ଅଧର୍ମେଣାପି ପାପେନ ଵର୍ତିତାଃ ପାପଚେତସଃ । ସୂଦିତା ଵାସୁଦେଵେନ ସମରେ ଚକ୍ରପାଣିନା
ଅଧର୍ମ ଓ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଯେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ କାମ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।
ଯୋସାଵାତ୍ମା ମଯୋକ୍ତଃ ପୂର୍ଵମେଵ ତଵାଗ୍ରତଃ । ସୋଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନ ସଂଦେହୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସର୍ଵପାଲକଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମେଠାରେ ଯେ ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ କହିଥିଲି, ସେଇ ଆତ୍ମା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଦୈତ୍ଯକାଯେଷୁ ଯଃ ସ୍ଵସ୍ଥଃ ପାପମେଵ ସମାସ୍ଥିତଃ । ଜଘ୍ନିଵାନ୍ଦାନଵାନ୍ଦେଵି ସ ଚ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାମତିଃ
ଯିଏ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଥାଏ, କେବଳ ପାପରେ ଲିନ ଥାଏ, ସେଇ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ହେ ଦେବୀ।
ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯଂତରେ ଭୂତ୍ଵା ତଵ ପୁତ୍ରା ନିପାତିତାଃ । ଯେନ ଚୋତ୍ପାଦିତା ଦେଵି ତେନୈଵ ଵିନିପାତିତାଃ
ସେ ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ତୁମ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲେ। ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଦେବୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ନୈଷାଂ ମୋହସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯା ଵଚନଂ ଶୃଣୁ । ପାପେନ ଵର୍ତତେ ଯୋସୌ ସ ଏଵ ନିଧନଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭ୍ରମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଯିଏ ପାପରେ ଚାଲେ, ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ପାଏ।
ତସ୍ମାନ୍ମୋହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସଦାଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରଯ । ଦିତିରୁଵାଚ- ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗ କରିଷ୍ଯେ ଵଚନଂ ତଵ
ସେଥିପାଇଁ ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି, ସଦା ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କର।
କଶ୍ଯପଂ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମେଵମାଭାଷ୍ଯ ଦୁଃଖିତା । ସଂବୋଧିତା ସା ମୁନିନା ଦୁଃଖଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତା
ଦିତି କହିଲେ: ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି, ମହାଭାଗ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ- ତତସ୍ତେ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ହିରଣ୍ଯକଶିପୂତ୍ତରାଃ । ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ଭଗ୍ନାସ୍ତୁ କିଂ କୁର୍ଯୁର୍ଵ୍ଯଵସାଯଂ ମହାମତେ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ କଣ କଲେ?
ଵିସ୍ତରେଣାପି ନୋ ବ୍ରୂହି ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତମନୁତ୍ତମମ୍ । ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ସର୍ଵେ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵୈ ସାଂପ୍ରତଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଚରଣ ବିସ୍ତାରରେ କହ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଏବେ ତୁମ ଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଭଗ୍ନା ରଣାତ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ବଲହୀନାସ୍ତୁ ଵୈ ତଦା । ଗତଦର୍ପାଃ ସୁଦୁଃଖାର୍ତା ଦୈତ୍ଯାସ୍ତେ ପିତରଂ ଗତାଃ
ସୂତ କହିଲେ: ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିହୀନ ଓ ଗର୍ବହୀନ ହୋଇ, ଅତି ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଣମ୍ଯ ତେ ସର୍ଵେ ସମୂଚୁଃ କଶ୍ଯପଂ ତଦା । ଦାନଵା ଊଚୁଃ- ଭଵଦ୍ଵୀର୍ଯାତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ତିରସ୍ମାକଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଭକ୍ତିଭାବରେ ସମସ୍ତେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେବେଳେ କହିଲେ।
ଦେଵତାନାଂ ମହାଭାଗ ଦାନଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ । ଵଯଂ ଚ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ବଲଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ
ଦାନବମାନେ କହିଲେ: ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କର ବଳରୁ ଆମର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି, ମହାଭାଗ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଦୁହେଁ ପାଇଁ।
ଉପାଯଜ୍ଞାଃ ସୁଧୀରାଶ୍ଚ ଉଦ୍ଯମେନ ସମନ୍ଵିତାଃ । ଵଯଂ ତୁ ବହଵସ୍ତାତ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵଲ୍ପାସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାନବ, ବଳ, ପ୍ରତାପ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଉପାୟ ଜ୍ଞାନୀ, ଧୃଢ଼ ଓ ଉଦ୍ୟମୀ। ହେ ପିତା, ଆମେ ବହୁତ ଜଣ, ଦେବତାମାନେ କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ।
କଥଂ ଜଯଂତି ତେ ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଭଗ୍ନା ମହାହଵାତ୍ । ତତ୍କିଂ ଵୈ କାରଣଂ ତାତ ବଲତେଜଃ ସମନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କିପରି ଜିତି ପାରନ୍ତି, ଆମେ ତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଉଛୁ? ହେ ପିତା, ଆମେ ବଳ ଓ ପ୍ରଭାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଏହି ଦଶା?
ମତ୍ତନାଗସହସ୍ରାଣାମେକୈକସ୍ଯ ମହାମତେ । ବଲମସ୍ତି ଚ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଦେଵେଷୁ ତାଦୃଶମ୍
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାଇତ୍ୟ ପାଖରେ ହଜାର ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ବଳ ଅଛି; ଏପରି ବଳ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ।
ଜଯଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ ତାତ ଦେଵେଷ୍ଵେଵ ମହାହଵେ । ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵୈଵ ସଂଶଯଂଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ତଥାପି, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କେବଳ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ; ଆମର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି, ସବୁ କଥା କହ।
କଶ୍ଯପ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ପୁତ୍ରକାଃ ସର୍ଵେ ଜଯସ୍ଯାପି ଚ କାରଣମ୍ । ଯସ୍ମାଦ୍ଧି ଦେଵତାଃ ସର୍ଵେ ସମରେ ଜଯିନୋଽଭଵନ୍
କଶ୍ୟପ କହିଲେ: ମୋ ପୁଅମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଣ, ବିଜୟର କାରଣ କଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ।
ଵୀର୍ଯନିର୍ଵାପକସ୍ତାତୋ ମାତାକ୍ଷେତ୍ରମିଦଂ ସଦା । ଧାରଣେ ପାଲନେ ଚୈଵ ପୋଷଣେ ଚ ଯଥୈଵ ହି
ହେ ପୁଅ, ମାଆଁର ଗର୍ଭ ସଦା ବୀର୍ୟକୁ କ୍ଷୟ କରେ; ପୋଷଣ, ରକ୍ଷା ଓ ଧାରଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହୁଏ।
କିଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଷମାର୍ଥେ ତୁ ପିତା ପୁତ୍ରେ ଚ ଵୈ ତଥା । ଅତ୍ର ପ୍ରଧାନଂ କର୍ମୈଵ ମାମେଵଂ ବୁଦ୍ଧିରାଶ୍ରିତା
ବିଷ ସମ୍ପର୍କରେ ବାପା ଏବଂ ପୁଅ କଣ କରିବେ? ଏଠି କାମ କରିବାଟା ମୁଖ୍ୟ; ଏହି ଭାବନା ମୋର ମନରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି।
ଦ୍ଵୈଵିଧ୍ଯଂ କର୍ମସଂବଂଧଂ ପାପପୁଣ୍ଯସମୁଦ୍ଭଵମ୍ । ସତ୍ଯମେଵ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କ୍ରିଯତେ ଧର୍ମ ଉତ୍ତମଃ
କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଦୁଇପ୍ରକାର ଜଡ଼ା ଅଛି, ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସତ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ କରାଯାଏ।
ତପୋଧ୍ଯାନସମାଯୁକ୍ତଂ ତାରଣାଯ ହି ତଂ ସୁତାଃ । ପତନାଯ ପାତକଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସର୍ଵଦୈଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ କାମ ତପସ୍ୟା ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ପୁଅମାନେ; ଯାହା ପାପ ଭାବେ କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ପତନ ନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ବଲେନ ପରିଵାରେଣ ଆଭିଜାତ୍ଯେନ ପୁତ୍ରକାଃ । ପୁଣ୍ଯହୀନସ୍ଯ ପୁଂସୋ ଵୈ ତଦ୍ବଲଂ ଵିକଲାଯତେ
ଶକ୍ତି, ପରିବାର ଓ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଅମାନେ, ପୁଣ୍ୟ ନଥିଲେ ସେଇ ଶକ୍ତି କମ୍ ହୋଇଯାଏ।
ଉନ୍ନତା ଗିରିଦୁର୍ଗେଷୁ ଵୃକ୍ଷାଃ ସଂତି ସୁପୁତ୍ରକାଃ । ପତଂତି ଵାତଵେଗେନ ସମୂଲାସ୍ତୁ ଘନାସ୍ତଥା
ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ଉଚ୍ଚ ଗଛ ଥାଏ, ଭଲ ପୁଅମାନେ; କିନ୍ତୁ ବାୟୁର ଜୋର ଦେଇ, ଗଛ ମୂଳ ସହିତ ଢଳିଯାଏ, ମେଘ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ସତ୍ଯଧର୍ମଵିହୀନାସ୍ତେ ତଥାଯାଂତି ଯମକ୍ଷଯମ୍ । ସାଧାରଣଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ଚ ଧର୍ମ ଏଷ ସୁପୁତ୍ରକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ରହିତ, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ସାଧାରଣ, ଭଲ ପୁଅମାନେ।
ଯେନ ସଂତରତେ ଜଂତୁରିହ ଚୈଵ ପରତ୍ର ଚ । ତଦ୍ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତଂ ସତ୍ଯଂ ଧର୍ମସମନ୍ଵିତମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେଇ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ସହିତ ଥିବା ବିଷୟକୁ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛ।
ଅଧର୍ମମାସ୍ଥିତଂ ପୁତ୍ରା ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ସତ୍ଯଵର୍ଜିତୈଃ । ସତ୍ଯଧର୍ମତପୋଭ୍ରଷ୍ଟାଃ ପତିତା ଦୁଃଖସାଗରେ
ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ଅଧର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛ, ସତ୍ୟ ଛାଡ଼ିଛ; ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରୁ ବିଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖର ସାଗରେ ପଡ଼ିଛ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ସତ୍ଯସଂପନ୍ନାଃ ଶ୍ରେଯସା ଚ ସମନ୍ଵିତାଃ । ତପଃ ଶାଂତିଦମୋପେତାଃ ସୁପୁଣ୍ଯା ପାପଵର୍ଜିତାଃ
ଦେବତାମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେୟସ୍ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ତପସ୍ୟା, ଶାନ୍ତି ଓ ଦମ ସହିତ, ସେମାନେ ଅତି ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ।
ଯତ୍ର ସତ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ତପଃ ପୁଣ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ । ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁର୍ହୃଷୀକେଶୋ ଜଯସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା ଓ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ହୃଷୀକେଶ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ବିଜୟ ଦେଖାଯାଏ।
ତେଷାଂ ସହାଯଃ ସଂଭୂତୋ ଵାସୁଦେଵଃ ସନାତନଃ । ତସ୍ମାଜ୍ଜଯଂତି ତେ ଦେଵାଃ ସତ୍ଯଧର୍ମସମନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନଙ୍କର ସହାୟ ହେଲେ ସନାତନ ବାସୁଦେବ; ଏହିପରି ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାମାନେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି।
ସହାଯେନ ବଲେନୈଵ ପୌରୁଷେଣ ତଥୈଵ ଚ । ଭଵଂତଃ କିଲ ଵୈ ପୁତ୍ରାସ୍ତପଃ ସତ୍ଯଵିଵର୍ଜିତାଃ
ସହାୟ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା, ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଓ ସତ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ।