ସା ପୁତ୍ରଂ ଦୀପ୍ତିସଂଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ଭାସ୍କରମ୍ । ସୁଭଗଂ ଚାରୁସର୍ଵାଂଗଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍
ସେ ଦେବୀ ଏମିତି ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ।
ଚତୁର୍ବାହୁଂ ମହାକାଯଂ ଲୋକପାଲଂ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ତେଜୋଜ୍ଵାଲାସମାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରପଦ୍ମସୁହସ୍ତକମ୍
ସେ ପୁଅ ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ଼ ଦେହ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ତେଜରେ ଘିରିଥିବା, ହାତରେ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ ।
ଚଂଦ୍ରବିଂବାନୁକାରେଣ ଵଦନେନ ମହାମତିଃ । ରାଜମାନଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ତେଜସା ଵୈଷ୍ଣଵେନ ଚ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରର ପରି, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ ।
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯଭାଵୈରଲଂକୃତମ୍ । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପୂର୍ଣଂ ଚଂଦ୍ରାସ୍ଯଂ କମଲେକ୍ଷଣମ୍
ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଓ ପଦ୍ମପରି ଆଖି ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ତ୍ରଯୋ ଦେଵା ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ । ଗଂଧର୍ଵାଶ୍ଚ ତତୋ ନାଗାଃ ସିଦ୍ଧାଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା
ତାପରେ ତିନି ଦେବତା, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଆସିଲେ ।
ଋଷଯଃ ସପ୍ତ ତେ ଦିଵ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵାପରମହୌଜସଃ । ଅନ୍ଯେ ଚ ମୁନଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯମଂଗଲଦାଯିନଃ
ସପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ପୁରାତନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆସିଲେ ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସାଃ । ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହାଭାଗେ ଭଗଵଂତୋ ମହୌଜସି
ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ, ମହାତ୍ମାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ହୃଦୟ ସହିତ ଆସିଲେ ।
ଆଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵତାଃ ସର୍ଵେ ପର୍ଵତାସ୍ତୁ ତପସ୍ଵିନଃ । କ୍ଷୀରାଦ୍ଯାଃ ସାଗରାଃ ସର୍ଵେ ନଦ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ତଥାମଲାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତପସ୍ୟାଶୀଳ ପାହାଡ଼, କ୍ଷୀରସାଗର ଆଦି ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ ।
ପ୍ରୀତିମଂତସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ହି ଚରାଚରାଃ । ମଂଗଲୈସ୍ତୁ ମହୋତ୍ସାହଂ ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵେ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରାଃ ସଂଘା ଗଂଧର୍ଵା ଲଲିତଂ ଜଗୁଃ । ଵେଦମଂତ୍ରୈସ୍ତତୋ ଦେଵା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ
ଅପ୍ସରାମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ।
ସ୍ତୁଵଂତି ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସୁତଂ ଵୈ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଚ । ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵେଦାଶ୍ଚୈଵ ସମାଗତାଃ
ସେ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ବେଦ ମିଶିଥିଲେ।
ସାଂଗୋପାଂଗୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତାସ୍ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହୌଜସି । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଯାନି ସତ୍ଵାନି ପୁଣ୍ଯଯୁକ୍ତାନି ସତ୍ତମ
ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପାଙ୍ଗ ସହିତ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏକଠା ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସମାଗତାନି ତତ୍ରୈଵ ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହୌଜସି । ମଂଗଲଂ ଚକ୍ରିରେ ସର୍ଵେ ଗୀତପୁଣ୍ଯୈର୍ମହୋତ୍ସଵୈଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଗୀତ ଏବଂ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ସହିତ କଲେ।
ହର୍ଷେଣ ନିର୍ଭରାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜଯଂତୋ ମହୌଜସଃ । ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ କଶ୍ଯପୋଥ ବୃହସ୍ପତିଃ
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, କଶ୍ୟପ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ।
ଚକ୍ରିରେ ନାମକର୍ମାଣି ତସ୍ଯୈଵ ହି ମହାତ୍ମନଃ । ଵସୁଦତ୍ତେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଵସୁଦେତି ପୁନସ୍ତଵ
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ନାମକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ସେ 'ବସୁଦତ୍ତ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ପୁନି 'ବସୁଦ' ଭି ହେଲେ।
ଆଖଂଡଲେତି ତନ୍ନାମ ମରୁତ୍ଵାନ୍ନାମ ତେ ପୁନଃ । ମଘଵାଂଶ୍ଚ ବିଡୌଜାସ୍ତ୍ଵଂ ପାକଶାସନ ଇତ୍ଯପି
ତାଙ୍କର ନାମ 'ଆଖଣ୍ଡଳ' ମଧ୍ୟ ହେଲା, ପୁନି 'ମରୁତ୍ବାନ୍' ଭି ହେଲା; ତୁମେ 'ମଘବାନ୍', 'ବିଡ଼ଉଜାସ୍' ଏବଂ 'ପାକଶାସନ' ଭି ଅଟୁଟ।
ଶକ୍ରଶ୍ଚୈଵ ହି ଵିଖ୍ଯାତ ଇଂଦ୍ରଶ୍ଚୈଵେତି ତେ ସୁତଃ । ଇତ୍ଯେତାନି ଚ ନାମାନି ତସ୍ଯୈଵ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ 'ଶକ୍ର' ଏବଂ 'ଇନ୍ଦ୍ର' ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହି ସମସ୍ତ ନାମ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର।
ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ ସଂତୁଷ୍ଟା ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ । ସ୍ନାନଂ ତୁ କାରଯାମାସୁଃ ସଂସ୍କାରାଣି ମହାସୁରଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ମହାସୁରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମାହୂଯ ଦଦୁରାଭରଣାନି ଚ । ତାନି ପୁଣ୍ଯାନି ଦିଵ୍ଯାନି ତସ୍ମୈ ତେ ତୁ ମହାତ୍ମନେ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଜାତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗେ ଦେଵରାଜେ ମହାତ୍ମନି । ଏଵଂ ମୁଦଂ ତତଃ ପ୍ରାପୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ମହୌଜସଃ
ସେ ମହାଭାଗ, ମହାତ୍ମା ଦେବରାଜଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ପୁଣ୍ଯେ ତିଥୌ ତଥା ଋକ୍ଷେ ସୁମୁହୂର୍ତେ ମହାତ୍ମଭିଃ । ଇଂଦ୍ରତ୍ଵେ ସ୍ଥାପିତୋ ଦେଵୈରଭିଷିକ୍ତଃ ସୁମଂଗଲୈଃ
ପୁଣ୍ୟ ତିଥି, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀରେ ବସାଇ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତମୈଂଦ୍ରପଦଂ ତେନ ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ତପଶ୍ଚକାର ତେଜସ୍ଵୀ ଵସୁଦତ୍ତଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ପାଇଲେ; ବସୁଦତ୍ତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ତପସ୍ୟା କଲେ ଏବଂ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ।
ଉଗ୍ରେଣ ତେଜସା ଯୁକ୍ତୋ ଵଜ୍ରପାଶାଂକୁଶାଯୁଧଃ
ତିବ୍ର ତେଜରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ବଜ୍ର, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଉଗ୍ରଂ ସମସ୍ତଂ ତପସଃ ପ୍ରଭାଵଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ଶୁକ୍ରୋ ନିଜଗାଦ ଗାଥାମ୍ । ଲୋକେଷୁ କୋନ୍ଯୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ଯଥା ହି ଚାଯଂ ଚ ସୁଦର୍ଶନୀଯଃ
ସୂତ କହିଲେ— ସେ ତପସ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ଶୁକ୍ର ଏହି ଶ୍ଲୋକ କହିଲେ: 'ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଏମିତି ସୁନ୍ଦର ଆଉ କିଏ ହେବ?'
ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ପରୋ ମହାତ୍ମା ସଂପ୍ରାପ୍ତମୈଶ୍ଵର୍ଯମିହୈଵ ଦିଵ୍ଯମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ, ଏହି ମହାତ୍ମା ପରି ଦିବ୍ୟ ଶାସନ ଏଠାରେ ଆଉ କେହି ପାଇନାହାନ୍ତି।
ଅନେନ ତୁଲ୍ଯୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ଲୋକେଷୁ ଚାନ୍ଯସ୍ତପସୋଗ୍ରଵୀର୍ଯଃ
ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜରେ ଏହାଙ୍କ ସମାନ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଆଉ କେହି ହେବେ ନାହିଁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଚ ଭାର୍ଯାନ୍ଯା ଦନୁର୍ନାମ ତପସ୍ଵିନୀ । ପୁତ୍ରଶୋକେନ ସଂତପ୍ତା ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦିତିମଂଦିରମ୍
ସୂତ କହିଲେ — କଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦନୁ, ସେ ବହୁତ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ପୁଅର ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ଦିତିଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ।
ରୋଦମାନା ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵ ପାଦପଦ୍ମଯୁଗଂ ତଦା । ଦୁଃଖେନ ମହତା ପ୍ରାପ୍ତା ଦିତିସ୍ତାଂ ପ୍ରତ୍ଯବୋଧଯତ୍
ସେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ଦିତିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ଶିର ନମାଇଲେ। ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଭାଗିଥିବା ଦନୁଙ୍କୁ, ଦିତି ଜାଗ୍ରତ କରିଲେ।
ଦିତିରୁଵାଚ- ତଵୈଵ ହି ମହାଭାଗେ କିମିଦଂ ରୋଦକାରଣମ୍ । ପୁତ୍ରିଣ୍ଯଶ୍ଚୈକପୁତ୍ରେଣ ଲୋକେ ନାର୍ଯୋ ଭଵଂତି ଵୈ
ଦିତି କହିଲେ — ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏମିତି କାନ୍ଦୁଛ? ଏହି ଜଗତରେ ଜଣେ ମାତା କେବେ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଥିବାରେ ସୀମିତ ନୁହଁନ୍ତି।
ଭଵତୀ ଶତପୁତ୍ରାଣାଂ ଗୁଣିନାମପି ଭାମିନି । ମାତା ତ୍ଵମସି କଲ୍ଯାଣି ଶୁଂଭାଦୀନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମା, ଶତପୁତ୍ର ଗୁଣବାନ ପୁଅମାନଙ୍କର ମାଆ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛ।