ବାଲ୍ଯେ କୃତଂ ମଯା ପାପଂ ସୁଶଂଖସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ତପସି ସଂସ୍ଥିତସ୍ଯାପି ନାନ୍ଯତ୍କିଂଚିତ୍କୃତଂ ମଯା
'ମୁଁ ଛୋଟବେଳେ ମହାତ୍ମା ସୁଶଙ୍ଖଙ୍କୁ ଏକ ପାପ କରିଥିଲି। ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ମୁଁ ତା'ଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିନଥିଲି।'
ଶପ୍ତାହଂ କୁପ୍ଯତା ତେନ ଦୁଷ୍ଟା ତେ ସଂତତିର୍ଭଵେତ୍ । ଇତି ଜାନେ ମହାଭାଗ ତେନାଯଂ ଦୁଷ୍ଟତାଂ ଗତଃ
'ସେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ— "ତୁମର ସନ୍ତାନ ଦୁଷ୍ଟ ହେଉ।" ଏହିପରି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମୁଁ ଜାଣିଛି ଏହି ଦୁଷ୍ଟତା ସେଠାରୁ ହେଲା।'
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ମହାତେଜାସ୍ତଯା ସହ ଵନଂ ଯଯୌ । ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗେ ସଭାର୍ଯେ ଚ ଵନେ ତଦା
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହାବଳଶାଳୀ ତାଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସମୟରେ ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ବନକୁ ଗଲେ।
ସପ୍ତୈତେ ଋଷଯସ୍ତତ୍ର ଵେନପାର୍ଶ୍ଵଂ ଗତାସ୍ତଥା । ସମାହୂଯ ତତଃ ପ୍ରୋଚୁରଂଗସ୍ଯ ତନଯଂ ପ୍ରତି
ସେଠାରେ ସାତିଜଣ ଋଷି ଭେନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କୁ ଡାକି ଅଙ୍ଗଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ- ମା ଵେନ ସାହସଂ କାର୍ଷୀଃପ୍ରଜାପାଲୋ ଭଵାନିହ । ତ୍ଵଯା ସର୍ଵମିଦଂ ଲୋକଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— 'ହେ ଭେନ, ଅତି ଉତ୍ସାହ କରିବାନାହିଁ। ଏଠାରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଏହି ତିନି ଭୂବନ, ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ ତୁମର ଭରସାରେ ଅଛି।'
ଧର୍ମେ ଚୈଵ ମହାଭାଗ ସକଲଂ ହି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ପାପକର୍ମପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ କର୍ମ ସମାଚର
'ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ସମସ୍ତ କିଛି ଧର୍ମରେ ଭିତି କରି ଅଛି। ପାପ କାମ ଛାଡ଼ି, ଭଲ କାମ କର।'
ଏଵମୁକ୍ତେଷୁ ତେଷ୍ଵେଵ ପ୍ରହସନ୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ଵେନ ଉଵାଚ- ଅହମେଵ ପରୋ ଧର୍ମୋଽହମେଵାର୍ହଃ ସନାତନଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଭେନ ହସି କହିଲେ— 'ମୁଁ ଏକା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ, ମୁଁ ଏକା ସନାତନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା।'
ଅହଂ ଧାତା ଅହଂ ଗୋପ୍ତା ଅହଂ ଵେଦାର୍ଥ ଏଵ ଚ । ଅହଂ ଧର୍ମୋ ମହାପୁଣ୍ଯୋ ଜୈନଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
'ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମୁଁ ରକ୍ଷକ, ମୁଁ ବେଦର ଅର୍ଥ। ମୁଁ ଧର୍ମ, ମୁଁ ମହାପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ସନାତନ ଜୈନ ଧର୍ମ।'
ମାମେଵ କର୍ମଣା ଵିପ୍ରା ଭଜଧ୍ଵଂ ଧର୍ମରୂପିଣମ୍ । ଋଷଯ ଉଚୁଃ- ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯୋଵର୍ଣା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜନ କର, କାରଣ ମୁଁ ଧର୍ମର ଆକୃତି।' ଋଷିମାନେ କହିଲେ— 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ଜାତି ଦ୍ୱିଜ।'
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣାନାଂ ଶ୍ରୁତିରେଷା ସନାତନୀ । ଵେଦାଚାରେଣ ଵର୍ତଂତେ ତେନ ଜୀଵଂତି ଜଂତଵଃ
'ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ଏହି ହେଉଛି ସନାତନ ଶିକ୍ଷା। ସେମାନେ ବେଦ ଆଚାର ଅନୁସରି ଚାଲନ୍ତି, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚନ୍ତି।'
ବ୍ରହ୍ମଵଂଶାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଭଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଵ ଚ । ପଶ୍ଚାଦ୍ରାଜା ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଜାତଃ କୃତଵିକ୍ରମଃ
'ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ପରେ ତୁମର ପ୍ରତାପରେ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେଲ।'
ରାଜପୁଣ୍ଯେନ ରାଜେଂଦ୍ର ସୁଖଂ ଜୀଵଂତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ । ରାଜ୍ଞଃ ପାପେନ ନଶ୍ଯଂତି ତସ୍ମାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଚର
'ରାଜାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ, ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ପାପରେ ସେମାନେ ନଶ୍ଵର ହୁଅନ୍ତି—ସେଥିପାଇଁ ଭଲ କାମ କର।'
ସମାଦୃତସ୍ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଃ କୃତଶ୍ଚାପି ନରାଧିପ । ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯ କର୍ମାପି ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ତଥା ନହି
'ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପାଳନ କରିଛ। କିନ୍ତୁ ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ନାହିଁ।'
କଲେଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଵେଶଂ ତୁ ଵର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ । ଜୈନଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵେ ପାପପ୍ରମୋହିତାଃ
'କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ପାପରେ ମୁହଁ ଦେଇ ଜୈନ ଧର୍ମ ଅନୁସରିବେ, ଏଭଳି କଳିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।'
ଵେଦାଚାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପାପଂ ଯାସ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ । ପାପସ୍ଯ ମୂଲମେଵଂ ଵୈ ଜୈନଧର୍ମଂ ନ ସଂଶଯଃ
ବେଦ ଆଚାରକୁ ଛାଡି ମଣିଷମାନେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବେ; ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଜୈନ ଧର୍ମ ପାପର ମୂଳ ହେବ।
ଅନେନ ମୁଗ୍ଧା ରାଜେଂଦ୍ର ମହାମୋହେନ ପାତିତାଃ । ମାନଵାଃ ପାପସଂଘାତାସ୍ତେଷାଂ ନାଶାଯ ନାନ୍ଯଥା
ହେ ରାଜା, ଏହି ବଡ଼ ମୋହରେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ପାପରେ ବନ୍ଧା ଥିବାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ନାଶ ପାଇବେ।
ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯେଵ ଗୋଵିଂଦଃ ସର୍ଵପାପାପହାରକଃ । ସ୍ଵେଚ୍ଛାରୂପଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସଂହରିଷ୍ଯତି ପାତକାତ୍
ଗୋବିନ୍ଦ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଆସିବେ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିବେ; ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟମାନୋକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ।
ପାପେଷୁ ସଂଗତେଷ୍ଵେଵଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛନାଶାଯ ଵୈ ପୁନଃ । କଲ୍କିରେଵ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ମଣିଷମାନେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଦେବତା କଳ୍କି ନିଜେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଵ୍ଯଵହାରଂ କଲେଶ୍ଚୈଵ ତ୍ଯଜ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଶ୍ରଯ । ଵର୍ତଯସ୍ଵ ହି ସତ୍ଯେନ ପ୍ରଜାପାଲୋ ଭଵସ୍ଵ ହି
କଳିଯୁଗର ଆଚରଣକୁ ଛାଡ଼, ପୁଣ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେ; ସତ୍ୟରେ ଚାଲିବା, ଏବଂ ଜନମାନୋକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଵେନ ଉଵାଚ- ଅହଂ ଜ୍ଞାନଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାତଂ ମଯା ଇହ । ଯୋଽନ୍ଯଥା ଵର୍ତତେ ଚୈଵ ସ ଦଂଡ୍ଯୋ ଭଵତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ବେନ କହିଲେ— ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ସବୁକିଛି ମୁଁ ଜାଣିଛି; ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଚାଲିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡିତ ହେବ।
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ଭାଷମାଣଂ ତଂ ରାଜାନଂ ପାପଚେତନମ୍ । କୁପିତାସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ
ସେ ରାଜା ଅତିରିକ୍ତ କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ପାପମନା ବେନ ଉପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ମହାତ୍ମାମାନେ କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ।
କୁପିତେଷ୍ଵେଵ ଵିପ୍ରେଷୁ ଵେନୋ ରାଜା ମହାତ୍ମସୁ । ବ୍ରହ୍ମଶାପଭଯାତ୍ତେଷାଂ ଵଲ୍ମୀକଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେନ ଉପରେ କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପକୁ ଭୟ କରି ଏକ ପିଲାମାଟି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ତେ ମୁନଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଵେନଂ ପଶ୍ଯଂତି ସର୍ଵତଃ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରନଷ୍ଟଂ ଭୂପଂ ତଂ ଵଲ୍ମୀକସ୍ଥଂ ସୁସାଂପ୍ରତମ୍
ତାପରେ ସେ ମୁନିମାନେ କ୍ରୁଧିତ ହୋଇ ସମସ୍ତଠାରେ ବେନକୁ ଖୋଜିଲେ; ରାଜା ହରାଇଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପିଲାମାଟି ଭିତରେ ମିଳିଲେ।
ବଲାଦାନିନ୍ଯୁସ୍ତଂ ଵିପ୍ରାଃ କ୍ରୂରଂ ତଂ ପାପଚେତନମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ପାପକର୍ମାଣଂ ମୁନଯଃ ସୁସମାହିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେହି କ୍ରୁର, ପାପମନା ବେନକୁ ବାହାର କଲେ; ତାଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଗଲେ।
ସଵ୍ଯଂ ପାଣିଂ ମମଂଥୁସ୍ତେ ଭୂପସ୍ଯ ଜାତମନ୍ଯଵଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ମହାହ୍ରସ୍ଵୋ ନୀଲଵର୍ଣୋ ଭଯଂକରଃ
କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ବାମ ହାତକୁ ମଥିଲେ; ସେଠାରୁ ଏକ ଛୋଟ, କଳା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ବର୍ବରୋ ରକ୍ତନେତ୍ରସ୍ତୁ ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାପାନାଂ ନିଷାଦାନାଂ ବଭୂଵ ହ
ସେ ବାର୍ବର, ଲାଲ ଆଖି, ହାତରେ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ପାପୀ ନିଷାଦମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ହେଲେ।
ଧାତା ପାଲଯିତା ରାଜା ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପକର୍ମାଣମୃଷଯସ୍ତୁ ମହାମତେ
ସେ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ଶାସକ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମୁନିମାନେ—
ମମଂଥୁର୍ଦକ୍ଷିଣଂ ପାଣିଂ ଵେନସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ମହାତ୍ମା ସ ଯେନ ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁଂଧରା
ତାପରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ବେନଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତକୁ ମଥିଲେ; ସେଠାରୁ ଏକ ମହାତ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧାଇଥିଲେ।
ପୃଥୁର୍ନାମ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ରାଜରାଜୋ ମହାବଲଃ । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଵେନୋ ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦଃ
ସେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ପୃଥୁ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବେନ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଚକ୍ରଵର୍ତିପଦଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ଜଗାମ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭୋଗ କରି, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।