ଯଦା ଜୀଵଂତି ମେ ବାଲାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଵଂଶଧାରକାଃ । ଭଵତ୍ଯସ୍ଯ ସୁଵୀରସ୍ଯ କୋଲସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ
'ମୋ ଚାରିଟି ଛୁଆଁ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବଂଶକୁ ଚାଲାଇବେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଏହି ମହାନ ଓ ସୁବୀର ଶୂକରର ମହିମା ରହିବ।'
କେନୋପାଯେନ ପୁତ୍ରାନ୍ଵୈ ରକ୍ଷାଯୁକ୍ତାନ୍କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଇତି ଚିଂତାପରା ଭୂତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଵତସଂକଟମ୍
'କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁଁ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବି?' ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି, ସେ ଗୋଟିଏ କଠିନ ପାହାଡ଼ ରାସ୍ତା ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ର ମାର୍ଗଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ନିଷ୍କାସାଯ ପ୍ରଯାସ୍ଯତେ । ତଯା ସୁନିଶ୍ଚିତଂ କୃତ୍ଵା ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରତି ଵିଚିଂତିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ମାର୍ଗ ଦେଖିଲେ ଯାହା ଆସ୍ରୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତାନୁଵାଚ ମହାରାଜ ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରତି ସୁମୋହିତାନ୍ । ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠାମ୍ଯହଂ ପୁତ୍ରାସ୍ତାଵଦ୍ଗଚ୍ଛତ ଶୀଘ୍ରଗାଃ
ସେ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ, କହିଲେ—'ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି, ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ।'
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ସୁତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ କଥଂ ଯାସ୍ଯାମି ମାତରମ୍ । ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଜୀଵଲୋଭାଚ୍ଚ ଧିଙ୍ମେ ମାତଃ ସୁଜୀଵିତମ୍
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ । କିପରି ମୁଁ ମାଆଁଙ୍କୁ ଛାଡି ଜୀବନ ଲୋଭରେ ଯିବି? ମାଆଁ, ଏଭଳି ଜୀବନ ଜୀଇବାକୁ ଲଜ୍ଜା ।
ପିତୃଵୈରଂ କରିଷ୍ଯାମି ସାଧଯିଷ୍ଯେ ରଣେ ରିପୂନ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ତ୍ଵଂ କନୀଯସୋଭ୍ରାତୄନ୍ସ୍ତ୍ରୀନ୍ଦୁର୍ଗକଂଦରମ୍
ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ପୂରଣ କରିବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହରାଇବି । ତୁମେ ଛୋଟ ଭାଉ, ଜନାନୀମାନେ ଓ ଦୁର୍ଗ ନେଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ଯାଅ ।
ପିତରଂ ମାତରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯୋ ଯାତି ହି ସ ପାପଧୀଃ । ନରକଂ ଚ ପ୍ରଯାତ୍ଯେଵ କୃମିକୋଟିସମାକୁଲମ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ନିଜ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଛାଡି ଚାଲିଯାଏ, ସେ ଅପବିତ୍ର ମନ ଧାରଣ କରିଥାଏ । ଏହିପରି ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ କୀଟ ଓ ପୋକା ରହିଛି ।
ତମୁଵାଚ ସୁଦୁଃଖାର୍ତା ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାହଂ କଥଂ ସୁତ । ସଂଯାସ୍ଯାମି ମହାପାପା ତ୍ରଯୋ ଗଚ୍ଛଂତୁ ମେ ସୁତାଃ
ଅତି ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ କିପରି ତୁମକୁ ଛାଡି ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବି, ମୁଁ ଏକ ମହାପାପିନୀ । ମୋର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଯାଉନ୍ତୁ ।'
କନୀଯସସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ଵେଵ ଗତା ଗିରିଵନାଂତରମ୍ । ତୌ ଜଗ୍ମତୂ ରଣଭୁଵଂ ତେଷାମେଵ ସୁପଶ୍ଯତାମ୍
ତିନିଜଣ କମ୍ ବୟସ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ଗଲେ; ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିଲେ ।
ତେଜସା ସୁବଲେନାପି ଗର୍ଜଂତୌ ଚ ପୁନଃପୁନଃ । ଅଥ ତେ ଲୁବ୍ଧକାଃ ଶୂରାଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵାତରଂହସଃ
ପ୍ରଭା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁର ତାରେ ଦୃତ ଏବଂ ଶୂର ଶିକାରୀମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ ।
ପଥା ତେନାପି ଦୁର୍ଗେଣ ତ୍ରଯସ୍ତେ ପ୍ରେଷିତା ନୃପ । ତିଷ୍ଠତଃ ସ୍ମ ପଥଂ ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ଦ୍ଵାଵେତୌ ଜନନୀସୁତୌ
ସେ କଠିନ ପଥରେ, ରାଜା, ତିନିଜଣ ଆଗକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ, ମାଁ ଓ ପୁଅ, ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦାଉଥିଲେ।
ଲୁବ୍ଧକାଶ୍ଚ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ଖଡ୍ଗବାଣଧନୁର୍ଧରାଃ । ପ୍ରଜଘ୍ନୁସ୍ତୋମରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଶ୍ଚକ୍ରୈଶ୍ଚ ମୁଶଲୈସ୍ତତଃ
ତାପରେ ଶିକାରିମାନେ ଆସିଲେ, ତଳୱାର, ଧନୁ, ବାଣ ନେଇ; ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡା, ଚକ୍ର ଓ ମୁସଳ ଦେଇ ମାରିଲେ।
ମାତରଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ତନଯୋ ଯୁଧ୍ଯତେ ସ ତୈଃ । ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ନିହତାଃ କେଚିତ୍କେଚିତ୍ତୁଂଡେନ ଘାତିତାଃ
ପୁଅ ମାଁକୁ ପଛରେ ରଖି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲା; କିଛି ଦାନ୍ତରେ ମରିଗଲେ, କିଛି ନାକରେ ଘାତ ଖାଇଲେ।
ସଂଜଘାନ ଖୁରାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ଶୂରାଶ୍ଚ ପତିତା ରଣେ । ଯୁଯୁଧେ ଶୂକରଃ ସଂଖ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟୋ ରାଜ୍ଞା ମହାତ୍ମନା
ସେ ଖୁରର ଆଗରେ ମାରିଲା, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡିଗଲେ; ଶୂକର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲା, ମହାତ୍ମା ରାଜା ଦେଖିଥିଲେ।
ପିତୁଃ ସକାଶାଚ୍ଛୂରୋଯମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସସମ୍ମୁଖଃ । ବାଣପାଣିର୍ମହାତେଜା ମନୁସୂନୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ପିତାଙ୍କର ବଂଶର ଏହି ବୀରକୁ ଜାଣି, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧନୁଷ ଧରି ଉଭା ହେଲେ।
ନିଶିତେନାପି ବାଣେନ ଅର୍ଦ୍ଧଚଂଦ୍ରାନୁକାରିଣା । ରାଜ୍ଞା ହତଃ ପପାତୋର୍ଵ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଧୋରସ୍କୋ ମହାତ୍ମନା
ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଛାତିକୁ ବିଦ୍ଧ କରିଲେ, ସେ ଭୂମିରେ ପଡି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ମମାର ସହସା ଭୂମୌ ପପାତ ସ ହି ଶୂକରଃ । ପୁତ୍ରମୋହଂ ପରଂ ପ୍ରାପ୍ତା ତସ୍ଯୋପରି ଗତା ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଅଚାନକ ଭୂମିରେ ପଡି ମରିଗଲେ; ତାଙ୍କ ମାଆ ଗଭୀର ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଭାଗ୍ନ ହୋଇ, ନିଜେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗଲେ।
ତଯା ଚ ନିହତାଃ ଶୂରାସ୍ତୁଂଡଘାତୈର୍ମହୀତଲେ । ନିପେତୁର୍ଲୁବ୍ଧକାଃ ଶୂରାଃ କତିନଷ୍ଟା ମୃତା ନୃପ
ତାଙ୍କ ତୁଣ୍ଡ ଘାତରେ ମହୀତଳରେ ବୀରମାନେ ମରିଗଲେ; ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଶିକାରୀ ଭୂମିରେ ପଡି ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ରାଜା।
ଦ୍ରାଵଯଂତୀ ମହତ୍ସୈନ୍ଯଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ସୂକରୀ ତତଃ । ଯଥା କୃତ୍ଯା ସମୁଦ୍ଭୂତା ମହାଭଯଵିଧାଯିକା
ତାପରେ ଏହି ଶୂକରୀ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ବଡ଼ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲା, ଯେପରିକି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯାଦୁକାରୀ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।
ତମୁଵାଚ ତତୋ ରାଜ୍ଞୀ ଦେଵରାଜସୁତୋପମମ୍ । ଅନଯା ନିହତଂ ରାଜନ୍ମହତ୍ସୈନ୍ଯଂ ତଵୈଵ ହି
ତାପରେ ରାଣୀ ଏହି ଦେବରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିଲେ: 'ମହାରାଜ, ଏହି ଶୂକରୀ ତୁମର ବଡ଼ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି।'
କସ୍ମାଦୁପେକ୍ଷସେ କାଂତ ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ଵଦ । ତାମୁଵାଚ ମହାରାଜୋ ନାହଂ ହନ୍ମି ଇମାଂ ସ୍ତ୍ରିଯମ୍
ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଏହି ଜଣାକୁ କାହିଁକି ଅନଦେଖା କରୁଛ? ମୋତେ ତୁମର କାରଣ କହ। ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ଜଣା ମହିଳାକୁ ମାରିବି ନାହିଁ।'
ମହାଦୋଷଂ ପ୍ରିଯେ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ ଦୈଵତୈଃ କିଲ । ତସ୍ମାନ୍ନ ଘାତଯେନ୍ନାରୀଂ ପ୍ରେଷଯେହଂ ନ କଂଚନ
ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନେ ମହିଳା ହତ୍ୟାକୁ ବଡ଼ ପାପ ଭାବେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ କେହି ନାରୀକୁ ମାରିବି ନାହିଁ, ଏବଂ କେହିକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପଠାଇବି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅସ୍ଯା ଵଧନିମିତ୍ତାର୍ଥେ ପାପାଦ୍ବିଭେମି ସୁଂଦରି । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତଦା ରାଜା ଵିରରାମ ମହୀପତିଃ
ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ପାପକୁ ଭୟ କରେ। ଏଭଳି କହି, ସେତେବେଳେ ରାଜା ଚୁପ୍ଚାପ ହେଲେ।
ଲୁବ୍ଧକୋ ଝାର୍ଝରୋ ନାମ ଦଦୃଶେ ସ ତୁ ସୂକରୀମ୍ । କୁର୍ଵଂତୀଂ କଦନଂ ତେଷାଂ ଦୁଃସହାଂ ସୁଭଟୈରପି
ଝାର୍ଝର ନାମକ ଏକ ଶିକାରୀ ସେଇ ମହିଳା ଶୂକରୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।
ଆଵିଵ୍ଯାଧ ସୁଵେଗେନ ବାଣେନ ନିଶିତେନ ହି । ସଂଲଗ୍ନେନ ତୁ ବାଣେନ ଶୋଣିତେନ ପରିପ୍ଲୁତା
ସେ ଶିକାରୀ ତୀବ୍ର ତେଜରେ ଧାରାଳ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଛିଦ୍ର କଲେ; ତୀରଟି ଲାଗି ରହିଗଲା ଏବଂ ଶୂକରୀ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲେ।
ଶୋଭମାନା ତ୍ଵରାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଵୀରଶ୍ରିଯା ସମାକୁଲା । ତୁଂଡେନାପି ହତଃ ସଂଖ୍ଯେ ଝାର୍ଝରଃ ସ ତଯା ପୁନଃ
ତାହା ପରେ, ଶୂକରୀ ଦ୍ରୁତ ହେବା ସହିତ ବୀରତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଝାର୍ଝରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ଆଘାତ କଲେ।
ପତମାନେନ ତେନାପି ଝାର୍ଝରେଣ ତଦା ହତା । ଖଡ୍ଗେନ ନିଶିତେନାପି ପପାତ ଵିଦଲୀକୃତା
ପଡ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ଝାର୍ଝର ତାଙ୍କ ଧାରାଳ ତଳୱାରରେ ଶୂକରୀକୁ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହ ଫାଟିଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଶ୍ଵସମାନା ରଣେନାପି ମୂର୍ଚ୍ଛନାଭି ପରିପ୍ଲୁତା । ଦୁଃଖେନ ମହତାଵିଷ୍ଟା ଜୀଵମାନା ମହୀତଲେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଥକି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ଅଚେତନତା ଓ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଶୂକରୀ ଜୀବନ୍ତା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁକଲାଚରିତ୍ରେ ପଂଚଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ସୁକଳାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣିତ ପଞ୍ଚଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ସୁକଲୋଵାଚ- ଶ୍ଵସଂତୀଂ ଶୂକରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିତାଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲାମ୍ । ସୁଦେଵାଵକୃପଯାଵିଷ୍ଟା ଗତ୍ଵା ତାଂ ଦୁଃଖିତାଂ ପ୍ରତି
ଛଅଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୁକଳା କହିଲେ— ପୁଅ ପ୍ରତି ମମତା ଥିବା ଏହି ଶୂକରୀକୁ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସୁଦେବା ଦୟାରେ ଭରିଯାଇ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।