ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ପଦଂ ଭୁଂକ୍ତେ ତ୍ରିଲୋକଧୃକ୍ । ଏଵଂ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତମିଂଦ୍ରସ୍ଯାପି ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ ତିନି ଲୋକର ଧାରକ ତାଙ୍କର ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଭଳି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା କହିଦେଲି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଯତି ଗୋଵିଂଦୋ ଭାଵଧ୍ଯାନେନ ସତ୍ତମ । ସର୍ଵଂ ଦଦାତି ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂତୋଷିତୋ ହରିଃ
ଭକ୍ତିରେ ଗୋବିନ୍ଦ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବର ଧ୍ୟାନରେ ମଧ୍ୟ। ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ହରି ସବୁ କିଛି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦାରାଧ୍ଯ ଗୋଵିଂଦଂ ସର୍ଵଦଂ ସର୍ଵସଂଭଵମ୍ । ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଵେତ୍ତାରଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁରୁଷଂ ଵରମ୍
ସେହିପାଇଁ, ସବୁକିଛି ଦେଇଥିବା, ସବୁର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସବୁରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ଯଦ୍ଯଦିଚ୍ଛସି ନଂଦନ
ତେଣୁ, ନନ୍ଦନ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଁବ, ସେସବୁ ପାଇପାରିବ।
ସୁଖସ୍ଯ ଦାତା ପରମାର୍ଥଦାତା ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଦାତା ଜଗତାଂ ହି ନାଥଃ । ତସ୍ମାତ୍ତମାରାଧଯ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଇଂଦ୍ରସମଂ ହି ପୁତ୍ରମ୍
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୁଖର ଦାତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ଦାତା, ମୋକ୍ଷର ଦାତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ। ଏହିପାଇଁ, ପୁଅ, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପୁଅ ପାଇପାରିବ।
ଆକର୍ଣ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ପରମାର୍ଥଯୁକ୍ତମୁକ୍ତଂ ମହାତ୍ମା ଋଷିଣା ହି ତେନ । ସଂଗୃହ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଚନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଶାଶ୍ଵତମଭ୍ଯଯାତ୍ସଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କ କଥାରେ ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟ ଶୁଣି, ତାହାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏଇ ଶାଶ୍ୱତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ଆମଂତ୍ର୍ଯ ଚାଂଗଃ ପିତରଂ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମଜଂ ବ୍ରହ୍ମସମାନମେଵ । ସଂପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ମେରୁଗିରେସ୍ତୁ ଶୃଂଗଂ ତଂ କାଂଚନୈ ରତ୍ନମଯୈଃ ସମେତମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ମହାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ସୁନା ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସହସ୍ରସଂହିତାଯାଂ ଭୂମିଖଂଡେ। ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଏକତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ପବିତ୍ର ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ଭେନାଙ୍କ କଥାର ଏକତିରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ରଚିତ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ନାନାରତ୍ନୈଃ ସୁଦୀପ୍ତାଂଗୋ ହାଟକେନାପି ସର୍ଵତଃ । ରାଜମାନୋ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯଥା ସୂର୍ଯଃ ସ୍ଵରଶ୍ମିଭିଃ
ସୂତ କହିଲେ— ବହୁ ରତ୍ନ ଓ ସୁନାର ଆଭାରେ ଚାରିପାଖରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଶ୍ମି ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଛାଯାମଶୋକାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଶୀତଲାଂ ସୁଖଦାଯିନୀମ୍ । ଧ୍ଯାଯଂତି ଯୋଗିନଃ ସର୍ଵେ ଉପଵିଷ୍ଟା ଦୃଢାସନେ
ଏଠାରେ ଶୀତଳ ଓ ସୁଖଦାୟିନୀ ଅଶୋକ ଛାୟାକୁ ପାଇ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀ ଦୃଢ଼ ଆସନରେ ବସି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଉଥିଲେ।
କ୍ଵଚିତ୍ତପଂତି ମୁନଯଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଗାଯଂତି କିନ୍ନରାଃ । ସଂତୁଷ୍ଟା ଋଷିଗଂଧର୍ଵା ଵୀଣାତାଲକରାଵିଲାଃ
କେଉଁଠି ମୁନିମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବୀଣାର ତାଳ ଓ ରାଗରେ ଆନନ୍ଦିତ।
ତାଲମାନଲଯେ ଲୀନାଃ ସ୍ଵରୈଃ ସପ୍ତଭିରନ୍ଵିତୈଃ । ମୂର୍ଚ୍ଛନାରତ୍ନିସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଗୀତଂ ମନୋହରମ୍
ସେମାନେ ତାଳ ଓ ଲୟରେ ଲୀନ, ସାତଟି ସ୍ୱର ଓ ରାଗର ମାଣିକ୍ୟ ସହିତ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଆକର୍ଷକ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଵୈ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଚଂଦନଚ୍ଛାଯସଂଶ୍ରିତାଃ । ଗଂଧର୍ଵା ଗୀତତତ୍ଵଜ୍ଞା ଗୀତଂ ଗାଯଂତି ତତ୍ପରାଃ
ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ, ଚନ୍ଦନ ଛାୟାରେ ଥିବା, ସଙ୍ଗୀତର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ନୃତ୍ଯଂତି ଯୋଷିତସ୍ତତ୍ର ଦେଵାନାଂ ପର୍ଵତ୍ତୋତ୍ତମେ । ପାପହା ପୁଣ୍ଯଦୋ ଦିଵ୍ଯଃ ସୁଶ୍ରେଯସାଂ ପ୍ରଦାଯକଃ
ସେଠାରେ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ପର୍ବତକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି, ଦିବ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛି।
ଵେଦଧ୍ଵନିଃ ସମଧୁରଃ ଶ୍ରୂଯତେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ । ଚଂଦନାଶୋକପୁନ୍ନାଗୈଃ ଶାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲକୈଃ
ସେଠି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ, ବେଦର ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଧୁର ଭାବେ ଶୁଣାଯାଉଛି, ଚନ୍ଦନ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ଶାଳ, ତାଳ ଓ ତମାଳ ଗଛରେ ଘେରାଯାଇ।
ଵଟୈସ୍ତୁ ମେଘସଂକାଶୈ ରାଜତେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ । ସଂତାନକୈଃ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୈ ରଂଭାପାଦପସଂକୁଲୈଃ
ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବଟବୃକ୍ଷ, ସନ୍ତାନକ ଓ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ରମ୍ଭା ଗଛର ଭିଡ଼ରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଚମକୁଛି।
ନଗେଂଦ୍ରୋ ଭାତି ସର୍ଵତ୍ର ନାକଵୃକ୍ଷୈଃ ସୁପୁଷ୍ପିତୈଃ । ନାନାଧାତୁସମାକୀର୍ଣୋ ନାନାରତ୍ନଚଯୋ ଗିରିଃ
ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠି ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଲାଗିଥିବା ଦେବ ଗଛରେ ଚାରିପାଖ ଚମକୁଛି, ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରତ୍ନର ଢେର ରହିଛି।
ନାନାକୌତୁକସଂଯୁକ୍ତୋ ନାନାମଂଗଲସଂଯୁତଃ । ଵେଦଵୃଂଦୈଃ ସୁସଂଜୁଷ୍ଟୋ ହ୍ଯପ୍ସରୋଗଣସଂକୁଲଃ
ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବେଦ ପାଠକ ଦଳରେ ଶୋଭିତ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଋଷିଭିର୍ମୁନିଭିଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଗଂଧର୍ଵୈଃପରିଭାତିସଃ । ଗଜୈଶ୍ଚାଚଲସଂକାଶୈଃ ସିଂହନାଦୈର୍ଵିରାଜତେ
ଋଷି, ମୁନି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ପାହାଡ଼ ପରି ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ସିଂହର ଗର୍ଜନରେ ଗଞ୍ଜାଉଛନ୍ତି, ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଶରଭୈର୍ମତ୍ତଶାର୍ଦୂଲୈର୍ମୃଗଧୂର୍ତୈରଲଂକୃତଃ । ଵାପୀକୂପତଡାଗୈଶ୍ଚ ସଂପୂର୍ଣୈର୍ଵିମଲୋଦକୈଃ
ଏଠି ଶରଭ, ମଦମସ୍ତ ବାଘ ଏବଂ ଚତୁର ହରିଣମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ସହିତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କୁଆଁ, ପୋକରି ଓ ତଳାବ ଅଛି।
ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ପରିଶୋଭତେ । କନକୋତ୍ପଲୈଶ୍ଚ ଶ୍ଵେତୈଶ୍ଚ ରକ୍ତୋତ୍ପଲୈର୍ଵିରାଜତେ
ଏଠି ସବୁଠାରେ ହଂସ ଓ କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସୁନା ଗୋଲାପ, ଧଳା ଓ ଲାଲ ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ନଦୀସ୍ରଵଣସଂଘାତୈର୍ଵିମଲୈଶ୍ଚୋଦକୈସ୍ତଥା । ଶାଲତାଲୈଶ୍ଚ ରୂପୈଶ୍ଚ ସଗଜୈଃ ସ୍ଫାଟିକୈସ୍ତଥା
ନଦୀ ଓ ଝରଣାମାନେ ଏଠି ଏକଠି ହୋଇ ଚଳିଛି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ରହିଛି, ଶାଳ ଓ ତାଳ ଗଛ, ସହିତେ ହାତୀ ଓ ସ୍ଫଟିକ ପଥର ଏଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଵିସ୍ତୀର୍ଣୈଃ କାଂଚନୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ସୂର୍ଯଵହ୍ନିସମପ୍ରଭୈଃ । ଶିଲାତଲୈଶ୍ଚ ସଂପୂର୍ଣଃ ଶୈଲରାଜୋ ଵିରାଜତେ
ବିସ୍ତୃତ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଦିବ୍ୟ ପଥର ତଳା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ଏହିପରି ପଥର ତଳାରେ ଶୈଳରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ଵିମାନୈର୍ଦେଵତାନାଂ ଚ ପ୍ରାସାଦୈଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମୈଃ । ହଂସଚଂଦ୍ରପ୍ରତୀକାଶୈର୍ହେମଦଂଡୈରଲଂକୃତଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ପ୍ରାସାଦ, ହଂସ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୁନା ଖୁଟି ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭିତ।
କଲଶୈଶ୍ଚାମରୈର୍ଯୁକ୍ତୈଃ ପ୍ରାସାଦୈଃ ପରିଶୋଭିତଃ । ନାନାଗୁଣପ୍ରମୁଦିତ ଦେଵଵୃଂଦୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତଃ
କଳଶ ଓ ଚାମରି ଲାଗିଥିବା ପ୍ରାସାଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭା ପାଉଛି, ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ଦେବମାନେ ଏଠି ଏହାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି।
ଦେଵଵୃଂଦୈରନେକୈଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵୈଶ୍ଚାରଣୈସ୍ତଥା । ସର୍ଵତ୍ର ରାଜତେ ପୁଣ୍ଯୋ ମେରୁର୍ଗିରିଵରୋତ୍ତମଃ
ଅନେକ ଦେବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏଠି ରହିଛନ୍ତି, ସବୁଠାରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ମେରୁ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଛି।
ତସ୍ମାଦ୍ଗଂଗାମହାପୁଣ୍ଯା ପୁଣ୍ଯତୋଯା ମହାନଦୀ । ପ୍ରସୂତା ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାଢ୍ଯା ହଂସପଦ୍ମୈଃ ସମାକୁଲା
ସେଠାରୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହାପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ହଂସ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଇଛି।
ମୁନିଭିଃ ସେଵ୍ଯମାନା ସା ଋଷିସଂଘୈର୍ମହାନଦୀ । ଏଵଂଗୁଣଂ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପୁଣ୍ଯକୌତୁକମଂଗଲମ୍
ମୁନିମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସେଇ ମହାନଦୀକୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେହି ଗୁଣସମୃଦ୍ଧ, ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପାହାଡ଼ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
ଅଂଗଶ୍ଚାତ୍ରିସୁତଃ ପୁଣ୍ଯଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାମୁନିଃ । ଗଂଗାତୀରେ ସୁପୁଣ୍ଯେ ଚ ଏକାଂତେ ଚାରୁକଂଦରେ
ତାପରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଅଙ୍ଗ ମହାମୁନି, ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ରୋପଵିଶ୍ଯ ମେଧାଵୀ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ । ସର୍ଵେଂଦ୍ରିଯାଣି ସଂଯମ୍ଯ ହୃଷୀକେଶଂ ମନୋଗତମ୍
ସେଠି ମେଧାବୀ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ମନକୁ ହୃଷୀକେଶ ଉପରେ ଲଗାଇ ବସିଲେ।