର ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲା।
ଗୀତଂ ଗାଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ମୋହିତଃ । ପର୍ଵତାଗ୍ରେ ସ୍ଥିତୋ ଵିପ୍ର ହର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ଦୁଷ୍ଟମନା ସେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲା, ତାଙ୍କର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ।
ସଖୀମଧ୍ଯଗତା ସା ତୁ ପଦ୍ମାଵତୀ ଵରାନନା । ଶୁଶ୍ରୁଵେ ସୁସ୍ଵରଂ ଗୀତଂ ତାଲମାନଲଯାନ୍ଵିତମ୍
ସହେଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ ପଦ୍ମାବତୀ ମିଠା ସ୍ୱରର ଗୀତ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ତାଳ ଓ ଲୟରେ ଭରିଥିଲା।
କୋଽଯଂ ଗାଯତି ଧର୍ମାତ୍ମା ମହତ୍ସୌଖ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍ । ଗୀତଂ ହି ସତ୍କ୍ରିଯୋପେତଂ ସର୍ଵଭାଵସମନ୍ଵିତମ୍
କିଏ ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଏପରି ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ବଡ଼ ସୁଖ ଦେଉଛି? ଏହି ଗୀତ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସଖୀଭିଃ ସହିତା ଗତ୍ଵା ଔତ୍ସୁକ୍ଯେନ ନୃପାତ୍ମଜା । ଅଶୋକଚ୍ଛାଯାମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵିମଲେ ସୁଶିଲାତଲେ
ସହେଳୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜକନ୍ୟା ଉତ୍ସୁକତାରେ ଚାଲିଗଲେ, ଅଶୋକ ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ଶୁଭ୍ର ପାଥର ଚଉକି ଉପରେ ବସିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଭୂପଵେଷେଣ ଗୋଭିଲଂ ଦାନଵାଧମମ୍ । ପୁଷ୍ପମାଲାଂବରଧରଂ ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଭୂପତିର ଭେଷ ଧରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଗୋଭିଳଙ୍କୁ, ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗଂ ପଦ୍ମାଵତୀ ପତିଵ୍ରତା । ମଥୁରେଶଃ ସମାଯାତଃ କଦା ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ପତିବ୍ରତା ପଦ୍ମାବତୀ ଭାବିଲେ: 'ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ମଥୁରାର ମହାରାଜ କେବେ ଫେରିବେ?'
ମମ ନାଥୋ ମହାତ୍ମା ଵୈ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୂରତଃ । ଯାଵଦ୍ଧି ଚିଂତଯେତ୍ସା ଚ ତାଵତ୍ପାପେନ ତେନ ସା
'ମୋର ମହାନ୍ ନାଥ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏପରି ଭାବୁଥିଲେ, ସେ ମହିଳାକୁ ସେଇ ପାପୀ ଡାକିଲା।'
ସମାହୂତା ତୁରୀଭୂଯ ଏହି ତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରିଯେ ମମ । ଚକିତାଶଂକିତାସାଚକଥଂଭର୍ତ୍ତାସମାଗତଃ
ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, 'ଆସ, ଆସ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟା!' ସେ ଭୟଭିତ, ସନ୍ଦେହୀ ଓ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ଭାବିଲେ କି ତାଙ୍କର ପତି ଆସିଛନ୍ତି କି?