ଆନଂଦକଂଦ କମଲାପ୍ରିଯ ଵାସୁଦେଵ ସର୍ଵେଶ ଈଶ ମଧୁସୂଦନ ଦେହି ଦାସ୍ଯମ୍ । ପାଦୌ ନମାମି ତଵ କେଶଵ ଜନ୍ମଜନ୍ମ କୃପାଂ କୁରୁଷ୍ଵ ମମ ଶାଂତିଦ ଶଂଖପାଣେ
ଆନନ୍ଦର ମୂଳ, କମଳାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ମଧୁସୂଦନ, ମୋତେ ଦାସ୍ୟ ଦିଅ। କେଶବ, ଆପଣଙ୍କର ପଦକମଳକୁ ମୁଁ ଶିରୋନମନ କରୁଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଶାନ୍ତିଦାତା, ଶଂଖଧାରୀ ପ୍ରଭୁ।
ସଂସାରଦାରୁଣହୁତାଶନତାପଦଗ୍ଧଂ ପୁତ୍ରାଦିବଂଧୁମରଣୈର୍ବହୁଶୋକତାପୈଃ । ଜ୍ଞାନାଂବୁଦେନ ମମ ପ୍ଲାଵଯ ପଦ୍ମନାଭ ଦୀନସ୍ଯ ମଚ୍ଛରଣରୂପଭଵସ୍ଵ ନାଥ
ସଂସାରର ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି, ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଛି। ଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ର ହେଉଥିବା ପଦ୍ମନାଭ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ନାଥ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଆପଣ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅନ୍ତୁ।
ଏଵଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତ୍ଵଂଗସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ । ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ରୂପଂ ଘନଶ୍ଯାମଂ ମହୌଜସମ୍
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି, ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦେହରୁ, ଘନମେଘ ସଦୃଶ କଳା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ।
ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଂ ପଦ୍ମହସ୍ତଂ ମହାପ୍ରଭୁମ୍ । ଵୈନତେଯସମାରୂଢମାତ୍ମରୂପଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତମ୍
ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ପଦ୍ମ ଧାରୀ, ମହାପ୍ରଭୁ, ଗରୁଡ଼ାରେ ବସିଥିବା ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଲେ।
ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗଂ ହାରକଂକଣକୁଂଡଲୈଃ । ରାଜମାନଂ ପରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନିର୍ମଲଂ ଵନମାଲଯା
ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଅଙ୍ଗ, ହାର, କଙ୍କଣ ଓ କୁଣ୍ଡଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର, ବନମାଳା ପିନ୍ଧି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଅଂଗସ୍ଯାଗ୍ରେ ହୃଷୀକେଶଃ ଶୋଭମାନ ମହତ୍ପ୍ରଭଃ । ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଂକେନ ପୁଣ୍ଯେନ କୌସ୍ତୁଭେନ ଜନାର୍ଦନଃ
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗର ଆଗରେ ହୃଷୀକେଶ ମହାଦୀପ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ଦେହଂ ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ହରିଃ । ସ ଉଵାଚ ମହାତ୍ମାନଂ ତମଂଗମୃଷିସତ୍ତମମ୍
ନିଜ ଦେହ ଦେଖାଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ କରିଥିବା ହରି, ସେ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭୋ ଭୋ ଵିପ୍ର ମହାଭାଗ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚନଂ ଶୁଭମ୍ । ମେଘଗଂଭୀରଘୋଷେଣ ସମାଭାଷ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୋର ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜକୁ ଉପଦେଶ କଲେ।
ତପସାନେନ ତୁଷ୍ଟୋସ୍ମି ଵରଂ ଵରଯ ଶୋଭନମ୍ । ତୁଷ୍ଯମାଣଂ ହୃଷୀକେଶଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କମଲାପତିମ୍
ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏବେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବର ମାଗ। ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଦେଖି, କମଳାପତିଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କଲେ।
ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଵିରାଜଂତଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ଜନେଶ୍ଵରମ୍ । ପାଦାଂବୁଜଦ୍ଵଯଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚମକୁଥିବା, ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କ ବିରାଟ ରୂପକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପଦକମଳକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଶିରୋନମନ କଲେ।
ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟସ୍ତମୁଵାଚ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଦାସୋହଂ ତଵ ଦେଵେଶ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧର
ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଭୃତ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ପ୍ରଭୁ।'
ଵରଂ ମେ ଦାତୁକାମୋସି ଦେହି ତ୍ଵଂ ଵଂଶଜଂ ସୁତମ୍ । ଦିଵି ଶକ୍ରୋ ଯଥାଽଭାତି ସର୍ଵତେଜଃ ସମନ୍ଵିତଃ
ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ମୋ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ତେଜରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦିବିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ଏକ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ।
ତାଦୃଶଂ ଦେହି ମେ ପୁତ୍ରଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ରକ୍ଷକମ୍ । ସର୍ଵଦେଵପ୍ରିଯଂ ଦେଵ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଂ ଧର୍ମପଂଡିତମ୍
ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମରେ ପଣ୍ଡିତ ହେବ।
ଦାତାରଂ ଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନଂ ଧର୍ମତେଜଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରକ୍ଷକଂ କୃଷ୍ଣ ସତ୍ଯଧର୍ମାନୁପାଲକମ୍
ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ଦାନଶୀଳ, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମର ପାଳକ ହେବ।
ଯଜ୍ଵନାମୁତ୍ତମଂ ଚୈକଂ ଶୂରଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଭୂଷଣମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଂ ଵେଦଵିଦ୍ଵାଂସଂ ସତ୍ଯସଂଧଂ ଜିତେଂଦ୍ରିଯମ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପ୍ରବଳ ବୀର, ତିନି ଲୋକର ଶୋଭା, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ବେଦଜ୍ଞ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟୀ ଏମିତି ପୁଅ ଦିଅ।
ଅଜିତଂ ସର୍ଵଜେତାରଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ତେଜଃସମପ୍ରଭମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ତାରଂ ପୁଣ୍ଯଜଂ ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍
ଅଜୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ପୁଣ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପୁଅ ଦିଅ।
ଶାଂତଂ ତୁ ତପସୋପେତଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦମ୍ । ଵେଦଜ୍ଞଂ ଯୋଗିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭଵତୋ ଗୁଣସଂନିଭମ୍
ଶାନ୍ତ, ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଗୁଣ ସମାନ ଥିବା ପୁଅ ଦିଅ।
ଈଦୃଶଂ ଦେହି ମେ ପୁତ୍ରଂ ଦାତୁକାମୋ ଯଦା ଵରମ୍ । ଶ୍ରୀଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ- ଏଭିର୍ଗୁଣୈଃ ସମୋପେତସ୍ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏମିତି ଗୁଣ ଥିବା ପୁଅ ଦିଅ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହାଅ। ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ କହିଲେ— ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ପୁଅ ତୁମର ହେବ।
ଅତ୍ରିଵଂଶସ୍ଯ ଵୈ ଧର୍ତା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାସ୍ଯ ମହାମତେ । ତେଜସା ଯଶସା ପୁଣ୍ଯୈଃ ପିତରଂ ଚୋଦ୍ଧରିଷ୍ଯତି
ସେ ଅତ୍ରିବଂଶର ଧାରକ ହେବ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତାଙ୍କର ତେଜ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ।
ଉଦ୍ଧରିଷ୍ଯତି ଯଃ ସତ୍ଯୈଃ ପିତରଂ ଚ ପିତାମହମ୍ । ଭଵାନ୍ଯାସ୍ଯତି ମେ ସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଯିଏ ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ, ସେ ମୋର ନିଜ ନିବାସକୁ, ସେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଦେଵେଶସ୍ତମଂଗଂ ପ୍ରତି ସ ଦ୍ଵିଜ । କସ୍ଯଚିତ୍ପୁଣ୍ଯଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯାଂ କନ୍ଯାଂ ଵିଵାହଯ
ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ସେ ଦ୍ୱିଜକୁ କହିଲେ— ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପୁଣ୍ୟବତୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କର।
ତସ୍ଯାମୁତ୍ପାଦଯ ସୁତଂ ଶୁଭଂ ପୁଣ୍ଯାଵହ ପ୍ରିଯମ୍ । ସ ଭଵିଷ୍ଯତି ଧର୍ମାତ୍ମା ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମହାମତେ
ସେଇ କନ୍ୟାଠାରୁ ଏକ ଶୁଭ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ତୁମ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ମୋର କୃପାରେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବ।
ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଵେତ୍ତା ଚ ଯାଦୃଶୋ ଵାଂଛିତସ୍ତ୍ଵଯା । ଏଵଂ ଵରଂ ତତୋ ଦତ୍ଵା ଅଂତର୍ଧାନଂ ଗତୋ ହରିଃ
ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ଯେପରି ତୁମେ ଚାହିଅଛ, ସେପରି ପୁଅ ହେବ। ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ହରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ- ଶପ୍ତା ଗଂଧର୍ଵପୁତ୍ରେଣ ସୁଶଂଖେନ ମହାତ୍ମନା । ତସ୍ଯ ଶାପାତ୍କଥଂ ଜାତା କିଂ କିଂ କର୍ମ କୃତଂ ତଯା
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ଗନ୍ଧର୍ବପୁତ୍ର ସୁଶଂଖଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ସେ, ତାଙ୍କ ଶାପରେ କିପରି ଏହି ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ସେ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ?
ସା ଲେଭେ କୀଦୃଶଂ ପୁତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ଶାପାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ସୁନୀଥାଯାଶ୍ଚ ଚରିତଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ତାଙ୍କ ଶାପରେ ସେ କିପରି ପୁଅ ପାଇଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ? ସୁନୀଥାଙ୍କର କଥା ଆମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ସୁଶଂଖେନାପି ତେନୈଵ ସା ଶପ୍ତା ତନୁମଧ୍ଯମା । ପିତୁଃ ସ୍ଥାନଂ ଗତା ସା ତୁ ସୁନୀଥା ଦୁଃଖପୀଡିତା
ସୂତ କହିଲେ— ସେଇ ସୁଶଂଖଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶାପିତ ହେଲେ, ସୁନୀଥା, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।
ପିତରଂ ଚାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ ଚରିତଂ ଚ ପ୍ରକାଶିତମ୍ । ଶ୍ରୁତଵାନ୍ସୋପି ଧର୍ମାତ୍ମା ମୃତ୍ଯୁଃ ସତ୍ଯଵତାଂ ଵର
ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଏହି କଥା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣିଲେ।
ତାମୁଵାଚ ସୁନୀଥାଂ ତୁ ସୁତାଂ ଶପ୍ତାଂ ମହାତ୍ମନା । ଭଵତ୍ଯା ଦୁଷ୍କୃତଂ ପାପଂ ଧର୍ମ ତେଜଃ ପ୍ରଣାଶନମ୍
ସେ ମହାତ୍ମା, ଶାପିତ ଝିଅ ସୁନୀଥାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମେ ଯେ ଅପକର୍ମ କରିଛ, ତାହା ତୁମର ଧର୍ମ ଓ ତେଜକୁ ନଶ୍ଟ କରିଛି।'
କସ୍ମାତ୍କୃତଂ ମହାଭାଗେ ସୁଶାଂତସ୍ଯ ହି ତାଡନମ୍ । ଵିରୁଦ୍ଧଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଭଵତ୍ଯା ପରିକଲ୍ପିତମ୍
ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲ? ଶାନ୍ତ ସୁଶାନ୍ତଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଚିନ୍ତା ଥିଲା।
କାମକ୍ରୋଧଵିହୀନଂ ତଂ ସୁଶାଂତଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲମ୍ । ତପୋମାର୍ଗେ ଵିଲୀନଂ ଚ ପରବ୍ରହ୍ମଣି ସଂସ୍ଥିତମ୍
ଯିଏ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ଧର୍ମପ୍ରେମୀ, ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ, ପରବ୍ରହ୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଇ ସୁଶାନ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ଆଘାତ କଲ।