ତସ୍ଯ ପିତ୍ରା ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ କଦା ନୈଵାନୁରଂଜିତାଃ । ତେନାନୁରଂଜିତାଃ ସର୍ଵା ମୁମୁଦିରେ ସୁଖେନ ଵୈ
ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେବେ ବି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ରଞ୍ଜିତ ହୋଇନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପୃଥୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ରଞ୍ଜିତ ହେଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚିଲେ।
ଅନୁରାଗାତ୍ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ନାମ ରାଜେତ୍ଯଜାଯତ । ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ସୁଵୀରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେହି ବୀର ପ୍ରତି ସମସ୍ତଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଦ୍ୱାରା 'ରାଜା' ନାମଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶୂରବୀର ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବାବେଳେ ଏହି ନାମ ହେଲା।
ଆପସ୍ତସ୍ତଂଭିରେ ସର୍ଵା ଭଯାତ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଦୁର୍ଗଂ ମାର୍ଗଂ ଵିଲୋପ୍ଯୈଵ ସୁମାର୍ଗଂ ପର୍ଵତା ଦଦୁଃ
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଜଳ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲା; ପାହାଡ଼ମାନେ କଠିନ ରାସ୍ତା ହଟାଇ ଉପଯୋଗୀ ମାର୍ଗ ଦେଲେ।
ଧ୍ଵଜଭଂଗଂ ନ ଚକ୍ରୁସ୍ତେ ଗିରଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ । ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵତ୍ର କାମଧେନଵଃ
ପାହାଡ଼ମାନେ କେବେ ବି ଧ୍ୱଜ ଭଙ୍ଗ କରିନଥିଲେ; ଏବଂ ଅଳା ଚାଷ ଛଡ଼ା ମାଟି ସମସ୍ତଠାରେ ଇଛାମୃଗ ଗାଈ ପରି ଫଳ ଦେଉଥିଲା।
ପର୍ଜନ୍ଯଃ କାମଵର୍ଷୀ ଚ ଵେଦଯଜ୍ଞାନ୍ମହୋତ୍ସଵାନ୍ । କୁର୍ଵଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ତଥା ପରେ
ବର୍ଷାମେଘ ଇଛାମତେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ୱେଦିକ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ।
ସର୍ଵକାମଫଲା ଵୃକ୍ଷାସ୍ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ପାର୍ଥିଵେ । ନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ନ ଚ ଵ୍ଯାଧିର୍ନାକାଲମରଣଂ ନୃଣାମ୍
ସେଇ ରାଜା ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଇଛା ଫଳ ଦେଉଥିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନଥିଲା।
ସର୍ଵେ ସୁଖେନ ଜୀଵଂତି ଲୋକା ଧର୍ମପରାଯଣାଃ । ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଦୁର୍ଧର୍ଷେ ରାଜରାଜେ ମହାତ୍ମନି
ସେହି ଅଜେୟ ଓ ମହାତ୍ମା ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଓ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଯଜ୍ଞେ ପୈତାମହେ ଶୁଭେ । ସୂତ ସୂତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୌମ୍ଯେହନି ମହାତ୍ମନି
ସେହି ସମୟରେ, ପିତୃୟ ଯଜ୍ଞରେ, ଶୁଭ ଦିନରେ, ସୂତା ନାମକ ମହାତ୍ମା ସୂତ୍ୟା କ୍ରିୟାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ମହାଯଜ୍ଞେ ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋଽଥ ମାଗଧଃ । ପୃଥୋଃସ୍ତଵାର୍ଥଂ ତୌ ତତ୍ର ସମାହୂତୌ ମହର୍ଷିଭିଃ
ସେଇ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ଜ୍ଞାନୀ ମାଗଧ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମହାର୍ଷିମାନେ ଦୁହେଁକୁ ପୃଥୁଙ୍କର ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ।
ସୂତସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଶିଖାସୂତ୍ରେଣ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵେଦାଧ୍ଯଯନତତ୍ପରଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ସୂତାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କହିବି; ଶିଖା ଓ ପବିତ୍ର ତାଗ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵେତ୍ତାସାଵଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁପାସତେ । ଦାନାଧ୍ଯଯନସଂପନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମାଚାରପରାଯଣଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣନ୍ତି, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରନ୍ତି, ଦାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଦେଵାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ପୂଜନାଭିରତଃ ସଦା । ଯାଚକସ୍ତାଵକୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଵେଦମଂତ୍ରୈର୍ଯଜେତ୍କିଲ
ସେ ସଦା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗ୍ନ, ଦାନ ମାଗୁଥିବା, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାଚାରପରୋ ନିତ୍ଯଂ ସଂବଂଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ । ଏଵଂ ସ ମାଗଧୋ ଜଜ୍ଞେ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଵର୍ଜିତଃ
ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣରେ ଲଗ୍ନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି; ଏଭଳି ମାଗଧ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଛଡ଼ା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ବଂଦିନଶ୍ଚାରଣାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ । ଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ମହାଭାଗାଃ ସ୍ତାଵକାଃ ପ୍ରଭଵଂତି ତେ
ସମସ୍ତ ବନ୍ଦି ଓ ଚାରଣମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣ ଛଡ଼ା; ସେମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସ୍ତୁତିକାର ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ।
ସ୍ତଵନାର୍ଥମୁଭୌ ସୃଷ୍ଟୌ ନିପୁଣୌ ସୂତମାଗଧୌ । ତାଵୂଚୁର୍ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୂଯତାମେଷ ପାର୍ଥିଵଃ
ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଦୁହେଁ ଦକ୍ଷ ସୂତା ଓ ମାଗଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଋଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର।'
କର୍ମୈତଦନୁରୂପଂ ଚ ଯାଦୃଶୋଯଂ ନରାଧିପଃ । ତାଵୂଚତୁସ୍ତଦା ସର୍ଵାଂସ୍ତାନୃଷୀନ୍ବଂଦିମାଗଧୌ
ଏହି ମନୁଷ୍ୟର ଯେପରି ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ, ସେହି ପରି; ତେବେ ବନ୍ଦି ଓ ମାଗଧ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆଵାଂ ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୀଣଯାଵଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ନ ଚାସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵୋ ଵୈ କର୍ମ ନ ତଥା ଲକ୍ଷଣଂ ଯଶଃ
ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଉଛୁ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏହି ପ୍ରକାର ଖ୍ୟାତିର ସଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କର୍ମଣା ଯେନ କୁର୍ଯାଵଃ ସ୍ତୋତ୍ରମସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଜାନୀଵସ୍ତନ୍ନ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ଅଵିଜ୍ଞାତଗୁଣସ୍ଯ ହି
ଆମେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚନା କରୁଛୁ; ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହାଙ୍କ ଗୁଣ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାତ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିମା ଆମେ ଜାଣିପାରୁ ନାହିଁ।
ଭଵିଷ୍ଯୈସ୍ତୈର୍ଗୁଣୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସ୍ତୋତଵ୍ଯୋଯଂ ନରୋତ୍ତମଃ । କୃତଵାନ୍ଯାନି କର୍ମାଣି ପୃଥୁରେଵ ମହାଯଶାଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ; ପୃଥୁ ମାତ୍ର, ତାଙ୍କର ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି।
ଊଚୁସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଗୁଣାନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍ମହାତ୍ମନଃ । ସତ୍ଯଵାଞ୍ଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୋ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଖ୍ଯାତଵିକ୍ରମଃ
ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ—ସତ୍ୟବାଦୀ, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରାକ୍ରମୀ।
ସଦା ଶୂରୋ ଗୁଣଗ୍ରାହୀ ପୁଣ୍ଯଵାଂସ୍ତ୍ଯାଗଵାନ୍ଗୁଣୀ । ଧାର୍ମିକଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଯାଜକୋତ୍ତମଃ
ସେ ସଦା ସାହସୀ, ଗୁଣ ଚିହ୍ନିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ଗୁଣବାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ପ୍ରିଯଵାକ୍ସତ୍ଯଵାଦୀ ଚ ଧାନ୍ଯଵାନ୍ଧନଵାନ୍ଗୁଣୀ । ଗୁଣଜ୍ଞଃ ସଗୁଣଗ୍ରାହୀ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯଵତ୍ସଲଃ
ସେ ମଧୁର କଥା କହନ୍ତି, ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ଧାନ ଓ ଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଗୁଣବାନ୍, ଗୁଣ ଜାଣିବାରେ ଦକ୍ଷ, ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତି ପ୍ରେମଶୀଳ।
ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଵେତ୍ତା ଚ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଵେଦଵିତ୍ସୁଧୀଃ । ପ୍ରଜ୍ଞାଵାନ୍ସୁସ୍ଵରଶ୍ଚୈଵ ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଦ୍ୟାନ୍, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମପ୍ରେମୀ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ମଧୁର ସ୍ୱର ଧାରୀ ଓ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ନିପୁଣ।
ଧାତା ଗୋପ୍ତା ପ୍ରଜାନାଂ ସ ଵିଜଯୀ ସମରାଂଗଣେ । ରାଜସୂଯାଦିକାନାଂ ତୁ ଯଜ୍ଞାନାଂ ରାଜସତ୍ତମଃ
ସେ ପ୍ରଜାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ରକ୍ଷକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ; ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଆହର୍ତା ଭୂତଲେ ଚୈକଃ ସର୍ଵଧର୍ମସମନ୍ଵିତଃ । ଏତେ ଗୁଣା ଅସ୍ଯ ଚାଂଗେ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ ଏକମାତ୍ର, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଶୋଭିତ; ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦେହରେ ଏମିତି ଗୁଣ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ।
ଋଷିଭିସ୍ତୌ ନିଯୁକ୍ତୌ ତୁ କୁର୍ଵାଣୌ ସୂତମାଗଧୌ । ଗୁଣୈଶ୍ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଋଷିମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିବା ସୂତ ଓ ମାଗଧ, ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚନା କଲେ।
ତଦା ପ୍ରଭୃତି ଵୈ ଲୋକାସ୍ତଵୈସ୍ତୁଷ୍ଟା ମହାମତେ । ପୁରତଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ଦାତାରଃ ସ୍ତାଵନୈର୍ଗୁଣୈଃ
ସେଇ ସମୟରୁ, ହେ ମହାମତି, ଲୋକମାନେ ଏହି ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦାତାମାନେ ତାଙ୍କର ଗୁଣରେ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେସ୍ମିନ୍ସ୍ତଵେଷୁ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ଆଶୀର୍ଵାଦାଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯଂତେ ତେଷାଂ ଦ୍ରଵିଣମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସଂସାରରେ ପ୍ରଶଂସା ସମୟରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଏ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନ ପାଆନ୍ତି।
ସୂତାଯ ମାଗଧାଯୈଵ ବଂଦିନେ ଚ ମହୋଦଯମ୍ । ଚାରଣାଯ ତତଃ ପ୍ରାଦାତ୍ତୈଲଂଗଂ ଦେଶମୁତ୍ତମମ୍
ସୂତ, ମାଗଧ, ବନ୍ଦି ଓ ଚାରଣଙ୍କୁ ସେ ପରେ ତୈଳଙ୍ଗ ଦେଶର ଉତ୍ତମ ଭୂମି ଦାନ କଲେ।
ପୃଥୁଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଧର୍ମାତ୍ମା ହୈହଯଂ ଦେଶମେଵ ଚ । ରେଵାତୀରେ ପୁରଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵନାମ୍ନା ନୃପନଂଦନଃ
ପୃଥୁଙ୍କ ଦୟାରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ, ହୈହୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ରେବା ନଦୀ କୂଳରେ ରାଜପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ନଗର ସ୍ଥାପନ କଲେ।