ମହାକାଯୋ ମହାବାହୂ ରୂପେଣାପ୍ରତିମୋ ଭୁଵି । ଖଡ୍ଗବାଣଧରୋ ଧନ୍ଵୀ କଵଚୀ ଚ ମହାପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଦେଖିବାକୁ ବଡ଼ ଦେହ, ମୋଟ ହାତ, ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ତଳୱାର, ବାଣ, ଧନୁଷ ଓ କବଚ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଃ ସର୍ଵାଲଂକାରଭୂଷଣଃ । ତେଜସା ରୂପଭାଵେନ ସୁଵର୍ଣୈଶ୍ଚ ମହାମତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ତେଜ, ରୂପ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମନ ଅପୂର୍ବ ଥିଲା।
ଦିଵି ଇଂଦ୍ରୋ ଯଥା ଭାତି ଭୁଵି ଵେନାତ୍ମଜସ୍ତଥା । ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହାଭାଗେ ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯୋମଲାଃ
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେପରି ବେନଙ୍କର ପୁଅ ପୃଥିବୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ଏହି ମହାନ ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ ଦେବତା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଉତ୍ସଵଂ ଚକ୍ରିରେ ସର୍ଵେ ଵେନସ୍ଯ ତନଯଂ ପ୍ରତି । ଦୀପ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵଵପୁଷା ସାକ୍ଷାଦଗ୍ନିରିଵୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ
ସମସ୍ତେ ବେନଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମକୁ ଉତ୍ସବରେ ପାଳନ କଲେ; ସେ ନିଜ ଦେହର ତେଜରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।
ଆଦ୍ଯମାଜଗଵଂ ନାମ ଧନୁର୍ଗୃହ୍ଯ ମହାଵରମ୍ । ଶରାନ୍ଦିଵ୍ଯାଂଶ୍ଚ ରକ୍ଷାର୍ଥେ କଵଚଂ ଚ ମହାପ୍ରଭମ୍
ସେ ଆଦି ଆଜଗବ ନାମକ ପ୍ରମୁଖ ଧନୁଷ, ଦିବ୍ୟ ବାଣ ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚମକୁଥିବା କବଚ ଧାରଣ କଲେ।
ଜାତେ ସତି ମହାଭାଗେ ପୃଥୌ ଵୀରେ ମହାତ୍ମନି । ସଂପ୍ରହ୍ରଷ୍ଟାନି ଭୂତାନି ସମସ୍ତାନି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଏହି ମହାନ ଓ ଶୂର ପୃଥୁ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ତୋଯାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ତସ୍ଯାଭିଷେକେ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ପ୍ରତସ୍ଥିରେ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଜଳ ଏକଠା ହେଲା; ତାଙ୍କର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଣ୍ଡଳୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ପିତାମହାଦ୍ଯା ଦେଵାସ୍ତୁ ଭୂତାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣ୍ଯେଵ ଅଭ୍ଯଷିଂଚନ୍ନରାଧିପମ୍
ପିତାମହ ଆଦି ଦେବତାମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ, ଚଳ ଓ ଅଚଳ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ମହାଵୀରଂ ପ୍ରଜାପାଲଂ ପୃଥୁମେଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯୋ ରାଜରାଜ୍ଯେ ଅଭିଗମ୍ଯ ଚରାଚରୈଃ
ମହାବୀର, ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ ପୃଥୁ, ବେନଙ୍କ ପୁଅ, ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ନେବା ସମୟରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆସି ମିଶିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଦେଵୈର୍ଵିପ୍ରୈସ୍ତଥା ସର୍ଵୈରଭିଷିକ୍ତୋ ମହାମନାଃ । ରାଜ୍ଞାଂ ସମଧିରାଜ୍ଯେ ଵୈ ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ଉଚ୍ଚମନା ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବେନପୁତ୍ର ପୃଥୁଙ୍କୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯ ପିତ୍ରା ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ କଦା ନୈଵାନୁରଂଜିତାଃ । ତେନାନୁରଂଜିତାଃ ସର୍ଵା ମୁମୁଦିରେ ସୁଖେନ ଵୈ
ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେବେ ବି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ରଞ୍ଜିତ ହୋଇନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପୃଥୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ରଞ୍ଜିତ ହେଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚିଲେ।
ଅନୁରାଗାତ୍ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ନାମ ରାଜେତ୍ଯଜାଯତ । ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ସୁଵୀରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେହି ବୀର ପ୍ରତି ସମସ୍ତଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଦ୍ୱାରା 'ରାଜା' ନାମଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶୂରବୀର ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବାବେଳେ ଏହି ନାମ ହେଲା।
ଆପସ୍ତସ୍ତଂଭିରେ ସର୍ଵା ଭଯାତ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଦୁର୍ଗଂ ମାର୍ଗଂ ଵିଲୋପ୍ଯୈଵ ସୁମାର୍ଗଂ ପର୍ଵତା ଦଦୁଃ
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଜଳ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲା; ପାହାଡ଼ମାନେ କଠିନ ରାସ୍ତା ହଟାଇ ଉପଯୋଗୀ ମାର୍ଗ ଦେଲେ।
ଧ୍ଵଜଭଂଗଂ ନ ଚକ୍ରୁସ୍ତେ ଗିରଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ । ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵତ୍ର କାମଧେନଵଃ
ପାହାଡ଼ମାନେ କେବେ ବି ଧ୍ୱଜ ଭଙ୍ଗ କରିନଥିଲେ; ଏବଂ ଅଳା ଚାଷ ଛଡ଼ା ମାଟି ସମସ୍ତଠାରେ ଇଛାମୃଗ ଗାଈ ପରି ଫଳ ଦେଉଥିଲା।
ପର୍ଜନ୍ଯଃ କାମଵର୍ଷୀ ଚ ଵେଦଯଜ୍ଞାନ୍ମହୋତ୍ସଵାନ୍ । କୁର୍ଵଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ତଥା ପରେ
ବର୍ଷାମେଘ ଇଛାମତେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ୱେଦିକ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ।
ସର୍ଵକାମଫଲା ଵୃକ୍ଷାସ୍ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ପାର୍ଥିଵେ । ନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ନ ଚ ଵ୍ଯାଧିର୍ନାକାଲମରଣଂ ନୃଣାମ୍
ସେଇ ରାଜା ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଗଛମାନେ ସମସ୍ତ ଇଛା ଫଳ ଦେଉଥିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନଥିଲା।
ସର୍ଵେ ସୁଖେନ ଜୀଵଂତି ଲୋକା ଧର୍ମପରାଯଣାଃ । ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଦୁର୍ଧର୍ଷେ ରାଜରାଜେ ମହାତ୍ମନି
ସେହି ଅଜେୟ ଓ ମହାତ୍ମା ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଓ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଯଜ୍ଞେ ପୈତାମହେ ଶୁଭେ । ସୂତ ସୂତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୌମ୍ଯେହନି ମହାତ୍ମନି
ସେହି ସମୟରେ, ପିତୃୟ ଯଜ୍ଞରେ, ଶୁଭ ଦିନରେ, ସୂତା ନାମକ ମହାତ୍ମା ସୂତ୍ୟା କ୍ରିୟାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ମହାଯଜ୍ଞେ ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋଽଥ ମାଗଧଃ । ପୃଥୋଃସ୍ତଵାର୍ଥଂ ତୌ ତତ୍ର ସମାହୂତୌ ମହର୍ଷିଭିଃ
ସେଇ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ଜ୍ଞାନୀ ମାଗଧ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମହାର୍ଷିମାନେ ଦୁହେଁକୁ ପୃଥୁଙ୍କର ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ।
ସୂତସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଶିଖାସୂତ୍ରେଣ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵେଦାଧ୍ଯଯନତତ୍ପରଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ସୂତାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କହିବି; ଶିଖା ଓ ପବିତ୍ର ତାଗ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵେତ୍ତାସାଵଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁପାସତେ । ଦାନାଧ୍ଯଯନସଂପନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମାଚାରପରାଯଣଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣନ୍ତି, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରନ୍ତି, ଦାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଦେଵାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ପୂଜନାଭିରତଃ ସଦା । ଯାଚକସ୍ତାଵକୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଵେଦମଂତ୍ରୈର୍ଯଜେତ୍କିଲ
ସେ ସଦା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗ୍ନ, ଦାନ ମାଗୁଥିବା, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାଚାରପରୋ ନିତ୍ଯଂ ସଂବଂଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ । ଏଵଂ ସ ମାଗଧୋ ଜଜ୍ଞେ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଵର୍ଜିତଃ
ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣରେ ଲଗ୍ନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି; ଏଭଳି ମାଗଧ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଛଡ଼ା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ବଂଦିନଶ୍ଚାରଣାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ । ଜ୍ଞେଯାସ୍ତେ ଚ ମହାଭାଗାଃ ସ୍ତାଵକାଃ ପ୍ରଭଵଂତି ତେ
ସମସ୍ତ ବନ୍ଦି ଓ ଚାରଣମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣ ଛଡ଼ା; ସେମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସ୍ତୁତିକାର ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ।
ସ୍ତଵନାର୍ଥମୁଭୌ ସୃଷ୍ଟୌ ନିପୁଣୌ ସୂତମାଗଧୌ । ତାଵୂଚୁର୍ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୂଯତାମେଷ ପାର୍ଥିଵଃ
ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଦୁହେଁ ଦକ୍ଷ ସୂତା ଓ ମାଗଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଋଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର।'
କର୍ମୈତଦନୁରୂପଂ ଚ ଯାଦୃଶୋଯଂ ନରାଧିପଃ । ତାଵୂଚତୁସ୍ତଦା ସର୍ଵାଂସ୍ତାନୃଷୀନ୍ବଂଦିମାଗଧୌ
ଏହି ମନୁଷ୍ୟର ଯେପରି ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ, ସେହି ପରି; ତେବେ ବନ୍ଦି ଓ ମାଗଧ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆଵାଂ ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୀଣଯାଵଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ନ ଚାସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵୋ ଵୈ କର୍ମ ନ ତଥା ଲକ୍ଷଣଂ ଯଶଃ
ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଉଛୁ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏହି ପ୍ରକାର ଖ୍ୟାତିର ସଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କର୍ମଣା ଯେନ କୁର୍ଯାଵଃ ସ୍ତୋତ୍ରମସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଜାନୀଵସ୍ତନ୍ନ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ଅଵିଜ୍ଞାତଗୁଣସ୍ଯ ହି
ଆମେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚନା କରୁଛୁ; ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହାଙ୍କ ଗୁଣ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାତ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିମା ଆମେ ଜାଣିପାରୁ ନାହିଁ।
ଭଵିଷ୍ଯୈସ୍ତୈର୍ଗୁଣୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସ୍ତୋତଵ୍ଯୋଯଂ ନରୋତ୍ତମଃ । କୃତଵାନ୍ଯାନି କର୍ମାଣି ପୃଥୁରେଵ ମହାଯଶାଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ; ପୃଥୁ ମାତ୍ର, ତାଙ୍କର ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି।
ଊଚୁସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଗୁଣାନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍ମହାତ୍ମନଃ । ସତ୍ଯଵାଞ୍ଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୋ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଖ୍ଯାତଵିକ୍ରମଃ
ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ—ସତ୍ୟବାଦୀ, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରାକ୍ରମୀ।