କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିନ୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ କ୍ଵଚିଦ୍ଭଯଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍କ୍ଵଚିଦ୍ଧଯାନ୍ପ୍ରମର୍ଦଯେତ୍
କେବେ କେବେ ସେ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; କେବେ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ, କେବେ ଘୋଡ଼ାମାନୋକୁ ଚୁର୍ମାର କରୁଥିଲେ ।
ମର୍ଦଯିତ୍ଵା ଭଟାନ୍ଵୀରାନ୍ଵାରାହୋ ରଣଦୁର୍ଜଯଃ । ଶବ୍ଦଂ ଚକାରଦୁର୍ଧଷଂ କ୍ରୋଧାରୁଣଵିଲୋଚନଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ବରାହ ଶୂରବୀରମାନୋକୁ ଚୁର୍ମାର କଲେ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କଲେ ।
କୋଶଲାଧିପତିର୍ଵୀରସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଣଦୁର୍ଜଯମ୍ । ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ମହାକାଯଂ ମୁଚଂତଂ ମେଘଵତ୍ସ୍ଵନମ୍
କୋଶଳ ରାଜା ଏହି ଅଜୟ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ।
ଗର୍ଜତିସମରଂ ଵିଚରତି ଵିଲସତି ଵୀରାନ୍ସ୍ଵତେଜସା ଧୀରଃ । ତଡିଦିଵ ମୁଖେଷୁ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ତସ୍ଯ ଵିଭାତ୍ଯୁଲ୍ଲସତ୍ଯେଵ
ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ, ନିଜ ତେଜରେ ଶୂରମାନୋ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମୁହଁର ଦାଢ଼ି ବିଜୁଳିର ଭଳି ଚମକୁଥିଲା ।
ମନୁପୁତ୍ରସ୍ତଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୋଲଂ ଚ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ପ୍ରତିଭିନ୍ନମେକୈକଂ ଶସ୍ତ୍ରାହତଂ ଚ ବଂଧୁଭିଃ
ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ବରାହଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆତ୍ମୀୟ ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ନରପତିରୁଵାଚ ସୈନ୍ଯାଃ କିମିହ ନ ଗୃହ୍ଣଂତୁ ଓଜସା ଶୂରାଃ । ଯୁଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ତତ୍ର ନିଶିତୈର୍ବାଣୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରନେନାପି
ରାଜା କହିଲେ: ଶୂରମାନେ, ଏଠାରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ କାହିଁକି ଧରୁନାହାଁ? ଏହିଠାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଧାରାଳ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧ କର ।
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ । ତତସ୍ତେ ସୈନିକାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସମୁପସ୍ଥିତାଃ
ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧିତ କଥା ଶୁଣି, ସେନାମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ର ହେଲେ ।
ଅନେକୈର୍ଭଟସାହସ୍ରୈର୍ଵନେ ତଂ ସମରେ ସ୍ଥିତମ୍ । ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ସଂହତ୍ଯ ବିଭିଦୁଃ ଶୂକରଂ ରଣେ
ଅନେକ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧା ନେଇ ସେମାନେ ବନରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଥିବା ବରାହକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ଵିଦ୍ଧଶ୍ଚ କୈଶ୍ଚିତ୍ତଦା ବାଣଜାଲୈଃ ସୁଯୋଧୈଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାମଭୂମୌ ଵିଶାଲୈଃ । କ୍ଵଚିଚ୍ଚକ୍ରଘାତୈଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଵଜ୍ରପାତୈର୍ହତଂ ଦୁର୍ଜଯଂ ସଂଗରେ ତଂ ମହାଂତୈଃ
ତା'ପରେ କିଛି ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷାରେ ବରାହ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ, କେବେ ଚକ୍ର ଆଘାତରେ, କେବେ ବଜ୍ର ପାତରେ, ଏହି ଅଜୟ ବରାହ ମହାବୀରମାନୋ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ ।
ତତଃ ପୌରୁଷୈଃ କ୍ରୋଧଯୁକ୍ତଃ ସ କୋଲଃ ସୁଵିଚ୍ଛିଦ୍ଯ ପାଶାନ୍ରଣେ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସଃ । ମହାଶୂକରୈଃ ସାର୍ଧମେଵ ପ୍ରଯାତସ୍ତତଃ ଶୋଣିତସ୍ଯାପି ଧାରାଭିଷିକ୍ତଃ
ତା'ପରେ ଶୂରତା ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବରାହ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଶ ଭାଙ୍ଗି ଚାଲିଗଲେ; ବଡ଼ ବଡ଼ ବରାହମାନୋ ସହିତ ରକ୍ତ ଧାରାରେ ଭିଜି ଚାଲିଗଲେ ।
କରୋତି ପ୍ରହାରଂ ଚ ତୁଂଡେନ ଵୀରହଯାନାଂ ଦ୍ଵିପାନାଂ ଚ ଚିଚ୍ଛେଦ ଵୀରଃ । ସ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରଭାଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଵୀରାନ୍ପଦାତୀନ୍ହି ସଂପାତଯେଦ୍ରୋଷଭାଵୈଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଠୁଣ୍ଡରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତର ଆଗରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଥିବା ପଦାତି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଉଡ଼ାଇଦେଇଥିଲେ।
ଜଘାନାସ୍ଯ ଶୁଂଡଂ ଗଜସ୍ଯାପି ରୁଷ୍ଟୋ ଭଟାନ୍ହତାନ୍ପାଦନଖୈସ୍ତୁ ହୃଷ୍ଟଃ
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ଖୁସି ହୋଇ ପାଦନଖରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ଶୂକରାଃ ସର୍ଵେ ଲୁବ୍ଧକାଶ୍ଚ ପରସ୍ପରମ୍ । ଯୁଯୁଧୁଃ ସଂଗରଂ କୃତ୍ଵା କ୍ରୋଧାରୁଣଵିଲୋଚନାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଶୁଅଁ ଓ ଶିକାରୀମାନେ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖି ହୋଇ, ପରସ୍ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଗଲେ।
ଲୁବ୍ଧକୈଶ୍ଚ ହତାଃ କୋଲାଃ କୋଲୈଶ୍ଚାପି ସୁଲୁବ୍ଧକାଃ । ନିହତାଃ ପତିତା ଭୂମୌ କ୍ଷତଜେନାପି ସାରୁଣାଃ
ଶିକାରୀମାନେ ଶୁଅଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଗଲେ, ଶୁଅଁମାନେ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଓ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ।
ଜୀଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହତାଃ କୋଲୈର୍ଲୁବ୍ଧକାଃ ପତିତା ରଣେ । ମୃତାଶ୍ଚ ଶୂକରାସ୍ତତ୍ର ଶ୍ଵାନଃ ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚ ତତ୍ଯଜୁଃ
ଶୁଅଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଇଥିବା ଶିକାରୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏଠାରେ ଶୁଅଁମାନେ ମଧ୍ୟ ମରିଗଲେ, କୁକୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ମୃତା ଭୂମୌ ପତିତା ମୃଗଘାତକାଃ । ବହଵଃ ଶୂକରା ରାଜ୍ଞା ଖଡ୍ଗପାତୈର୍ନିପାତିତାଃ
ଯେଉଁଠି ମୃଗ ମାରିବା ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେଠି ରାଜାଙ୍କ ତଳୱାର ଆଘାତରେ ଅନେକ ଶୁଅଁ ମାଟିକୁ ଢଳିଗଲେ।
କତି ନଷ୍ଟା ହତାଃ କୋଲା ଭୀତା ଦୁର୍ଗେଷୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ । କୁଂଜେଷୁ କଂଦରାଂତେଷୁ ଗୁହାଂତେଷୁ ନୃପୋତ୍ତମ
କେତେ ଶୁଅଁ ନଷ୍ଟ ହେଲେ କିମ୍ବା ମାରାଗଲେ, ଭୟରେ ଦୁର୍ଗ, ଝାଡ଼, ଖାଇର ଶେଷ ଓ ଗୁହାର ମୁହଁରେ ଲୁଚି ରହିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା?
ଲୁବ୍ଧକାଶ୍ଚ ମୃତାଃ କେଚିଚ୍ଛିନ୍ନା ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରସୂକରୈଃ । ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଖଂଡଶୋ ଵିଦଲୀକୃତାଃ
କିଛି ଶିକାରୀ ଶୁଅଁମାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତରେ ଛିଣ୍ଡାଯାଇ ମରିଗଲେ; ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ଦେହ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା।
ଵାଗୁରାଃ ପାଶଜାଲାଶ୍ଚ କୁଟକାଃ ପଂଜରାସ୍ତଥା । ନାଡ୍ଯଶ୍ଚ ପତିତା ଭୂମୌ ଯତ୍ରତତ୍ର ସମଂତତଃ
ଯେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଝାଲ, ଜାଲ, ଖୋପ, ପିଞ୍ଜରା ଓ ଫନ୍ଦା ଭୂମିରେ ଛିଟିଯାଇ ପଡ଼ିଥିଲା।
ଏକୋ ଦଯିତଯା ସାର୍ଧଂ ଵାରାହଃ ପରିତିଷ୍ଠତି । ପୌତ୍ରକୈଃ ପଂଚସପ୍ତଭିର୍ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥଂ ବଲଦର୍ପିତଃ
ଏକ ଶୁଅଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ, ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ସାତ ଟିଏ ପିଲା ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ଘେରି ଦଢ଼ି ରହିଲା।
ତମୁଵାଚ ତଦା କାଂତଂ ଶୂକରଂ ଶୂକରୀ ପୁନଃ । ଗଚ୍ଛ କାଂତ ମଯାସାର୍ଦ୍ଧମେଭିସ୍ତୁ ବାଲକୈଃ ସହ
ତେବେ ଶୁଅଁଣୀ ପୁନି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଶୁଅଁକୁ କହିଲେ: 'ଚାଲ, ପ୍ରିୟ, ମୋ ସହିତ ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ।'
ପ୍ରାହ ପ୍ରୀତୋ ଵରାହସ୍ତାଂ ଵିଵସ୍ତାଂ ସୁପ୍ରିଯାମିତି । କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି ପ୍ରଭଗ୍ନୋହଂ ସ୍ଥାନଂ ନାସ୍ତି ମହୀତଲେ
ସେ ଶୁଅଁ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ପ୍ରିୟାକୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି? ମୁଁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି; ଏ ଭୂମିରେ ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।'
ମଯି ନଷ୍ଟେ ମହାଭାଗେ କୋଲଯୂଥଂ ଵିନଂକ୍ଷ୍ଯତି । ଦ୍ଵଯୋଶ୍ଚ ସିଂହଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଜଲଂ ପିବତି ଶୂକରଃ
ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୁଅଁମାନଙ୍କ ଦଳ ନଶିଯିବ; ଦୁଇଟି ସିଂହ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଅଁ ପାଣି ପିଏ।
ଦ୍ଵଯୋଃ ଶୂକରଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ସିଂହୋ ନୈଵ ପିବତ୍ଯପଃ । ଏଵଂ ଶୂକରଜାତୀଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ ବଲମୁତ୍ତମମ୍
ଦୁଇଟି ଶୁଅଁ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ କେବେ ପାଣି ପିଏନାହିଁ; ଏଭଳି ଶୁଅଁମାନଙ୍କ ଜାତିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ।
ତଦହଂ ନାଶଯାମ୍ଯେଵ ଯଦା ଭଗ୍ନୋ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍ । ଜାନେ ଧର୍ମଂ ମହାଭାଗେ ବହୁଶ୍ରେଯୋଵିଧାଯକମ୍
ସେଇଥିପାଇଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଶାଇଦେବି; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ହାରିଯିବି, ତେବେ ଚାଲିଯିବି। ମୁଁ ଜାଣେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ବହୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ଧର୍ମ କ'ଣ।
କସ୍ମାଲ୍ଲୋଭାଦ୍ଭଯାଦ୍ଵାପି ଯୁଧ୍ଯମାନଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି । ରଣତୀର୍ଥଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସସ୍ଯାତ୍ପାପୀ ନ ସଂଶଯଃ
ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରେ ଯଦି କେହି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ମରିଯାଏ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ।
ନିଶିତଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂଵ୍ଯୂହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତି । ଅଵଗାହ୍ଯାମରୀଂ ସିଂଧୁଂ ତୀର୍ଥପାରଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତି
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରର ଶୃଙ୍ଖଳ ଦେଖି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ଯୁଦ୍ଧର ସମୁଦ୍ରକୁ ଡୁବି ତୀର୍ଥର ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ସ ଯାତି ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ପୁରୁଷାଂଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍ । ସମାଯାଂତଂ ଚ ତଦହଂ କଥଂ ଭଗ୍ନୋ ଵ୍ରଜାମି ଵୈ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ମୋ ସମୟ ଆସିଲେ, ମୁଁ ହାରିଯିବାବେଳେ କିପରି ଚାଲିଯିବି?
ଯୋଧନଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂକୀର୍ଣଂ ପ୍ରଵୀରାନନ୍ଦଦାଯକମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ସଂହୃଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଶସ୍ତ୍ରରେ ଛାଡ଼ିଯାଇଛି ଏବଂ ସେଠାରେ ସାହସୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଏମିତି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଯେଉଁ ଲୋକ ଖୁସି ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ସେଥିରେ କାନ ଦେଖ।
ପଦେପଦେ ମହତ୍ସ୍ନାନଂ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ରଣାଦ୍ଭଗ୍ନୋ ଗୃହଂ ଯାତି ଯୋ ଲୋଭାଚ୍ଚ ପ୍ରିଯେ ଶୃଣୁ
ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ବଡ଼ ସ୍ନାନ ହେବା ପରି ଫଳ ମିଳେ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଲୋଭରେ ଘରକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି, ପ୍ରିୟେ, ସେମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କଣ ହୁଏ, ଶୁଣ।