କମଲୈଃ ଶତପତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ ସମଲଂକୃତମ୍ । ଦେଵଗଂଧର୍ଵସଂସିଦ୍ଧୈଶ୍ଚାରଣୈଶ୍ଚୈଵ କିନ୍ନରୈଃ
ସେଠି ଶତପତ୍ରୀ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତା, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ମୁନିଭିଃ ଶୁଶୁଭେ ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୋଦ୍ଯାନଵରେଣ ଚ । ଅପ୍ସରୋଗଣସଂକୀର୍ଣଂ ନାନାକୌତୁକମଂଗଲୈଃ
ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଥିଲା, ଅନେକ ଅପ୍ସରା ଏଠି ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ହେମପ୍ରାସାଦସଂବାଧଂ ଦଂଡଚ୍ଛତ୍ରୈଶ୍ଚ ଚାମରୈଃ । କଲଶୈଶ୍ଚ ପତାକାଭିଃ ସର୍ଵତ୍ରସମଲଂକୃତମ୍
ସେଠାରେ ସୁନାର ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ ଥିଲା, ଏବଂ ଦଣ୍ଡ, ଛତା, ଚାମର, କଳଶ ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ସବୁଠି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵେଦଧ୍ଵନିସମାକୀର୍ଣଂ ଗୀତଧ୍ଵନିସମାକୁଲମ୍ । ଏଵଂ ନଂଦନମାସାଦ୍ଯ ସା ରଂଭା ଚାରୁହାସିନୀ
ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଗୀତ ଶବ୍ଦରେ ସେଠା ଭରିଯାଇଥିଲା; ଏପରି ଭାବେ ସୁନ୍ଦର ହସିଥିବା ରମ୍ଭା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅପ୍ସରୋଭିଃ ସମଂ ତତ୍ର କ୍ରୀଡତ୍ଯେଵଂ ଵିଲାସିନୀ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଏକଦା ତୁ ସ ଵୃତ୍ରୋ ଵୈ କାଲାକୃଷ୍ଟୋ ଗତୋ ଵନମ୍
ସେଠି ସେ ଚଞ୍ଚଳ ସୌନ୍ଦର୍ୟବତୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ; ସୂତ କହିଲେ— ଏକଦିନ ଭାଗ୍ୟର ଆକର୍ଷଣରେ ବୃତ୍ର ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
କତିଭିର୍ଦାନଵୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ମୁଦଯା ପରଯା ଯୁତଃ । ଅଲକ୍ଷ୍ଯେ ଭ୍ରମତେ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯୈଵ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
କିଛି ଦାନବଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ବୃତ୍ର ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସେ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଦେଵରାଜୋପି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରଶ୍ଛିଦ୍ରାନ୍ଵେଷୀ ଦ୍ଵିଷାଂ କିଲ । ସ ହି ଵୃତ୍ରୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ତଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ; କାରଣ ବୃତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସମସ୍ତ କାମରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରଂ ମିତ୍ରଂ ପରଂ ଜାନନ୍ଭଯଂ ଚକ୍ରେ ନ ତସ୍ଯ ସଃ । ଭ୍ରମମାଣୋ ଵନଂ ପଶ୍ଯେତ୍ସର୍ଵତ୍ର ପରମଂ ଶୁଭମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବନ୍ଧୁ ଭାବି, କେବେ ଭୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ସବୁଠି ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସୁରମ୍ଯଂ କୌତୁକଵନଂ ଵନିତାଗଣସଂକୁଲମ୍ । ଚଂଦନସ୍ଯାପି ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଛାଯାଂ ଶୀତାଂ ସୁପୁଣ୍ଯଦାମ୍
ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ନାରୀମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଶିତଳ ଓ ପବିତ୍ର ଛାୟା ଥିଲା।
ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ରଂଭା ତତ୍ର ପ୍ରଦୀଵ୍ଯତି । ସଖୀଭିସ୍ତୁ ମହାଭାଗା ଦୋଲାରୂଢା ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସେଠି ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ଭା, ସେଇ ଛାୟା ତଳେ ନିଜ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଝୁଲାରେ ବସି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ଗାଯତେ ସୁସ୍ଵରଂ ଗୀତଂ ସର୍ଵଵିଶ୍ଵପ୍ରମୋହନମ୍ । ତତ୍ର ଵୃତ୍ରଃ ସମାଯାତଃ କାମାକୁଲିତମାନସଃ
ସେ ଏକ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା; ସେଠି ବୃତ୍ର ଆସି, ତାଙ୍କର ମନ ଏଇଚ୍ଛାରେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦୋଲାରୂଢାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ରଂଭାଂ ଚାରୁସୁଲୋଚନାମ୍
ଝୁଲାରେ ବସିଥିବା ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ ରମ୍ଭାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଇଯଂ ହି କା ଗାଯତି ଚାରୁଲୋଚନା ଵିଲାସଭାଵୈଃ ପରିଵିଶ୍ଵମେଵ । ଅତୀଵ ବାଲା ଶୁଶୁଭେ ମନୋହରା ସଂପୂର୍ଣଭାଵୈଃ ପରିମୋହଯେଜ୍ଜନମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଏହି ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ କିଏ, ଯିଏ ଚଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଗୀତ ଗାଉଛି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି? ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁବତୀ ଓ ମନୋହର, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଯେକୌଣସି ଲୋକଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିପାରିବ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ରଂଭାଂ କମଲାଯତାକ୍ଷୀଂ ପୀନସ୍ତନୀଂ ଚର୍ଚିତକୁଂକୁମାଂଗୀମ୍ । ପଦ୍ମାନନାଂ କାମଗୃହଂ ମମୈଷା ନୋ ଵା ରତିଶ୍ଚାରୁମନୋହରେଯମ୍
ସେ ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ସ୍ତନ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା ଅଙ୍ଗ, ପଦ୍ମମୁଖୀ ଓ ଆକାଙ୍କ୍ଷାର ଗୃହ। ଏଇ ସୁନ୍ଦରୀ ମୋର କି ନୁହେଁ? ଏଠି ଏ ମନୋହରୀ ନିଶ୍ଚୟ ଆନନ୍ଦଦାୟି।
ସଂପୂର୍ଣଭାଵାଂ ପରିରୂପଯୁକ୍ତାଂ କାମାଂଗଶୀଲାମତିଶୀଲଭାଵାମ୍ । ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଵଶ୍ଯମିହୈଵ ଅସ୍ଯା ମନୋଭଵେନାଦ୍ଯ ଇହୈଵ ପ୍ରେଷିତଃ
ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି, ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ସୁନ୍ଦର, ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ, ପ୍ରେମ ଓ କଳାରେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରିଣୀ। ତାଙ୍କର ମନର ଶକ୍ତିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ଆଜି ଏଠି ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି।
ଇତୀଵ ଦୈତ୍ଯଃ ସୁଵିଚିଂତଯାନ୍ଵିତଃ କାମେନ ମୁଗ୍ଧୋ ବହୁକାଲନୋଦିତଃ । ସମାତୁରସ୍ତତ୍ର ଜଗାମ ସତ୍ଵରମୁଵାଚ ତାଂ ଦୀନମନାଃ ସୁଲୋଚନାମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ଦାନବଟିଏ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଯାଇ, ଦୀର୍ଘଦିନରୁ ଜାଗ୍ରତ ଅଭିଲାଷାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସେଇ ଝିଅକୁ କହିଲା।
କସ୍ଯାସି ଵା ସୁଂଦରି କେନ ପ୍ରେଷିତା କିଂ ନାମ ତେ ପୁଣ୍ଯତମଂ ଵଦସ୍ଵ ମେ । ତଵୈଵ ରୂପେଣ ମହାତିତେଜସା ମୁଗ୍ଧୋସ୍ମି ବାଲେ ମମ ଵଶ୍ଯତାଂ ଵ୍ରଜ
ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କାହାର? କିଏ ତୁମକୁ ପଠାଇଛି? ତୁମର ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ନାମ କଣ? ମୋତେ ତୁମର ରୂପ ଓ ତେଜରେ ମୁଗ୍ଧ କରିଦେଇଛ। ମୋ ଅଧୀନକୁ ଆସ, ମୋ ପ୍ରଭାବରେ ରହ।
ଏଵମୁକ୍ତା ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ଵୃତ୍ରଂ କାମାକୁଲଂ ପ୍ରତି । ଅହଂ ରଂଭା ମହାଭାଗ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଵନମୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସେଇ ଝିଅ, କାମେ ଆକୁଳ ଭାଇଥିବା ବୃତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା, "ମୁଁ ରମ୍ଭା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଖେଳିବା ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନକୁ ଆସିଛି।"
ସଖୀସାର୍ଧଂ ସମାଯାତା ନଂଦନଂ ଵନମୁତ୍ତମମ୍ । ତ୍ଵଂ ତୁ କୋ ଵା କିମର୍ଥଂ ହି ମମ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ସମାଗତଃ
"ମୁଁ ମୋ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନନ୍ଦନ ବନକୁ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ, ତୁମେ କିଏ? ଏବଂ କି କାରଣରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ?"
ଵୃତ୍ର ଉଵାଚ- ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମି ଯୋହଂ ବାଲେ ସମାଗତଃ । ହୁତାଶନାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ସୁତଃ ଶୁଭେ
ବୃତ୍ର କହିଲେ—"ଶୁଣ, ବାଳେ, ମୁଁ କିଏ ଏବଂ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛି, ସେଥିରେ କହୁଛି। ମୁଁ ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଶୁଭେ, ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅ।"
ସଖାହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଇଂଦ୍ର ସ୍ଯାପି ଵରାନନେ । ଐଂଦ୍ରଂ ପଦଂ ଵରାରୋହେ ଅର୍ଧଂ ମେ ଭୁକ୍ତିମାଗତମ୍
"ମୁଁ ଦେବମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନର ଅର୍ଧାଂଶ ଉପଭୋଗ କରିଛି, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟି ଥିବା।"
ଅହଂ ଵୃତ୍ରଃ କଥଂ ଦେଵି ମାମେଵଂ ନ ତୁ ଵିଂଦସି । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵଶମାଯାତଂ ଯସ୍ଯୈଵ ଵରଵର୍ଣିନି
"ମୁଁ ବୃତ୍ର, ହେ ଦେବୀ, କିପରି ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନି ପାରୁନାହଁ? ତିନି ଲୋକ ମୋ ଅଧୀନକୁ ଆସିଛି, ହେ ଚମତ୍କାର ରଙ୍ଗ ଥିବା।"
ଅହଂ ଶରଣମାଯାତଃ କାମାଦ୍ରକ୍ଷ ଵରାନନେ । ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି କାମେନାକୁଲିତଂ ପ୍ରିଯେ
"ମୁଁ ଆସିଛି ତୁମ ପାଖକୁ, ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା, ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ, ଏହି କାମନାରେ। ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, କାମେ ଆକୁଳ ହୋଇଛି, ପ୍ରିୟେ।"
ରଂଭୋଵାଚ- ଵଶଗା ହଂ ତଵୈଵାଦ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ । ଯଂ ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହଂ ଵୀର ତଂ ତଂ କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଯୈଵ ହି
ରମ୍ଭା କହିଲା—"ଆଜି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ଅଧୀନରେ ରହିବି। ଯାହା କହିବି, ହେ ବୀର, ସେହି କାମ ତୁମେ କରିବାକୁ ପଡିବ।"
ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ ତଂ ତଂ ସର୍ଵଂ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଏଵଂ ସଂବଂଧକଂ କୃତ୍ଵା ତଯା ସହ ମହାବଲଃ
"ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ସେ ସବୁ କାମ ମୁଁ କରିଦେବି।" ଏଭଳି ସମ୍ମତି ହେବା ପରେ, ସେ ବଳଶାଳୀ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ରେମେ ଦାନଵସତ୍ତମଃ । ତସ୍ଯା ଗୀତେନ ନୃତ୍ଯେନ ହାସ୍ଯେନ ଲଲିତେନ ଚ
ସେ ଶୁଭ ବନରେ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ରମଣୀର ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ହାସ୍ୟ ଓ କଳାମୟ ଖେଳରେ ମନ ଲଗାଇ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।
ଅତିମୁଗ୍ଧୋ ମହାଦୈତ୍ଯଃ ସ ତସ୍ଯାଃ ସୁରତେନ ଚ । ତମୁଵାଚ ମହାଭାଗଂ ଵୃତ୍ରଂ ଦାନଵସତ୍ତମମ୍
ସେ ମହାଦାନବ, ତାଙ୍କର ମାୟା ଓ ସାଙ୍ଗରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ତାହା ପରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରମ୍ଭା, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁରାପାନଂ କୁରୁଷ୍ଵେହ ପିବସ୍ଵ ମଧୁମାଧଵୀମ୍ । ତାମୁଵାଚ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ରଂଭାଂ ଶଶିନିଭାନନାମ୍
"ଏଠି ମଦ୍ୟପାନ କର, ମଧୁ ମିଶିତ ମଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର।" ସେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ରମ୍ଭାକୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ପୁତ୍ରୋହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାପି ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ । ସୁରାପାନଂ କଥଂ ଭଦ୍ରେ କରିଷ୍ଯମି ଵିନିଂଦିତମ୍
"ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଶରେ ପାରଙ୍ଗତ। ମୁଁ କିପରି, ହେ ଭଦ୍ରେ, ନିନ୍ଦିତ କାମ ମଦ୍ୟପାନ କରିପାରିବି?"
ତଯା ତୁ ରଂଭଯା ଦେଵ୍ଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦତ୍ତା ସୁରା ହଠାତ୍ । ତସ୍ଯା ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯଭାଵେନ ସୁରାପାନଂ କୃତଂ ତଦା
କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ରମ୍ଭା ସ୍ନେହବଶତଃ ଜୋରକରି ତାଙ୍କୁ ମଦ୍ୟ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଦୟାରେ, ସେ ସମୟରେ ସେ ମଦ୍ୟପାନ କଲେ।