ପଥା ତେନାପି ଦୁର୍ଗେଣ ତ୍ରଯସ୍ତେ ପ୍ରେଷିତା ନୃପ । ତିଷ୍ଠତଃ ସ୍ମ ପଥଂ ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ଦ୍ଵାଵେତୌ ଜନନୀସୁତୌ
ସେ କଠିନ ପଥରେ, ରାଜା, ତିନିଜଣ ଆଗକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ, ମାଁ ଓ ପୁଅ, ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦାଉଥିଲେ।
ଲୁବ୍ଧକାଶ୍ଚ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ଖଡ୍ଗବାଣଧନୁର୍ଧରାଃ । ପ୍ରଜଘ୍ନୁସ୍ତୋମରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଶ୍ଚକ୍ରୈଶ୍ଚ ମୁଶଲୈସ୍ତତଃ
ତାପରେ ଶିକାରିମାନେ ଆସିଲେ, ତଳୱାର, ଧନୁ, ବାଣ ନେଇ; ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡା, ଚକ୍ର ଓ ମୁସଳ ଦେଇ ମାରିଲେ।
ମାତରଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ତନଯୋ ଯୁଧ୍ଯତେ ସ ତୈଃ । ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ନିହତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ତୁଂଡେନ ଘାତିତାଃ
ପୁଅ ମାଁକୁ ପଛରେ ରଖି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲା; କିଛି ଦାନ୍ତରେ ମରିଗଲେ, କିଛି ନାକରେ ଘାତ ଖାଇଲେ।
ସଂଜଘାନ ଖୁରାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ଶୂରାଶ୍ଚ ପତିତା ରଣେ । ଯୁଯୁଧେ ଶୂକରଃ ସଂଖ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟୋ ରାଜ୍ଞା ମହାତ୍ମନା
ସେ ଖୁରର ଆଗରେ ମାରିଲା, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡିଗଲେ; ଶୂକର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲା, ମହାତ୍ମା ରାଜା ଦେଖିଥିଲେ।
ପିତୁଃ ସକାଶାଚ୍ଛୂରୋଯମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସସମ୍ମୁଖଃ । ବାଣପାଣିର୍ମହାତେଜା ମନୁସୂନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ପିତାଙ୍କର ବଂଶର ଏହି ବୀରକୁ ଜାଣି, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧନୁଷ ଧରି ଉଭା ହେଲେ।
ନିଶିତେନାପି ବାଣେନ ଅର୍ଦ୍ଧଚଂଦ୍ରାନୁକାରିଣା । ରାଜ୍ଞା ହତଃ ପପାତୋର୍ଵ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଧୋରସ୍କୋ ମହାତ୍ମନା
ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଛାତିକୁ ବିଦ୍ଧ କରିଲେ, ସେ ଭୂମିରେ ପଡି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ମମାର ସହସା ଭୂମୌ ପପାତ ସ ହି ଶୂକରଃ । ପୁତ୍ରମୋହଂ ପରଂ ପ୍ରାପ୍ତା ତସ୍ଯୋପରି ଗତା ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଅଚାନକ ଭୂମିରେ ପଡି ମରିଗଲେ; ତାଙ୍କ ମାଆ ଗଭୀର ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଭାଗ୍ନ ହୋଇ, ନିଜେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗଲେ।
ତଯା ଚ ନିହତାଃ ଶୂରାସ୍ତୁଂଡଘାତୈର୍ମହୀତଲେ । ନିପେତୁର୍ଲୁବ୍ଧକାଃ ଶୂରାଃ କତିନଷ୍ଟା ମୃତା ନୃପ
ତାଙ୍କ ତୁଣ୍ଡ ଘାତରେ ମହୀତଳରେ ବୀରମାନେ ମରିଗଲେ; ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଶିକାରୀ ଭୂମିରେ ପଡି ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ରାଜା।
ଦ୍ରାଵଯଂତୀ ମହତ୍ସୈନ୍ଯଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ସୂକରୀ ତତଃ । ଯଥା କୃତ୍ଯା ସମୁଦ୍ଭୂତା ମହାଭଯଵିଧାଯିକା
ତାପରେ ଏହି ଶୂକରୀ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲା, ଯେପରିକି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯାଦୁକାରୀ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।
ତମୁଵାଚ ତତୋ ରାଜ୍ଞୀ ଦେଵରାଜସୁତୋପମମ୍ । ଅନଯା ନିହତଂ ରାଜନ୍ମହତ୍ସୈନ୍ଯଂ ତଵୈଵ ହି
ତାପରେ ରାଣୀ ଏହି ଦେବରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିଲେ: 'ମହାରାଜ, ଏହି ଶୂକରୀ ତୁମର ବଡ଼ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି।'
କସ୍ମାଦୁପେକ୍ଷସେ କାଂତ ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ଵଦ । ତାମୁଵାଚ ମହାରାଜୋ ନାହଂ ହନ୍ମି ଇମାଂ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍
ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଏହି ଜଣାକୁ କାହିଁକି ଅନଦେଖା କରୁଛ? ମୋତେ ତୁମର କାରଣ କହ। ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ଜଣା ମହିଳାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ।'
ମହାଦୋଷଂ ପ୍ରିଯେ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ ଦୈଵତୈଃ କିଲ । ତସ୍ମାନ୍ନ ଘାତଯେନ୍ନାରୀଂ ପ୍ରେଷଯେହଂ ନ କଂଚନ
ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନେ ମହିଳା ହତ୍ୟାକୁ ବଡ଼ ପାପ ଭାବେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ କେହି ନାରୀକୁ ମାରିବି ନାହିଁ, ଏବଂ କେହିକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପଠାଇବି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅସ୍ଯା ଵଧନିମିତ୍ତାର୍ଥେ ପାପାଦ୍ବିଭେମି ସୁଂଦରି । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତଦା ରାଜା ଵିରରାମ ମହୀପତିଃ
ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ପାପକୁ ଭୟ କରେ। ଏଭଳି କହି, ସେତେବେଳେ ରାଜା ଚୁପ୍ଚାପ ହେଲେ।
ଲୁବ୍ଧକୋ ଝାର୍ଝରୋ ନାମ ଦଦୃଶେ ସ ତୁ ସୂକରୀମ୍ । କୁର୍ଵଂତୀଂ କଦନଂ ତେଷାଂ ଦୁଃସହାଂ ସୁଭଟୈରପି
ଝାର୍ଝର ନାମକ ଏକ ଶିକାରୀ ସେଇ ମହିଳା ଶୂକରୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।
ଆଵିଵ୍ଯାଧ ସୁଵେଗେନ ବାଣେନ ନିଶିତେନ ହି । ସଂଲଗ୍ନେନ ତୁ ବାଣେନ ଶୋଣିତେନ ପରିପ୍ଲୁତା
ସେ ଶିକାରୀ ତୀବ୍ର ତେଜରେ ଧାରାଳ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଛିଦ୍ର କଲେ; ତୀରଟି ଲାଗି ରହିଗଲା ଏବଂ ଶୂକରୀ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲେ।
ଶୋଭମାନା ତ୍ଵରାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଵୀରଶ୍ରିଯା ସମାକୁଲା । ତୁଂଡେନାପି ହତଃ ସଂଖ୍ଯେ ଝାର୍ଝରଃ ସ ତଯା ପୁନଃ
ତାହା ପରେ, ଶୂକରୀ ଦ୍ରୁତ ହେବା ସହିତ ବୀରତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଝାର୍ଝରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ଆଘାତ କଲେ।
ପତମାନେନ ତେନାପି ଝାର୍ଝରେଣ ତଦା ହତା । ଖଡ୍ଗେନ ନିଶିତେନାପି ପପାତ ଵିଦଲୀକୃତା
ପଡ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ଝାର୍ଝର ତାଙ୍କ ଧାରାଳ ତଳୱାରରେ ଶୂକରୀକୁ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହ ଫାଟିଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଶ୍ଵସମାନା ରଣେନାପି ମୂର୍ଚ୍ଛନାଭି ପରିପ୍ଲୁତା । ଦୁଃଖେନ ମହତାଵିଷ୍ଟା ଜୀଵମାନା ମହୀତଲେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଥକି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ଅଚେତନତା ଓ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଶୂକରୀ ଜୀବନ୍ତା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁକଲାଚରିତ୍ରେ ପଂଚଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ସୁକଳାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣିତ ପଞ୍ଚଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ସୁକଲୋଵାଚ- ଶ୍ଵସଂତୀଂ ଶୂକରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିତାଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲାମ୍ । ସୁଦେଵାଵକୃପଯାଵିଷ୍ଟା ଗତ୍ଵା ତାଂ ଦୁଃଖିତାଂ ପ୍ରତି
ଛଅଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୁକଳା କହିଲେ— ପୁଅ ପ୍ରତି ମମତା ଥିବା ଏହି ଶୂକରୀକୁ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସୁଦେବା ଦୟାରେ ଭରିଯାଇ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଅଭିଷିଚ୍ଯ ମୁଖଂ ତସ୍ଯାଃ ଶୀତଲେନୋଦକେନ ଚ । ପୁନଃ ସର୍ଵାଂଗମେଵାପି ଦୁଃଖିତାଂ ରଣଶାଲିନୀମ୍
ସେ ଶୂକରୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଢଣ୍ଡା ପାଣିରେ ଧୋଇଲେ, ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଧୋଇଲେ।
ପୁଣ୍ଯେନ ଶୀତତୋଯେନ ସା ଉଵାଚାଭିଷିଂଚତୀମ୍ । ଉଵାଚ ମାନୁଷୀଂ ଵାଚଂ ସୁସ୍ଵରଂ ନୃପତିପ୍ରିଯାମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ଛିଟିବା ସମୟରେ, ଶୂକରୀ ମାନବୀୟ କଥାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କଥା କହିଲେ।
ସୁଖଂ ଭଵତୁ ତେ ଦେଵି ଅଭିଷିକ୍ତା ତ୍ଵଯା ଯଦି । ସଂପର୍କାଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ତେଦ୍ଯ ଗତୋ ମେ ପାପସଂଚଯଃ
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଅଭିଷେକ କରିଥିବାରୁ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଆଜି ତୁମ ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଦର୍ଶନରେ ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଗଲା।
ତଦାକର୍ଣ୍ଯ ମହଦ୍ଵାକ୍ଯମଦ୍ଭୁତାକାରସଂଯୁତମ୍ । ଚିତ୍ରମେତନ୍ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ କୃତଂ ତେଽନାମଯଂ ଵଚଃ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଏହି ଚମତ୍କାର ଦେଖିଲି; ତୁମେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ପଶୁଜାତିମତୀଚେଯଂ ସୌଷ୍ଠଵଂ ଭାଷତେ ସ୍ଫୁଟମ୍ । ସ୍ଵରଵ୍ଯଂଜନସଂପନ୍ନଂ ସଂସ୍କୃତମୁତ୍ତମଂ ମମ
ପଶୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଅତି ଉତ୍ତମ ଓ ନିର୍ମଳ।
ହର୍ଷେଣ ଵିସ୍ମଯେନାପି କୃତ୍ଵା ସାହସମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥା ସା ମହାଭାଗା ତଂ ପତିଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି ଏକ ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ସ୍ତ୍ରୀ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହି, ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ପଶ୍ଯ ରାଜନ୍ନପୂର୍ଵେଯଂ ସଂସ୍କୃତଂ ଭାଷତେ ମହତ୍ । ପଶୁଯୋନିଗତା ଚେଯଂ ଯଥା ଵୈ ମାନୁଷୋ ଵଦେତ୍
ହେ ରାଜା, ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା; ପଶୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମାନବ ଭଳି ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି।
ତଦାକର୍ଣ୍ଯ ତତୋ ରାଜା ସର୍ଵଜ୍ଞାନଵତାଂ ଵରଃ । ଅଦ୍ଭୁତମଦ୍ଭୁତାକାରଂ ଯନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଧାନ ରାଜା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯାହାକି ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନଥିଲି କିମ୍ବା ଶୁଣିନଥିଲି।
ତାମୁଵାଚ ତତୋ ରାଜା ସୁଦେଵାଂ ସୁପ୍ରିଯାଂ ତଦା । ପୃଚ୍ଛ ଚୈନାଂ ଶୁଭାଂ କାଂତେ କା ଚେଯଂ ତୁ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସୁଦେବାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ କାନ୍ତା, ଏହି ଶୁଭ ଜଣେ କିଏ ହେବେ, ତାଙ୍କୁ ପଚାର।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ନୃପତେର୍ଵାକ୍ଯଂ ସା ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚ ସୂକରୀମ୍ । କା ଭଵିଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ରେ ଚିତ୍ରଂ ତେ ଦୃଶ୍ଯତେ ବହୁ
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଦେବା ଶୂକରୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— 'ହେ ଭାଦ୍ରେ, ତୁମେ କିଏ ହେବ? ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯାଉଛି।'