ବ୍ରହ୍ମଵଂଶାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଭଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଵ ଚ । ପଶ୍ଚାଦ୍ରାଜା ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଜାତଃ କୃତଵିକ୍ରମଃ
'ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ପରେ ତୁମର ପ୍ରତାପରେ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେଲ।'
ରାଜପୁଣ୍ଯେନ ରାଜେଂଦ୍ର ସୁଖଂ ଜୀଵଂତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ । ରାଜ୍ଞଃ ପାପେନ ନଶ୍ଯଂତି ତସ୍ମାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଚର
'ରାଜାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ, ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ପାପରେ ସେମାନେ ନଶ୍ଵର ହୁଅନ୍ତି—ସେଥିପାଇଁ ଭଲ କାମ କର।'
ସମାଦୃତସ୍ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଃ କୃତଶ୍ଚାପି ନରାଧିପ । ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯ କର୍ମାପି ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ତଥା ନହି
'ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପାଳନ କରିଛ। କିନ୍ତୁ ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ନାହିଁ।'
କଲେଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଵେଶଂ ତୁ ଵର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ । ଜୈନଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵେ ପାପପ୍ରମୋହିତାଃ
'କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ପାପରେ ମୁହଁ ଦେଇ ଜୈନ ଧର୍ମ ଅନୁସରିବେ, ଏଭଳି କଳିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।'
ଵେଦାଚାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପାପଂ ଯାସ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ । ପାପସ୍ଯ ମୂଲମେଵଂ ଵୈ ଜୈନଧର୍ମଂ ନ ସଂଶଯଃ
ବେଦ ଆଚାରକୁ ଛାଡି ମଣିଷମାନେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବେ; ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଜୈନ ଧର୍ମ ପାପର ମୂଳ ହେବ।
ଅନେନ ମୁଗ୍ଧା ରାଜେଂଦ୍ର ମହାମୋହେନ ପାତିତାଃ । ମାନଵାଃ ପାପସଂଘାତାସ୍ତେଷାଂ ନାଶାଯ ନାନ୍ଯଥା
ହେ ରାଜା, ଏହି ବଡ଼ ମୋହରେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ପାପରେ ବନ୍ଧା ଥିବାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ନାଶ ପାଇବେ।
ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯେଵ ଗୋଵିଂଦଃ ସର୍ଵପାପାପହାରକଃ । ସ୍ଵେଚ୍ଛାରୂପଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସଂହରିଷ୍ଯତି ପାତକାତ୍
ଗୋବିନ୍ଦ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଆସିବେ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିବେ; ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟମାନୋକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ।
ପାପେଷୁ ସଂଗତେଷ୍ଵେଵଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛନାଶାଯ ଵୈ ପୁନଃ । କଲ୍କିରେଵ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ମଣିଷମାନେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଦେବତା କଳ୍କି ନିଜେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଵ୍ଯଵହାରଂ କଲେଶ୍ଚୈଵ ତ୍ଯଜ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଶ୍ରଯ । ଵର୍ତଯସ୍ଵ ହି ସତ୍ଯେନ ପ୍ରଜାପାଲୋ ଭଵସ୍ଵ ହି
କଳିଯୁଗର ଆଚରଣକୁ ଛାଡ଼, ପୁଣ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେ; ସତ୍ୟରେ ଚାଲିବା, ଏବଂ ଜନମାନୋକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଵେନ ଉଵାଚ- ଅହଂ ଜ୍ଞାନଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାତଂ ମଯା ଇହ । ଯୋଽନ୍ଯଥା ଵର୍ତତେ ଚୈଵ ସ ଦଂଡ୍ଯୋ ଭଵତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ବେନ କହିଲେ— ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ସବୁକିଛି ମୁଁ ଜାଣିଛି; ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଚାଲିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡିତ ହେବ।
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ଭାଷମାଣଂ ତଂ ରାଜାନଂ ପାପଚେତନମ୍ । କୁପିତାସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ
ସେ ରାଜା ଅତିରିକ୍ତ କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ପାପମନା ବେନ ଉପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ମହାତ୍ମାମାନେ କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ।
କୁପିତେଷ୍ଵେଵ ଵିପ୍ରେଷୁ ଵେନୋ ରାଜା ମହାତ୍ମସୁ । ବ୍ରହ୍ମଶାପଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଵଲ୍ମୀକଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେନ ଉପରେ କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପକୁ ଭୟ କରି ଏକ ପିଲାମାଟି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ତେ ମୁନଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଵେନଂ ପଶ୍ଯଂତି ସର୍ଵତଃ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରନଷ୍ଟଂ ଭୂପଂ ତଂ ଵଲ୍ମୀକସ୍ଥଂ ସୁସାଂପ୍ରତମ୍
ତାପରେ ସେ ମୁନିମାନେ କ୍ରୁଧିତ ହୋଇ ସମସ୍ତଠାରେ ବେନକୁ ଖୋଜିଲେ; ରାଜା ହରାଇଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପିଲାମାଟି ଭିତରେ ମିଳିଲେ।
ବଲାଦାନିନ୍ଯୁସ୍ତଂ ଵିପ୍ରାଃ କ୍ରୂରଂ ତଂ ପାପଚେତନମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ପାପକର୍ମାଣଂ ମୁନଯଃ ସୁସମାହିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେହି କ୍ରୁର, ପାପମନା ବେନକୁ ବାହାର କଲେ; ତାଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଗଲେ।
ସଵ୍ଯଂ ପାଣିଂ ମମଂଥୁସ୍ତେ ଭୂପସ୍ଯ ଜାତମନ୍ଯଵଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ମହାହ୍ରସ୍ଵୋ ନୀଲଵର୍ଣୋ ଭଯଂକରଃ
କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ବାମ ହାତକୁ ମଥିଲେ; ସେଠାରୁ ଏକ ଛୋଟ, କଳା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ବର୍ବରୋ ରକ୍ତନେତ୍ରସ୍ତୁ ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାପାନାଂ ନିଷାଦାନାଂ ବଭୂଵ ହ
ସେ ବାର୍ବର, ଲାଲ ଆଖି, ହାତରେ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ପାପୀ ନିଷାଦମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ହେଲେ।
ଧାତା ପାଲଯିତା ରାଜା ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପକର୍ମାଣମୃଷଯସ୍ତୁ ମହାମତେ
ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ଶାସକ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମୁନିମାନେ—
ମମଂଥୁର୍ଦକ୍ଷିଣଂ ପାଣିଂ ଵେନସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ମହାତ୍ମା ସ ଯେନ ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁଂଧରା
ତାପରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ବେନଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତକୁ ମଥିଲେ; ସେଠାରୁ ଏକ ମହାତ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧାଇଥିଲେ।
ପୃଥୁର୍ନାମ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ରାଜରାଜୋ ମହାବଲଃ । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଵେନୋ ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦଃ
ସେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ପୃଥୁ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବେନ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଚକ୍ରଵର୍ତିପଦଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ଜଗାମ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭୋଗ କରି, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ- କଥଂ ଵେନୋ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୂରତଃ । ତନ୍ନୋ ଵିସ୍ତରତୋଽତ୍ରାପି ଵଦ ସତ୍ଯଵତାଂ ଵର
ମୁନିମାନେ କହିଲେ— ବେନ କେମିତି ଏତେ ଦୂରରୁ ପାପ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ? ହେ ସତ୍ୟବାଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା ଆମକୁ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କୁହ।
ସୂତଉଵାଚ- ଋଷୀଣାଂ ପୁଣ୍ଯସଂସର୍ଗାତ୍ସଂଵାଦାଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କାଯସ୍ଯ ମଥନାତ୍ପାପୋ ବହିସ୍ତସ୍ଯ ଵିନିର୍ଗତଃ
ସୂତ କହିଲେ— ମୁନିମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ସଙ୍ଗ ଓ ଆଲୋଚନା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ମଥିବାରୁ, ବେନଙ୍କର ପାପ ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲା।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଵେନଃ ସ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଜ୍ଞାନଂ ଲେଭେ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍ । ରେଵାଯା ଦକ୍ଷିଣେ କୂଲେ ତପଶ୍ଚଚାର ସ ଦ୍ଵିଜାଃ
ପରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବେନ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ । ରେବା ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତୃଣବିନ୍ଦୋର୍ଋଷେଶ୍ଚୈଵ ଆଶ୍ରମେ ପାପନାଶନେ । ଵର୍ଷାଣାଂ ତୁ ଶତଂ ସାଗ୍ରଂ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ
ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ସେ ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି, ଏକଶତ ବର୍ଷ ଅଧିକ ସମୟ ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତସ୍ଯୋଗ୍ରତପସାଦେଵଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂନ୍ମହାଭାଗା ନିଷ୍ପାପସ୍ଯ ନୃପସ୍ଯ ଵୈ
ତାଙ୍କର ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟା କଲେ ।
ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ମି ଵ୍ରିଯତାଂ ଵରଉତ୍ତମଃ । ଵେନ ଉଵାଚ- ଯଦି ଦେଵ ପ୍ରସନ୍ନୋଽସି ଦେହି ମେ ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଉତ୍ତମ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ ।' ବେନ କହିଲେ—'ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି, ତେବେ ମୋତେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ ।'
ଅନେନାପି ଶରୀରେଣ ଗଂତୁମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵତ୍ପଦମ୍ । ପିତ୍ରା ସାର୍ଧଂ ମହାଭାଗ ମାତ୍ରା ଚୈଵ ସୁରେଶ୍ଵର । ତଵୈଵ ତେଜସା ଦେଵ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହି ଦେହ ସହିତ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋ ବାପା ଓ ମାଆ ସହିତ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ । ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସେହି ପରମ ପଦକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ ।
ଶ୍ରୀଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ- କ୍ଵଗତୋଽସୌ ମହାମୋହୋ ଯେନ ତ୍ଵଂ ମୋହିତୋ ନୃପ । ଲୋଭେନ ମୋହଯୁକ୍ତେନ ତମୋମାର୍ଗେ ନିପାତିତଃ
ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ କହିଲେ—'ହେ ରାଜା, ସେ ବଡ଼ ମୋହ କେଉଁଠି ଗଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୁହଁ ହୋଇଥିଲ ? ଲୋଭରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ିଥିଲ ।'
ଵେନ ଉଵାଚ- ଯନ୍ମେ ପୂର୍ଵକୃତଂ ପାପଂ ତେନାହଂ ମୋହିତୋ ଵିଭୋ । ଅତୋ ମାମୁଦ୍ଧରାସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପାପାଚ୍ଚୈଵ ସୁଦାରୁଣାତ୍
ବେନ କହିଲେ—'ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପାପ କରିଥିଲି, ତାହାରେ ମୁଁ ମୁହଁ ହୋଇଥିଲି । ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ ।'
ପ୍ରଜପ୍ତଵ୍ଯମଥୋ ପଠ୍ଯଂ ତଦ୍ଵଦାନୁଗ୍ରହାଦ୍ଵିଭୋ । ଭଗଵାନୁଵାଚ- ସାଧୁ ଭୂପ ମହାଭାଗ ପାପଂ ତେ ନାଶମାଗତମ୍
'କଣ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା କଣ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ।' ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—'ଭଲ କଲ, ହେ ମହାଭାଗ ରାଜା, ତୁମର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ।'