ଅର୍ଧମୈଂଦ୍ରଂ ପଦଂ ଵୀର ସତ୍ଵଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ସୁଖେନ ଵୈ । ଵର୍ତଂତ୍ଵର୍ଦ୍ଧେନ ଇଂଦ୍ରସ୍ତୁ ଅସୁରା ଦେଵତାସ୍ତଥା
ବୀର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅର୍ଦ୍ଧ ସିଂହାସନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଭୋଗ କର। ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅସୁର ଓ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ସୁଖଂ ଵର୍ତଂତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଵୈରଂ ଚୈଵ ଵିସୃଜ୍ଯ ଵୈ । ଵୃତ୍ର ଉଵାଚ- ଯଦି ସତ୍ଯେନ ଦେଵେଂଦ୍ରୋ ମୈତ୍ରମିଚ୍ଛତି ସତ୍ତମଃ
ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତିରେ ରୁହନ୍ତୁ, ଦ୍ୱେଷକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ। ବୃତ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଚାହୁଁଛନ୍ତି,
ସତ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଚୈଵାହଂ କରିଷ୍ଯେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଛଦ୍ମ ଚୈଵଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଇଂଦ୍ରୋ ଦ୍ରୋହଂ ସମାଚରେତ୍
ତେବେ ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଭରସା କରି ଏହା କରିବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ଠକା ଦେଇ ଧୋଖା କରନ୍ତି,
ତଦା କିଂ କ୍ରିଯତେ ଵିପ୍ରା ଇତ୍ଯର୍ଥେ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ହି କିମ୍ । ଋଷଯସ୍ତ୍ଵିଂଦ୍ରମାଚଖ୍ଯୁରିତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଵଦ
ତେବେ, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି, ଋଷିମାନେ? ଏହି ବିଷୟରେ କ'ଣ ନିଶ୍ଚିତି ଅଛି? ଋଷିମାନେ କହିଲେ, 'ଏହି ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହ।'
ତନ୍ନସ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ଯତାଂ ବ୍ରୂହି ଯଦି ସଖ୍ଯମିହେଚ୍ଛସି । ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ଯଦ୍ଯଽସତ୍ଯେନ ଵର୍ତାମି ଭଵଦ୍ଭିଃ ସହ ଛଦ୍ମନା
ଯଦି ତୁମେ ଏଠାରେ ମିତ୍ରତା ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଆମକୁ ତୁମ ସତ୍ୟ କହ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ମିଥ୍ୟା କିମ୍ବା ଧୋଖା କରିବି,
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକୈଃ ପାପୈର୍ଲିପ୍ଯେହଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଛଦ୍ମ ଚୈଵଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଇଂଦ୍ରୋ ଦ୍ରୋହଂ ସମାଚରେତ୍
ତେବେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ଧୋଖା ଦେଇ ଏଭଳି କରିବି,
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକୈଃ ପାପୈର୍ଲିପ୍ଯେହଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଇତ୍ଯୁଵାଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତ୍ଵାମେଵଂ ସ ପୁରଂଦରଃ
ତେବେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ମହାଜ୍ଞାନୀ ପୁରନ୍ଦର ତୁମକୁ କହିଲେ।
ଏତେନ ପ୍ରତ୍ଯଯେନାପି ସଖ୍ଯଂ କୁରୁ ମହାମତେ । ଵୃତ୍ର ଉଵାଚ- ଭଵତାଂ ଶିଷ୍ଟମାର୍ଗେଣ ସତ୍ଯେନାନେନ ତସ୍ଯ ଚ
ଏହି ନିଶ୍ଚିତି ସହିତ ମିତ୍ରତା କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ବୃତ୍ର କହିଲେ: ଆପଣମାନଙ୍କର ନୀତି ଓ ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା
ମୈତ୍ରମେଵଂ କରିଷ୍ଯାମି ତେନ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଵୃତ୍ରମିଂଦ୍ରସ୍ଯସଂସ୍ଥାନଂ ନୀତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣପୁଙ୍ଗଵୈଃ
ମୁଁ ଏଭଳି ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ନେଇଗଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃତ୍ରଂ ମିତ୍ରାର୍ଥମୁଦ୍ଯତଃ । ସିଂହାସନାତ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ଅର୍ଘମାଦାଯ ସତ୍ଵରଃ
ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ସିଂହାସନରୁ ଉଠି ତୁରନ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଲେ।
ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵୃତ୍ରାଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଅର୍ଧଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଐଂଦ୍ରମେତନ୍ମହତ୍ପଦମ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଏହା ଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। 'ମହାଜ୍ଞାନୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ମହତ୍ ସିଂହାସନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭୋଗ କର।'
ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ସୁଖେନାପି ଆଵାଭ୍ଯାଂ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମ । ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସଯନ୍ଦୈତ୍ଯଂ ଵୃତ୍ର ମୈତ୍ରେଣ ଵୈ ତଦା
ଦାନବମାନ୍ୟ, ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ରୁହିବା। ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ମିତ୍ରତା ସହିତ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଭରସା ଦେଲେ।
ଗତେଷୁ ତେଷୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଛିଦ୍ରଂ ପଶ୍ଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵୃତ୍ରସ୍ଯାପି ସଦୈଵ ହି
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦୁଷ୍ଟମନ ଏବେ ସବୁବେଳେ ବୃତ୍ରଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ।
ସାଵଧାନତ୍ଵମିଂଦ୍ରୋପି ଦିଵାରାତ୍ରୌ ପ୍ରଚିଂତଯେତ୍ । ତସ୍ଯଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ନ ପଶ୍ଯେତ ଵୃତ୍ରସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରହି, ଦିନ ଓ ରାତି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମା ବୃତ୍ରଙ୍କର କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଉପାଯଂ ଚିଂତଯାମାସ ତସ୍ଯୈଵ ଵଧହେତଵେ । ରଂଭା ସଂପ୍ରେଷିତା ତେନ ମୋହଯସ୍ଵ ମହାସୁରମ୍
ସେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଭାବିଲେ। ସେ ରମ୍ଭାକୁ ପଠାଇଲେ: 'ମହାସୁରଙ୍କୁ ମୋହିତ କର।'
ଯେନକେନାପ୍ଯୁପାଯେନ ଯଥା ହତ୍ଵା ଲଭେ ସୁଖମ୍ । ତଥା କୁରୁଷ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ସଂମୋହାଯ ସୁରଦ୍ଵିଷଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ମାରି ମୁଁ ସୁଖ ପାଇପାରିବି, ଏଭଳି କର, ଶୁଭେ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମୋହିତ କର।
ଵନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଦିଵ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯପାଦପସେଵିତମ୍ । ବହୁଵୃକ୍ଷଫଲୋପେତଂ ମୃଗପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍
ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଅରଣ୍ୟଟି, ପବିତ୍ର ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବହୁ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଗଛରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା।
ଵିମାନମଂଦିରୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ପରିଶୋଭିତମ୍ । ଦିଵ୍ଯଗଂଧର୍ଵସଂଗୀତଂ ଭ୍ରମରାକୁଲିତଂ ସଦା
ସେଠାରେ ସବୁଠି ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଓ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଦେବ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଗୀତ ଶବ୍ଦ ସଦା ଝଙ୍କାରିଥାଏ, ଏବଂ ମଧୁମକୁଣ୍ଡ ଗୁଞ୍ଜରଣ ରେ ଭରିଯାଇଥାଏ।
କୋକିଲାନାଂ ରୁତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ମଧୁରାଯତୈଃ । ଶିଖିସାରଂଗନାଦୈଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ସୁସମାକୁଲମ୍
ସବୁଠି କୋଇଳୀମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଓ ମଧୁର ଡାକରେ, ଏବଂ ମୟୂର ଓ କଦଳୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦିଵ୍ଯୈସ୍ତୁ ଚଂଦନୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ସମଲଂକୃତମ୍ । ଵାପୀକୁଂଡତଡାଗୈଶ୍ଚ ଜଲପୂର୍ଣୈର୍ମନୋହରୈଃ
ସେଠାରେ ସବୁଠି ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଝିଅ, କୁଆଁ ଓ ଝିଲିମିଲି ପୋଖରୀ ଥିଲା।
କମଲୈଃ ଶତପତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ ସମଲଂକୃତମ୍ । ଦେଵଗଂଧର୍ଵସଂସିଦ୍ଧୈଶ୍ଚାରଣୈଶ୍ଚୈଵ କିନ୍ନରୈଃ
ସେଠି ଶତପତ୍ରୀ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତା, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ମୁନିଭିଃ ଶୁଶୁଭେ ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୋଦ୍ଯାନଵରେଣ ଚ । ଅପ୍ସରୋଗଣସଂକୀର୍ଣଂ ନାନାକୌତୁକମଂଗଲୈଃ
ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଥିଲା, ଅନେକ ଅପ୍ସରା ଏଠି ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ହେମପ୍ରାସାଦସଂବାଧଂ ଦଂଡଚ୍ଛତ୍ରୈଶ୍ଚ ଚାମରୈଃ । କଲଶୈଶ୍ଚ ପତାକାଭିଃ ସର୍ଵତ୍ରସମଲଂକୃତମ୍
ସେଠାରେ ସୁନାର ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ ଥିଲା, ଏବଂ ଦଣ୍ଡ, ଛତା, ଚାମର, କଳଶ ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ସବୁଠି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵେଦଧ୍ଵନିସମାକୀର୍ଣଂ ଗୀତଧ୍ଵନିସମାକୁଲମ୍ । ଏଵଂ ନଂଦନମାସାଦ୍ଯ ସା ରଂଭା ଚାରୁହାସିନୀ
ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଗୀତ ଶବ୍ଦରେ ସେଠା ଭରିଯାଇଥିଲା; ଏପରି ଭାବେ ସୁନ୍ଦର ହସିଥିବା ରମ୍ଭା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅପ୍ସରୋଭିଃ ସମଂ ତତ୍ର କ୍ରୀଡତ୍ଯେଵଂ ଵିଲାସିନୀ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଏକଦା ତୁ ସ ଵୃତ୍ରୋ ଵୈ କାଲାକୃଷ୍ଟୋ ଗତୋ ଵନମ୍
ସେଠି ସେ ଚଞ୍ଚଳ ସୌନ୍ଦର୍ୟବତୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ; ସୂତ କହିଲେ— ଏକଦିନ ଭାଗ୍ୟର ଆକର୍ଷଣରେ ବୃତ୍ର ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
କତିଭିର୍ଦାନଵୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ମୁଦଯା ପରଯା ଯୁତଃ । ଅଲକ୍ଷ୍ଯେ ଭ୍ରମତେ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯୈଵ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
କିଛି ଦାନବଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ବୃତ୍ର ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସେ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଦେଵରାଜୋପି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରଶ୍ଛିଦ୍ରାନ୍ଵେଷୀ ଦ୍ଵିଷାଂ କିଲ । ସ ହି ଵୃତ୍ରୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ତଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜୁଥିଲେ; କାରଣ ବୃତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସମସ୍ତ କାମରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରଂ ମିତ୍ରଂ ପରଂ ଜାନନ୍ଭଯଂ ଚକ୍ରେ ନ ତସ୍ଯ ସଃ । ଭ୍ରମମାଣୋ ଵନଂ ପଶ୍ଯେତ୍ସର୍ଵତ୍ର ପରମଂ ଶୁଭମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବନ୍ଧୁ ଭାବି, କେବେ ଭୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ସବୁଠି ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସୁରମ୍ଯଂ କୌତୁକଵନଂ ଵନିତାଗଣସଂକୁଲମ୍ । ଚଂଦନସ୍ଯାପି ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଛାଯାଂ ଶୀତାଂ ସୁପୁଣ୍ଯଦାମ୍
ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ନାରୀମାନେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଶିତଳ ଓ ପବିତ୍ର ଛାୟା ଥିଲା।
ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ରଂଭା ତତ୍ର ପ୍ରଦୀଵ୍ଯତି । ସଖୀଭିସ୍ତୁ ମହାଭାଗା ଦୋଲାରୂଢା ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସେଠି ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ଭା, ସେଇ ଛାୟା ତଳେ ନିଜ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହ ଝୁଲାରେ ବସି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।