ଭଵିଷ୍ଯତି ତ୍ଵିଯଂ ଦୁଷ୍ଟା ସୁଦେଵା କୁଲନାଶିନୀ । ଅହମେନାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵ୍ରଜାମି ଗୃହଵାସିନି
କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ସୁଦେବା ପରିବାରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ; ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡି ଚାଲିଯିବି, ଘରର ଲୋକ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯୁଵାଚ- ଅଦ୍ଯ ଜ୍ଞାତଂ ତ୍ଵଯା କାଂତ ସୁତାଯା ଗୁଣଦୂଷଣମ୍ । ତଵ ମୋହେନ ସ୍ନେହେନ ନଷ୍ଟେଯଂ ଶୃଣୁ ସାଂପ୍ରତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ—'ଆଜି ତୁମେ ବୁଝିପାରିଲ, ପ୍ରିୟ, ତୁମ ଝିଅର ଦୋଷ; ତୁମର ମୋହ ଓ ସ୍ନେହରେ ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲି—ଏବେ ଶୁଣ।'
ତାଵଦ୍ଵିଲାଡଯେତ୍ପୁତ୍ରଂ ଯାଵତ୍ସ୍ଯାତ୍ପଂଚଵାର୍ଷିକଃ । ଶିକ୍ଷାବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସଦା କାଂତ ପୁନର୍ମୋହେନ ପୋଷଯେତ୍
ପୁଅକୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଡ଼ପ୍ୟାରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ସେପରେ ସଦା ବୁଦ୍ଧି ଦେଇ ଶିକ୍ଷା ଦେବା, ପୁନି ମୋହରେ ପାଳନ କରିବା।
ସ୍ନାନାଚ୍ଛାଦନକୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ଭୋଜ୍ଯୈଃ ପେଯୈର୍ନ ସଂଶଯଃ । ଗୁଣେଷୁ ଯୋଜଯେତ୍କାଂତ ସଦ୍ଵିଦ୍ଯାସୁ ଚ ତଂ ସୁତମ୍
ସ୍ନାନ, ପୋଶାକ, ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜନ, ପାନୀୟ ଦେଇ—ନିଶ୍ଚୟ, ପ୍ରିୟ, ପୁଅକୁ ଗୁଣ ଓ ସତ୍ଯ ଜ୍ଞାନରେ ଲାଗିଦେବା ଉଚିତ।
ଗୁଣଶିକ୍ଷାର୍ଥଂନିର୍ମୋହଃ ପିତା ଭଵତି ସର୍ଵଦା । ପାଲନେ ପୋଷଣେ କାଂତ ସଂମୋହଃ ପରିଜାଯତେ
ଗୁଣ ଶିଖାଇବା ପାଇଁ, ପିତା ସଦା ମୋହ ଛାଡି ରହିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ପାଳନ ଓ ପୋଷଣରେ, ପ୍ରିୟ, ମୋହ ଆସିଯାଏ।
ସଗୁଣଂ ନ ଵଦେତ୍ପୁତ୍ରଂ କୁତ୍ସଯେଚ୍ଚ ଦିନେଦିନେ । କାଠିନ୍ଯଂ ଚ ଵଦେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵଚନୈଃ ପରିପୀଡଯେତ୍
ପୁଅର ଗୁଣ ଦେଖି କେବେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପ୍ରତିଦିନ ତାକୁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ପାଇଁ ଡାଟିବା ଉଚିତ; ସବୁବେଳେ କଠୋର କଥା କହି ଶିଖାଇବା।
ଯଥାହି ସାଧଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସୁଵିଦ୍ଯାଂ ଜ୍ଞାନତତ୍ପରଃ । ଅଭିମାନେଚ୍ଛଲେନାପି ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୂରତଃ
ଯେପରି ସଦା ଭଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ଅর্জନ କରିବା ଉଚିତ, ସେପରି ମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନ ଦେଖାଇ ମଧ୍ୟ, ପାପକୁ ଦୂରରୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ନୈପୁଣ୍ଯଂ ଜାଯତେ ନିତ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାସୁ ଚ ଗୁଣେଷୁ ଚ । ମାତା ଚ ତାଡଯେତ୍କନ୍ଯାଂ ସ୍ନୁଷାଂ ଶ୍ଵଶ୍ରୂର୍ଵିତାଡଯେତ୍
ଦକ୍ଷତା ସବୁବେଳେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗୁଣରେ ଆସେ; ମାଆ ଝିଅକୁ ଡାଟିବା ଉଚିତ, ଶ୍ୱଶୂ ଝିଅଘରୁଆକୁ ଡାଟିବା ଉଚିତ।
ଗୁରୁଶ୍ଚ ତାଡଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯଂ ତତଃ ସିଧ୍ଯଂତି ନାନ୍ଯଥା । ଭାର୍ଯାଂ ଚ ତାଡଯେତ୍କାଂତ ଅମାତ୍ଯଂ ନୃପତିସ୍ତଥା
ଗୁରୁ ଛାତ୍ରକୁ ମାରିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ ମାତ୍ର ସଫଳତା ମିଳେ, ନହେଲେ ନୁହେଁ। ଏହିପରି, ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କର ଜନୀକୁ ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀକୁ ମାରିବା ଉଚିତ।
ହଯଂ ଚ ତାଡଯେଦ୍ଧୀରୋ ଗଜଂ ମାତ୍ରୋ ଦିନେଦିନେ । ଶିକ୍ଷାବୁଦ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରସିଧ୍ଯଂତି ତାଡନାତ୍ପାଲନାଦ୍ଵିଭୋ
ଦୃଢ଼ ମନ ବ୍ୟକ୍ତି ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମାଆ ଦିନେ ଦିନେ ହାତୀକୁ ମାରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା, ମାରିବା ଓ ଦୟାରେ ଦୁହିଁ ଦ୍ୱାରା ସଫଳତା ମିଳେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ତ୍ଵଯେଯଂ ନାଶିତା ନାଥ ସର୍ଵଦୈଵ ନ ସଂଶଯଃ । ସାର୍ଧଂ ସୁବ୍ରାହ୍ମଣେନାପି ଭଵତା ଶିଵଶର୍ମଣା
ହେ ନାଥ, ଏହି ଜଣେ ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କେବଳ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଭଳି ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତୁମେ, ଶିବଶର୍ମା ମିଶି ଏହି ଅବସ୍ଥା କରିଛ।
ନିରଂକୁଶା କୃତା ଗେହେ ତେନ ନଷ୍ଟା ମହାମତେ । ତାଵଦ୍ଧି ଧାରଯେତ୍କନ୍ଯାଂ ଗୃହେ କାଂତଵଚଃ ଶୃଣୁ
ଘରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରଖାଯିବାରୁ ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ। କେତେ ଦିନ ଯାଏଁ ଝିଅକୁ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଅଷ୍ଟଵର୍ଷାନ୍ଵିତା ଯାଵତ୍ପ୍ରବଲାଂ ନୈଵ ଧାରଯେତ୍ । ପିତୁର୍ଗେହସ୍ଥିତା ପୁତ୍ରୀ ଯତ୍ପାପଂ ହି ପ୍ରକୁର୍ଵତୀ
ଅଷ୍ଟବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝିଅକୁ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବାପାଙ୍କ ଘରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଝିଅ କିଛି ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲେ,
ଉଭାଭ୍ଯାମପି ତତ୍ପାପଂ ପିତୃଭ୍ଯାମପି ଵିଂଦତି । ତସ୍ମାନ୍ନ ଧାର୍ଯତେ କନ୍ଯା ସମର୍ଥା ନିଜମଂଦିରେ
ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ଦୁଇଁ ଜଣେ ମା ବାପା ମିଶି ଭୋଗିବେ। ତେଣୁ, ସ୍ୱାଧୀନ ଝିଅକୁ ନିଜ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ଯ ଦତ୍ତା ଭଵେତ୍ସା ଚ ତସ୍ଯ ଗେହେ ପ୍ରପୋଷଯେତ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥା ସାଧଯେତ୍କାଂତଂ ସଗୁଣଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଯାହାକୁ ବିବାହ ଦେଇଯାଏ, ସେ ଜଣେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ, ସେ ଗୁଣବାନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
କୁଲସ୍ଯ ଜାଯତେ କୀର୍ତିଃ ପିତା ସୁଖେନ ଜୀଵତି । ତତ୍ରସ୍ଥା କୁରୁତେ ପାପଂ ତତ୍ପାପଂ ଭୁଂଜତେ ପତିଃ
ଏହିପରି ଚରିତ୍ରରେ ପରିବାରର ମହିମା ବଢ଼େ, ବାପା ସୁଖରେ ରହନ୍ତି। ଯଦି ସେଠାରେ ସେ କିଛି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରେ, ସେ ଫଳ ସ୍ୱାମୀ ଭୋଗନ୍ତି।
ତତ୍ରସ୍ଥା ଵର୍ଦ୍ଧତେ ନିତ୍ଯଂ ପୁତ୍ରୈଃ ପୌତ୍ରୈଃ ସଦୈଵ ସା । ପିତା କୀର୍ତିମଵାପ୍ନୋତି ସୁତାଯାଃ ସୁଗୁଣୈଃ ପ୍ରିଯ
ସେଠାରେ ସେ ସଦା ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ଉନ୍ନତି ପାଉଛନ୍ତି। ଝିଅର ଭଲ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ବାପାଙ୍କର ମହିମା ବଢ଼େ, ହେ ପ୍ରିୟ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ଧାରଯେତ୍କାଂତ ଗେହେ ପୁତ୍ରୀଂ ସଭର୍ତୃକାମ୍ । ଇତ୍ଯର୍ଥେ ଶ୍ରୂଯତେ କାଂତ ଇତିହାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରିୟ, ଝିଅକୁ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି କଥା ପାଇଁ ଏକ ଗଳ୍ପ କହିଯିବ, ଶୁଣ।
ଅଷ୍ଟଵିଂଶତିକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଯୁଗେ ଦ୍ଵାପରକେ ମହାନ୍ । ଉଗ୍ରସେନସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଯଦୁଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଯତ୍ପ୍ରଭୋ
ଅଷ୍ଟବିଂଶତି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲାବେଳେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦୁବଂଶର ବଡ଼ ନାୟକ ଉଗ୍ରସେନ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି।
ଚରିତ୍ରଂ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯମି ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକମନା ଦ୍ଵିଜ
ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ମୁଁ କହିବି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯୁଵାଚ- ମାଥୁରେ ଵିଷଯେ ରମ୍ଯେ ମଥୁରାଯାଂ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ଉଗ୍ରସେନେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଯାଦଵଃ ପରଵୀରହା
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— ମାଥୁର ଦେଶର ମଧୁରା ନଗରୀରେ ଉଗ୍ରସେନ ନାମକ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଯଦୁବଂଶୀ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କର ନାଶକ।
ସର୍ଵଧର୍ମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଵେଦଜ୍ଞଃ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ବଲୀ । ଦାତା ଭୋକ୍ତା ଗୁଣଗ୍ରାହୀ ସଦ୍ଗୁଣାନ୍ଵେତ୍ତି ଭୂପତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଧନର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିଲେ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଦାତା, ଭୋଗୀ ଓ ଭଲ ଗୁଣ ବୁଝିପାରୁଥିବା ରାଜା ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ମେଧାଵୀ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ପାଲଯେତ୍ । ଏଵଂ ସ ଚ ମହାତେଜା ଉଗ୍ରସେନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ମେଧାବୀ ରାଜା ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଉଗ୍ରସେନ ଥିଲେ।
ଵୈଦର୍ଭେ ଵିଷଯେ ପୁଣ୍ଯେ ସତ୍ଯକେତୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ମହାଭାଗା ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ କମଲାନନା
ପବିତ୍ର ବିଦର୍ଭ ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସତ୍ୟକେତୁ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାଁ ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ, କମଳମୁଖୀ।
ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ନାମ ସତ୍ଯଧର୍ମପରାଯଣା । ସା ତୁ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵିତୀଯେଵ ସମୁଦ୍ରଜା
ତାଙ୍କ ନାଁ ପଦ୍ମାବତୀ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ସେ ନାରୀମାନେର ଭଲ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ସମୁଦ୍ରର ଝିଅ ପରି ଦ୍ୱିତୀୟ।
ଵୈଦର୍ଭୀ ଶୁଶୁଭେ ରାଜନ୍ସ୍ଵଗୁଣୈଃ ସତ୍ଯକାରଣୈଃ । ମାଥୁର ଉଗ୍ରସେନସ୍ତୁ ଉପଯେମେ ସୁଲୋଚନାମ୍
ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ ନିଜ ଗୁଣ ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ଦେଉଳିଥିଲେ, ହେ ରାଜା। ମାଥୁରାର ଉଗ୍ରସେନ ସେ ସୁନୟନାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ତଯା ସହ ମହାଭାଗ ସୁଖଂ ରେମେ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଅତିପ୍ରୀତୋ ଗୁଣୈସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତଯା ସହ ସୁଖୀଭଵେତ୍
ସେ ମହାନ୍ୟ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନରେଶୀ, ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସ୍ନେହେନ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଚ ସଂମୁଗ୍ଧୋ ମାଥୁରେଶ୍ଵରଃ । ପଦ୍ମାଵତୀ ମହାଭାଗା ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣପ୍ରିଯାଭଵତ୍
ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା ମଥୁରାପତି ମନମୁଗ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପଦ୍ମାବତୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ତଯା ଵିନା ନ ବୁଭୁଜେ ତଯା ସହ ପ୍ରକ୍ରୀଡଯେତ୍ । ତଯା ଵିନା ନ ସେଵେତ ପରମଂ ସୁଖମେଵ ସଃ
ପଦ୍ମାବତୀ ବିନା ସେ ଖାଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିନା କେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଚାହିଁନଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରୀତିକରୌ ଜାତୌ ପରସ୍ପରମନୁତ୍ତମୌ । ସ୍ନେହଵଂତୌ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖସଂପ୍ରୀତିଦାଯକୌ
ଏଭଳି ଭାବେ, ଦୁଇଜଣେ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମରେ ଅପୂର୍ବ ହେଲେ। ଦୁହେଁ ଏକାଉଁଠି ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।