ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯୁଵାଚ- ମାଥୁରେ ଵିଷଯେ ରମ୍ଯେ ମଥୁରାଯାଂ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ଉଗ୍ରସେନେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଯାଦଵଃ ପରଵୀରହା
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— ମାଥୁର ଦେଶର ମଧୁରା ନଗରୀରେ ଉଗ୍ରସେନ ନାମକ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଯଦୁବଂଶୀ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କର ନାଶକ।
ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଵେଦଜ୍ଞଃ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ବଲୀ । ଦାତା ଭୋକ୍ତା ଗୁଣଗ୍ରାହୀ ସଦ୍ଗୁଣାନ୍ଵେତ୍ତି ଭୂପତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଧନର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଦାତା, ଭୋଗୀ ଓ ଭଲ ଗୁଣ ବୁଝିପାରୁଥିବା ରାଜା ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ମେଧାଵୀ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ପାଲଯେତ୍ । ଏଵଂ ସ ଚ ମହାତେଜା ଉଗ୍ରସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ମେଧାବୀ ରାଜା ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଉଗ୍ରସେନ ଥିଲେ।
ଵୈଦର୍ଭେ ଵିଷଯେ ପୁଣ୍ଯେ ସତ୍ଯକେତୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ମହାଭାଗା ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ କମଲାନନା
ପବିତ୍ର ବିଦର୍ଭ ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସତ୍ୟକେତୁ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାଁ ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ, କମଳମୁଖୀ।
ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ନାମ ସତ୍ଯଧର୍ମପରାଯଣା । ସା ତୁ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵିତୀଯେଵ ସମୁଦ୍ରଜା
ତାଙ୍କ ନାଁ ପଦ୍ମାବତୀ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ସେ ନାରୀମାନେର ଭଲ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ସମୁଦ୍ରର ଝିଅ ପରି ଦ୍ୱିତୀୟ।
ଵୈଦର୍ଭୀ ଶୁଶୁଭେ ରାଜନ୍ସ୍ଵଗୁଣୈଃ ସତ୍ଯକାରଣୈଃ । ମାଥୁର ଉଗ୍ରସେନସ୍ତୁ ଉପଯେମେ ସୁଲୋଚନାମ୍
ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ ନିଜ ଗୁଣ ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଦେଉଳିଥିଲେ, ହେ ରାଜା। ମାଥୁରାର ଉଗ୍ରସେନ ସେ ସୁନୟନାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ତଯା ସହ ମହାଭାଗ ସୁଖଂ ରେମେ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଅତିପ୍ରୀତୋ ଗୁଣୈସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତଯା ସହ ସୁଖୀଭଵେତ୍
ସେ ମହାନ୍ୟ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନରେଶୀ, ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସ୍ନେହେନ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଚ ସଂମୁଗ୍ଧୋ ମାଥୁରେଶ୍ଵରଃ । ପଦ୍ମାଵତୀ ମହାଭାଗା ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣପ୍ରିଯାଭଵତ୍
ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା ମଥୁରାପତି ମନମୁଗ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପଦ୍ମାବତୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ତଯା ଵିନା ନ ବୁଭୁଜେ ତଯା ସହ ପ୍ରକ୍ରୀଡଯେତ୍ । ତଯା ଵିନା ନ ସେଵେତ ପରମଂ ସୁଖମେଵ ସଃ
ପଦ୍ମାବତୀ ବିନା ସେ ଖାଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିନା କେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଚାହିଁନଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରୀତିକରୌ ଜାତୌ ପରସ୍ପରମନୁତ୍ତମୌ । ସ୍ନେହଵଂତୌ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖସଂପ୍ରୀତିଦାଯକୌ
ଏଭଳି ଭାବେ, ଦୁଇଜଣେ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମରେ ଅପୂର୍ବ ହେଲେ। ଦୁହେଁ ଏକାଉଁଠି ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସତ୍ଯକେତୁଶ୍ଚ ରାଜେଂଦ୍ରଃ ସସ୍ମାର ସ ପଦ୍ମାଵତୀମ୍ । ସ୍ଵସୁତାଂ ତାଂ ମହାଭାଗୋ ମାତା ତସ୍ଯାଃ ସୁଦୁଃଖିତା
ସତ୍ୟକେତୁ ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କ ମାଆ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସ ଦୂତାନ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵୈଦର୍ଭୋ ମଥୁରାଂ ପ୍ରତି । ଉଗ୍ରସେନଂ ନୃଵୀରେଂଦ୍ରଂ ସାଦରେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ବିଦର୍ଭରୁ ସେ ଦୂତମାନେ ମଥୁରାକୁ ପଠାଇଲେ, ଉଗ୍ରସେନ ନାମକ ବୀର ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ, ସମ୍ମାନ ସହିତ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉଗ୍ରସେନଂ ମହାରାଜଂ ସ ଦୂତୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ଵିଦର୍ଭାଧିପତିର୍ଵୀରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ନେହେନ ନଂଦଯନ୍
ସେ ଦୂତ ଉଗ୍ରସେନ ମହାରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବିଦର୍ଭର ବୀର ରାଜା ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହ ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି।'
ଆତ୍ମନଃ କୁଶଲଂ ବ୍ରୂତେ ଭଵତାଂ ପରିପୃଚ୍ଛତି । ସତ୍ଯକେତୁର୍ମହାରାଜ ତ୍ଵାମେଵଂ ପରିପୃଷ୍ଟଵାନ୍
'ସେ ନିଜ ସୁସ୍ଥତା ଜଣାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁଛନ୍ତି। ମହାରାଜା ସତ୍ୟକେତୁ ଏଭଳି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି।'
ଦର୍ଶନାଯ ପ୍ରେଷଯସ୍ଵ ସୁତାଂ ପଦ୍ମାଵତୀଂ ମମ । ଯଦି ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ନାଥ ପ୍ରୀତିସ୍ନେହଂ ହିତସ୍ଯ ଚ
'ମୋର କନ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପଠାନ୍ତୁ, ଯଦି ଆପଣ ଉଚିତ ଭାବିବେ, ପ୍ରଭୁ, ସ୍ନେହ, ପ୍ରେମ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।'
ପ୍ରେଷଯସ୍ଵ ମହାଭାଗାଂ ପ୍ରିଯାଂ ପ୍ରୀତିକରାଂ ତଵ । ଔତ୍କଣ୍ଠ୍ଯେନ ମହାରାଜ ସ ସୋତ୍କଂଠେନ ଵର୍ତତେ
'ଆପଣଙ୍କ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ପ୍ରିୟା ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀକୁ ପଠାନ୍ତୁ। ମହାରାଜା, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର ହୃଦୟରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।'
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତତୋ ଵାକ୍ଯମୁଗ୍ରସେନୋ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ପ୍ରୀତ୍ଯା ସ୍ନେହେନ ତସ୍ଯାପି ସତ୍ଯକେତୋର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଉଗ୍ରସେନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସତ୍ୟକେତୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରିଗଲେ।
ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯେନ ଚ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭୂପତିଃ । ପଦ୍ମାଵତୀଂ ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାମୁଗ୍ରସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଦୟା ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉଗ୍ରସେନ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ପ୍ରେଷିତାନେନ ରାଜେଂଦ୍ର ଗତା ପଦ୍ମାଵତୀ ସ୍ଵକମ୍ । ପୂର୍ଵଂ ଗୃହଂ ସତୀ ସା ତୁ ମହାହର୍ଷେଣ ସଂକୁଲା
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯିବା ପରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମାବତୀ ନିଜ ପୂର୍ବ ଘରକୁ ଗଲେ, ମହା ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ।
ପିତୃପୂର୍ଵଂ କୁଟୁଂବଂ ତୁ ଦଦୃଶେ ଚାରୁମଂଗଲା । ପିତୁଃ ପାଦୌ ନନାମାଥ ଶିରସା ସତ୍ଯତତ୍ପରା
ସେ ନିଜ ପିତୃପୂର୍ବ ଘର ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଶୁଭ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା। ପରେ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପିତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ଆଗତାଯାଂ ମହାରାଜା ପଦ୍ମାଵତ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଵିଦର୍ଭାଧିପତିର୍ନୃପଃ
ପଦ୍ମାବତୀ ଆସିବା ପରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଦର୍ଭର ରାଜା ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ଵର୍ଦ୍ଧିତା ଦାନମାନୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ । ପଦ୍ମାଵତୀ ସୁଖେନାପି ପିତୁର୍ଗେହେ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ପଦ୍ମାବତୀ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ଦାନ, ସମ୍ମାନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣରେ ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ ସୁଖରେ ରହିଲେ।
ସଖୀଭିଃ ସହିତା ସା ତୁ ନିଃଶଂକା ପରିଵର୍ତତେ । ରମତେ ସା ତଦା ତତ୍ର ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଥୈଵ ଚ
ସେ ସଖୀମାନେ ସହିତ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେ ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଭଳି ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଗୃହେ ଵନେ ତଡାଗେଷୁ ପ୍ରାସାଦେ ଚ ତଥୈଵ ସା । ପୁନର୍ବାଲେଵ ଭୂତା ସା ନିର୍ଲଜ୍ଜା ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ
ଘର, ଜଙ୍ଗଲ, ପୋଖରୀ ଓ ରାଜମହଳରେ ସେ ପୁଣି ଛୁଆଁ ପରି ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ।
ନିଃଶଂକା ଵର୍ତତେ ଵିପ୍ର ସଖୀଭିଃ ସହ ସର୍ଵଦା । ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା ହର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଏବଂ ପତିନିଷ୍ଠା ଝିଅ ସେଉଁଠି ସବୁବେଳେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିଲେ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।
ସୁଖଂ ତୁ ପିତୃଗେହସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ ଶ୍ଵଶୁରେ ଗୃହେ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଦା ରେମେ କଦା ଈଦୃଗ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ପିତାଙ୍କ ଘରର ଆନନ୍ଦ, ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଘରେ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ସେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣି କେବେ ଏପରି ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ଅନେନ ମୋହଭାଵେନ କ୍ରୀଡାଲୁବ୍ଧା ଵରାନନା । ସଖୀଭିଃ ସହିତା ନିତ୍ଯଂ ଵନେଷୂପଵନେ ତଦା
ଏହି ମୋହରେ ପଡ଼ି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ଝିଅଟି ଖେଳିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ସେ ସବୁବେଳେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁକଲାଚରିତ୍ରେଽଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ସୁକଳାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଠଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯୁଵାଚ- ଏକଦା ତୁ ମହାଭାଗ ଗତା ସା ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ । ରମଣୀଯଂ ଵନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଦଲୀଖଂଡମଂଡିତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— ଏକଦିନ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ସେ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ କଦଳୀ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ।
ଶାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲୈଶ୍ଚ ନାଲିକେରୈସ୍ତଥୋତ୍କଟୈଃ । ପୂଗୀଫଲୈର୍ମାତୁଲିଗୈର୍ନାରଂଗୈଶ୍ଚାରୁଜଂବୁକୈଃ
ସେଠି ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ନାଡିଆ ଗଛ, ଗୁଆ ଫଳ, ବିଜୁରି, କମଳା ଓ ରସାଳ ଜାମୁକ ଥିଲା।