ଇଦାନୀଂ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣି ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମସଂଯୁତମ୍ । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ସତ୍ଯଧର୍ମସମନ୍ଵିତମ୍
ଏବେ, ହେ ଶୁଭେ, ମୋର ଧର୍ମମୟ ଉପଦେଶ ଅନୁସର। ଏହା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ।
ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଦେ ଦେଵି ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସୁଂଦରମ୍ । ଇଂଦ୍ରତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଦାସ୍ଯାମି ଇଂଦ୍ରଃ ସୋପି ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣୁଥିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅ। ମୁଁ ତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଦେବି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାହର୍ଷସମନ୍ଵିତା । ଦେଵଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଇଂଦ୍ରଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେବ।
ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗ ତଵ ଵାକ୍ଯଂ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ତତସ୍ତା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵସ୍ଥାନମେଵ ହି
ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ତୁମ କଥା ଅନୁସରିବି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ।
ହରିଣା ସହ ତେ ସର୍ଵେ ନିରାତଂକା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଅଦିତିଃ କଶ୍ଯପଂ ପ୍ରାହ ଋତୁଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମନସ୍ଵିନୀ
ହରିଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ। ସୂତ କହିଲେ— ଋତୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ମନୋନିବେଶିନୀ ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦୀଯତାଂ ପୁତ୍ରଃ ସୁରେଂଦ୍ରପଦଭୋଜକଃ । ଚିଂତଯିତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଵିପ୍ରସ୍ତାମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀମ୍
‘ଭଗବନ୍, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବ।’ ସେ ମନୋନିବେଶିନୀଙ୍କୁ, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି, ମହାମୁନି କହିଲେ।
ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି କର୍ତା ସ ଯଜ୍ଞଭୋକ୍ତା ସ ଏଵ ଚ
‘ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ପୁଅ ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଯଜ୍ଞର ଉପଭୋକ୍ତା ହେବ।’
ତସ୍ଯାଃ ଶିରସି ସନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵହସ୍ତଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ତପଶ୍ଚଚାର ତେଜସ୍ଵୀ ସତ୍ଯଧର୍ମସମନ୍ଵିତଃ
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନିଜ ହାତ ରଖି, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ତପସ୍ୟା କରିଲେ।
ସୁଵ୍ରତୋ ନାମ ତେଜସ୍ଵୀ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ଵସେତ୍ସଦା । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯେ ଜାତେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସୁବ୍ରତ ନାମକ ଏକ ତେଜସ୍ୱୀ ଜନ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସଦା ବାସ କରିବେ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ,
ପତନଂ କର୍ମଵଶତସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ପୁଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ଗତୋ ଵିପ୍ର ଅଦିତ୍ଯାସ୍ତୁ ମହାତପାଃ
କର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରୁ ପଡ଼ିଯିବେ, ଏବଂ ମହାତପସ୍ବିନୀ ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଇଂଦ୍ରତ୍ଵଂ ଭୋକ୍ତୁକାମାର୍ଥଂ ସତ୍ଯପୁଣ୍ଯେନ କର୍ମଣା । ଗର୍ଭଂ ଦଧାର ସା ଦେଵୀ ପୁଣ୍ଯେନ ତପସା କିଲ
ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଦେବୀ ସତ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ ।
ତପସ୍ତେପେ ନିରାଲସ୍ଯା ଵନଵାସଂ ଗତା ସତୀ। ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଯାତଂ ତପଂତ୍ଯାଂ ଦେଵମାତରି
ସେ ଦେବୀ ଅଲସତା ବିନା ଅଟୁଟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ଦେବମାତା ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତପଂତ୍ଯଥ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଦୁଷ୍କରଂ ଦେଵତାସୁରୈଃ । ତତଃ ସା ତପସା ତେନ ତେଜସା ଚ ପ୍ରଭାନ୍ଵିତା
ତାପରେ ସେ ଦେବୀ ଏମିତି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ।
ସୂର୍ଯତେଜଃ ପ୍ରତୀକାଶା ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ । ଶୁଶୁଭେ ସା ଯଥା ଦୀପ୍ତା ପରମଂ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥିତା
ସେ ଦେବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଉଚ୍ଚତମ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ ।
ରୂପେଣାଧିକତାଂ ଯାତା ତପସସ୍ତେଜସା ତଦା । ତପୋଧ୍ଯାନପରା ସା ଚ ଵାଯୁଭକ୍ଷା ତପସ୍ଵିନୀ
ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୂପରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ତପସ୍ୟା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ।
ଅଧିକଂ ଶୁଶୁଭେ ଦେଵୀ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ତନଯା ତଦା । ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚାପି ମହୌଜସଃ
ସେ ସମୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ ଦେବୀ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ଋଷି ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ।
ସ୍ତୁଵଂତି ତାଂ ମହାଭାଗାଂ ରକ୍ଷଂତି ଚ ସୁତତ୍ପରାଃ । ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷଶତେ ତସ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତ୍ର ସମାଗତଃ
ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କଲେ । ଯେତେବେଳେ ଶତ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ ।
ତାମୁଵାଚ ମହାଭାଗାମଦିତିଂ ତପସାନ୍ଵିତାମ୍ । ଦେଵି ଗର୍ଭଃ ସୁସଂପୂର୍ଣଃ ସୂତିକାଲଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ବିଷ୍ଣୁ ତା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଅଦିତିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଦେବୀ, ତୁମର ଗର୍ଭ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ଜନ୍ମର ସମୟ ଆସିଛି ।'
ତଵୈଵ ତପସା ପୁଷ୍ଟସ୍ତେଜସା ଚ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତଃ । ଅଦ୍ଯୈଵ ଗର୍ଭମେତଂ ତ୍ଵଂ ମୁଂଚ ମୁଂଚ ଯଶସ୍ଵିନି
'ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି, ତୁମର ତେଜରେ ବଢ଼ିଛି । ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ, ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଆଜି ମୁକ୍ତ କର ।'
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ଦେଵେଶଃ ସ ଜଗାମ ସ୍ଵକଂ ଗୃହମ୍ । ଅସୂତ ପୁତ୍ରଂ ସା ଦେଵୀ କାଲେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମହୋଦଯେ
ଏଭଳି କହି, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ । ସମୟ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଦେବୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ସା ପୁତ୍ରଂ ଦୀପ୍ତିସଂଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ଭାସ୍କରମ୍ । ସୁଭଗଂ ଚାରୁସର୍ଵାଂଗଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍
ସେ ଦେବୀ ଏମିତି ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ।
ଚତୁର୍ବାହୁଂ ମହାକାଯଂ ଲୋକପାଲଂ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ତେଜୋଜ୍ଵାଲାସମାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରପଦ୍ମସୁହସ୍ତକମ୍
ସେ ପୁଅ ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ଼ ଦେହ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ତେଜରେ ଘିରିଥିବା, ହାତରେ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ ।
ଚଂଦ୍ରବିଂବାନୁକାରେଣ ଵଦନେନ ମହାମତିଃ । ରାଜମାନଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ତେଜସା ଵୈଷ୍ଣଵେନ ଚ
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରର ପରି, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ ।
ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯଭାଵୈରଲଂକୃତମ୍ । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପୂର୍ଣଂ ଚଂଦ୍ରାସ୍ଯଂ କମଲେକ୍ଷଣମ୍
ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ ଓ ପଦ୍ମପରି ଆଖି ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ତ୍ରଯୋ ଦେଵା ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ । ଗଂଧର୍ଵାଶ୍ଚ ତତୋ ନାଗାଃ ସିଦ୍ଧାଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା
ତାପରେ ତିନି ଦେବତା, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଆସିଲେ ।
ଋଷଯଃ ସପ୍ତ ତେ ଦିଵ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵାପରମହୌଜସଃ । ଅନ୍ଯେ ଚ ମୁନଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯମଂଗଲଦାଯିନଃ
ସପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ପୁରାତନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆସିଲେ ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସାଃ । ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେ ମହାଭାଗେ ଭଗଵଂତୋ ମହୌଜସି
ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ, ମହାତ୍ମାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ହୃଦୟ ସହିତ ଆସିଲେ ।
ଆଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵତାଃ ସର୍ଵେ ପର୍ଵତାସ୍ତୁ ତପସ୍ଵିନଃ । କ୍ଷୀରାଦ୍ଯାଃ ସାଗରାଃ ସର୍ଵେ ନଦ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ତଥାମଲାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତପସ୍ୟାଶୀଳ ପାହାଡ଼, କ୍ଷୀରସାଗର ଆଦି ସମସ୍ତ ସାଗର ଓ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ ।
ପ୍ରୀତିମଂତସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ହି ଚରାଚରାଃ । ମଂଗଲୈସ୍ତୁ ମହୋତ୍ସାହଂ ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵେ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରାଃ ସଂଘା ଗଂଧର୍ଵା ଲଲିତଂ ଜଗୁଃ । ଵେଦମଂତ୍ରୈସ୍ତତୋ ଦେଵା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ
ଅପ୍ସରାମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ।