ଯଦାତିଥିର୍ଗୃହେ ଯାତି ମହୋକ୍ଷଂ ପଚତେ ଦ୍ଵିଜଃ । ଅଜଂ ଵା ରାଜରାଜେଂଦ୍ର ଅତିଥିଂ ପରିଭୋଜଯେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଗୃହକୁ ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜନ୍ମ ଲୋକ ଏକ ବଡ଼ ବୃଷଭ କିମ୍ବା ଏକ ଛାଗ ପକାନ୍ତି, ରାଜାନାମ ମଧ୍ୟରାଜ, ଏହିପରି ଅତିଥିଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଶ୍ଵମେଧମଖେ ଅଶ୍ଵଂ ଗୋମେଧେ ଵୃଷମେଵ ଚ । ନରମେଧେ ନରଂ ରାଜନ୍ଵାଜପେଯେ ତଥା ହ୍ଯଜାନ୍
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଘୋଡ଼ା, ଗୋମେଧରେ ବୃଷ, ନରମେଧରେ ମଣିଷ, ଓ ରାଜା, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ଛାଗ ବଳି ଦିଆଯାଏ।
ରାଜସୂଯେ ମହାରାଜ ପ୍ରାଣିନାଂ ଘାତନଂ ବହୁ । ପୁଂଡରୀକେ ଗଜଂ ହନ୍ଯାଦ୍ଗଜମେଧେଽଥ କୁଂଜରମ୍
ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ, ମହାରାଜ, ବହୁତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବଳି ଦିଆଯାଏ; ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞରେ ହାତୀକୁ, ଏବଂ ଗଜମେଧରେ ବଡ଼ ହାତୀକୁ ବଳି ଦିଆଯାଏ।
ସୌତ୍ରାମଣ୍ଯାଂ ପଶୁଂ ମେଧ୍ଯଂ ମେଷମେଵ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ । ନାନାରୂପେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଶ୍ରୂଯତାଂ ନୃପନଂଦନ
ସୌତ୍ରାମଣୀ ଯଜ୍ଞରେ ବଳିଯୋଗ୍ୟ ପଶୁ, ବିଶେଷକରି ଏକ ମେଷ ଦିଆଯାଏ; ରାଜପୁତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞରେ କଣ ହୁଏ ଶୁଣ।
ନାନାଜାତିଵିଶେଷାଣାଂ ପଶୂନାଂ ଘାତନଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଯଚ୍ଚାପି ଦୀଯତେ ଦାନଂ କିଂ ତଦ୍ଦାନସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେବା କଥା ଲିଖାଯାଇଛି; ଏବଂ ଯାହା ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନର ଲକ୍ଷଣ କଣ?
ଜ୍ଞେଯଂ ତଦନ୍ନମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ କ୍ରିଯତେ ଭୂରିଭୋଜନମ୍ । ଅତ୍ଯଂତଦୋଷହୀନାଂସ୍ତାନ୍ହିଂସଂତି ଯନ୍ମହାମଖେ
ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟକୁ ବହୁତ ଭୋଜନ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ; ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୋଷରହିତ, ସେମାନେ ମହାଯଜ୍ଞରେ କାହାକୁ ହିଂସା କରନ୍ତି।
ତତ୍ର କିଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଧର୍ମଃ କିଂ ଫଲଂ ତତ୍ର ଭୂପତେ । ପଶୂନାଂ ମାରଣଂ ଯତ୍ର ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵେଦପଂଡିତୈଃ
ସେଠାରେ କଣ ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଭୂପତି? ଯେଉଁଠାରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେବାକୁ ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିନଷ୍ଟଧର୍ମଂ ଚ ନ ପୁଣ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷଦାଯକମ୍ । ଦଯାଂ ଵିନା ହି ଯୋ ଧର୍ମଃ ସ ଧର୍ମୋ ଵିଫଲାଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ; କାରଣ, ଦୟା ବିନା ଯେଉଁ ଧର୍ମ, ସେ ଧର୍ମ ଫଳ ଦିଏନାହିଁ।
ଜୀଵାନାଂ ପାଲନଂ ଯତ୍ର ତତ୍ର ଧର୍ମୋ ନ ସଂଶଯଃ । ସ୍ଵାହାକାରଃ ସ୍ଵଧାକାରସ୍ତପଃ ସତ୍ଯଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମ ଅଛି; ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ତପସ୍ୟା ଓ ସତ୍ୟ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦଯାହୀନଂ ଚାପଲଂ ସ୍ଯାନ୍ନାସ୍ତି ଧର୍ମସ୍ତୁ ତତ୍ର ହି । ଏତେ ଵେଦା ନ ଵେଦାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦଯା ଯତ୍ର ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଦୟା ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଚଞ୍ଚଳତା ଆସେ; ସେଠାରେ ଧର୍ମ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଦୟା ନାହିଁ, ସେଠି ବେଦ ମଧ୍ୟ ବେଦ ନୁହେଁ।
ଦଯାଦାନପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଜୀଵମେଵ ପ୍ରରକ୍ଷଯେତ୍ । ଚାଂଡାଲୋଽପ୍ଯଥ ଶୂଦ୍ରୋ ଵା ସ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ସଦା ଦୟା ଓ ଦାନରେ ଲିନ, ସେ ପ୍ରାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରେ; ଚାଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁହାଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନିର୍ଦଯୋ ଯୋ ଵୈ ପଶୁଘାତପରାଯଣଃ । ସ ଵୈ ସୁନିର୍ଦଯଃ ପାପୀ କଠିନଃ କ୍ରୂରଚେତନଃ
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୟାହୀନ ଓ ପଶୁ ହତ୍ୟାରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ସତ୍ୟରେ ନିର୍ମମ, ପାପୀ, କଠୋର ଓ କ୍ରୁର ମନ୍ତାଳି।
ଵଂଚକୈଃ କଥିତୋ ଵେଦୋ ଯୋ ଵେଦୋ ଜ୍ଞାନଵର୍ଜିତଃ । ଯତ୍ର ଜ୍ଞାନଂ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ତତ୍ର ଵେଦଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠତି
ଠକେଇବା ଲୋକମାନେ କହିଥିବା ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଶୂନ୍ୟ; ଯେଉଁଠି ସଦା ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେଠି ବେଦ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହେ।
ଦଯାହୀନେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ଚ ମହାମତେ । ନାସ୍ତି ସତ୍ଯଂ କ୍ରିଯା ତତ୍ର ଵେଦଵିପ୍ରେଷୁ ଵୈ ତଦା
ଦୟା ନଥିବା ବେଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମହାମତି, ସେଠି ସତ୍ୟ କିମ୍ବା କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ; ସେଉଁଠି ବେଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଷ୍ଫଳ।
ଵେଦା ନ ଵେଦା ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସତ୍ଯଵର୍ଜିତାଃ । ଦାନସ୍ଯାପି ଫଲଂ ନାସ୍ତି ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ନ ଦୀଯତେ
ବେଦ ସତ୍ୟ ବେଦ ନୁହେଁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସତ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ; ଦାନର ଫଳ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ଵୈ ଚିହ୍ନଂ ତଥା ଦାନସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ । ଜିନସ୍ଯାପି ଚ ଯଦ୍ଧର୍ମଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଯେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଚିହ୍ନ ଅଛି, ସେପରି ଦାନର ଲକ୍ଷଣ ଅଛି; ଏବଂ ଜିନଙ୍କ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତଵାଗ୍ରେଽହଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବହୁପୁଣ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍ । ଆଦୌ ଦଯା ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ଶାଂତଭୂତେନ ଚେତସା
ତୁମ ପାଖରେ ମୁଁ ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଉପାୟ କହିବି; ପ୍ରଥମେ ଶାନ୍ତ ମନରେ ଦୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆରାଧଯେଦ୍ଧୃଦା ଦେଵଂ ଜିନଂ ଯେନ ଚରାଚରମ୍ । ମନସା ଶୁଦ୍ଧଭାଵେନ ଜିନମେକଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଯିଏ ହୃଦୟରୁ ଦେବ ଜିନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚରାଚର ସୃଷ୍ଟି ଅଛି; ଶୁଦ୍ଧ ମନେ, ଏକମାତ୍ର ଜିନଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍କାରଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ନାନ୍ଯଥା । ମାତାପିତ୍ରୋସ୍ତୁ ଵୈ ପାଦୌ କଦା ନୈଵ ପ୍ରଵଂଦଯେତ୍
ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମନା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମାଆ ବାପାଙ୍କର ପାଦକୁ କେବେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ଯେଷାମପି କା ଵାର୍ତା ଶ୍ରୂଯତାଂ ରାଜସତ୍ତମ । ଵେନ ଉଵାଚ- ଏତେ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଆଚାର୍ଯା ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା
ଅନ୍ୟମାନେ କଣ କହିବି? ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଣ। ବେନ କହିଲେ—ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଗୁରୁମାନେ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ—
ଵଦଂତି ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାନି ବହୁପୁଣ୍ଯପ୍ରଦାନି ଚ । ତତ୍କିଂ ଵଦସ୍ଵ ସତ୍ଯଂ ମେ ଯଦି ଧର୍ମମିହେଚ୍ଛସି
ଏମାନେ କହନ୍ତି ଏହାମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ। ତୁମେ ଯଦି ଏଠି ଧର୍ମ ଚାହୁଁଛ, ସତ୍ୟ କହ, ତୁମ ମତ କଣ?
ପାତକ ଉଵାଚ- ଆକାଶାଦ୍ଵୈ ମହାରାଜ ମେଘା ଵର୍ଷଂତି ଵୈ ଜଲମ୍ । ଭୂମୌ ହି ପର୍ଵତେଷ୍ଵେଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ପତିତେ ଜଲମ୍
ପାପ ରୂପୀ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ—ହେ ମହାରାଜ, ମେଘ ଆକାଶରୁ ପାଣି ବର୍ଷା କରେ; ସେହି ପାଣି ପୃଥିବୀରେ, ପାହାଡ଼ ଓ ସମସ୍ତ ଠାରେ ଝରି ପଡ଼େ।
ସ ଆପ୍ଲାଵ୍ଯ ତତସ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ଦଯାଂ ସର୍ଵତ୍ର ଭାଵଯେତ୍ । ନଦ୍ଯଃ ପାପପ୍ରଵାହାସ୍ତୁ ତାସୁ ତୀର୍ଥଂ ଶ୍ରୁତଂ କଥମ୍
ସେହି ପାଣି ବହିଯାଇ ରହିଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୟା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। କିନ୍ତୁ ନଦୀମାନେ ପାପ ନେଇ ବହେ—ତେବେ କିପରି ଏହାକୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ?
ଜଲାଶଯା ମହାରାଜ ତଡାଗାଃ ସାଗରାସ୍ତଥା । ପୃଥିଵ୍ଯାଧାରକାଶ୍ଚୈଵ ଗିରଯୋ ଅଶ୍ମରାଶଯଃ
ହେ ରାଜା, ଜଳାଶୟ, ପୋଖରୀ, ସାଗର, ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ପାଥର ତଳ—
ନାସ୍ତ୍ଯେତେଷୁ ଚ ଵୈ ତୀର୍ଥଂ ଜଲୈର୍ଜଲଦମୁତ୍ତମମ୍ । ସ୍ନାନେ ଯଦା ମହତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କସ୍ମାନ୍ମତ୍ସ୍ଯେଷୁ ଵୈ ନହି
ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ପାଣି ଠାରୁ ପାଣି ଉତ୍ତମ ନୁହେଁ; ଯଦି ସ୍ନାନ କରିଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତେବେ ମାଛମାନେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଏହା ପାଉନାହାନ୍ତି?
ଦୃଷ୍ଟା ସ୍ନାନେନ ଵୈ ସିଦ୍ଧିର୍ମୀନାଃ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯଂତି ନାନ୍ଯଥା । ଯତ୍ର ଜିନସ୍ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ର ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ସ୍ନାନ କଲେ ମାଛମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ଯେଠି ଜିନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସେଠି ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ।
ତପୋଦାନାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ତପ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛି।
ଏକୋ ଜିନଃ ସର୍ଵମଯୋ ନୃପେଂଦ୍ର ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ଧର୍ମଂ ପରମଂ ହି ତୀର୍ଥମ୍ । ଅଯଂ ତୁ ଲାଭଃ ପରମସ୍ତୁ ତସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ୍ଯାସ୍ଵ ନିତ୍ଯଂ ସୁସୁଖୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଏକମାତ୍ର ଜିନ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା; ଏଠାରେ ଠାରୁ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିଛି ନାହିଁ। ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ; ତେଣୁ ସଦା ଧ୍ୟାନ କର, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖୀ ହେବ।
ଵିନିଂଦ୍ଯ ଧର୍ମଂ ସକଲଂ ସଵେଦଂ ଦାନଂ ସପୁଣ୍ଯଂ ପରଯଜ୍ଞରୂପମ୍ । ପାପସ୍ଵଭାଵୈର୍ବହୁବୋଧିତୋ ନୃପସ୍ତ୍ଵଂଗସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଭୁଵି ତେନ ପାପିନା
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ, ବେଦ, ଦାନ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଯଜ୍ଞକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତୁମେ ଅନେକ ପାପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଖିତ ହେଲ, ଅଙ୍ଗର ପୁଅ ହୋଇ, ସେହି ପାପୀ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ସଂବୋଧିତୋ ଵେନଃ ପାପଭାଵଂ ଗତଃ କିଲ । ପୁରୁଷେଣ ତେନ ଜୈନେନ ମହାପାପେନ ମୋହିତଃ
ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ବେନ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ, ସେହି ଜୈନ ପୁରୁଷ, ମହାପାପୀ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।