ମନସା ଚେପ୍ସିତଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତେ ଦଦ୍ମି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଅଦିତିରୁଵାଚ- ପୂର୍ଵଂ ପୁତ୍ରଵତୀ ଭୂତା ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ମାଧଵ
ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ଅଦିତି କହିଲେ—ପୂର୍ବେ, ମାଧବ, ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ପୁଅମାନେ ପାଇଥିଲି।
ଅମରା ନିର୍ଜରାଃ ସର୍ଵେ ଅକ୍ଷଯାଃ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ସଲାଃ । ଅମୀ ପୁତ୍ରା ମଯା ଲବ୍ଧାଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ମଧୁସୂଦନ
ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ, ଅମର, ଅକ୍ଷୟ ଓ ପୁଣ୍ୟକୁ ଭଲପାଉଥିବା, ମୁଁ ପାଇଛି; ମଧୁସୂଦନ, ଏହା ଶୁଣ।
ସୁତରାଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଗୋଵିଂଦ ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧିଦଃ । ମମ ଗର୍ଭେ ଵସଂଶ୍ଚୈଵ ଭଵାଂଶ୍ଚ ମମ ନଂଦନଃ
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା ଦାତା। ମୋ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରି, ମୋର ପୁଅ ହେଉ।
ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ରେଣ ନିତ୍ଯଂ ଚ ଯଥା ନଂଦାମି କେଶଵ । ଏଵଂ ମହୋଦଯଂ ନାଥ ପୂରଯସ୍ଵ ମନୋରଥମ୍
ହେ କେଶବ, ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ହେଲେ ମୁଁ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ହେବି। ଏହି ମୋର ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ନାଥ।
ଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ- ଭଵତ୍ଯା ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥଂ ଗଂତଵ୍ଯଂ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍ । ତଦାହଂ ତଵ ଗର୍ଭେ ଵୈ ଵାସଂ ଯାସ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ବାସୁଦେବ କହିଲେ— ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର କାମ ସାଧନା ପାଇଁ ମୁଁ ମାନବ ଶରୀର ଧାରଣ କରିବି। ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରିବି।
ଯୁଗେ ଦ୍ଵାଦଶକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଭୂଭାରହରଣାଯ ଵୈ । ଜମଦଗ୍ନିସୁତୋ ଦେଵି ରାମୋ ନାମ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଯେତେବେଳେ ବାରତମ ଯୁଗ ଆସିବ, ହେ ଦେବୀ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାମ ନାମେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।
ପ୍ରତାପତେଜସାଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରଵଧାଯ ଚ । ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ବିଶେଷ ପ୍ରଭା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ ହେବି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବି।
ସପ୍ତଵିଂଶତିକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରେତାଖ୍ଯେ ତୁ ତଥା ଯୁଗେ । ରାମୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଵ ପୁତ୍ରଃ ପତିଵ୍ରତେ
ସତେଇତମ ଯୁଗ ଆସିଲେ, ତ୍ରେତା ନାମକ ଯୁଗରେ, ହେ ପତିବ୍ରତା, ମୁଁ ପୁଣି ତୁମ ପୁଅ ରାମ ନାମେ ଜନ୍ମ ନେବି।
ପୁନଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଵୈଵ ଶୃଣୁ ପୁଣ୍ଯଧେଃ । ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦ୍ଵାପରାଂତେ ଯୁଗେ ତଦା
ପୁଣି ଶୁଣ, ହେ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଯୁଗ ଆସିଲେ, ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ ହେବି।
ସର୍ଵଦୈତ୍ଯଵିନାଶାର୍ଥେ ଭୂଭାରହରଣାଯ ଚ । ଵାସୁଦେଵାଖ୍ଯସ୍ତେ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ବିନାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ ପୁଅ ବାସୁଦେବ ନାମରେ ହେବି।
ଇଦାନୀଂ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣି ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମସଂଯୁତମ୍ । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ସତ୍ଯଧର୍ମସମନ୍ଵିତମ୍
ଏବେ, ହେ ଶୁଭେ, ମୋର ଧର୍ମମୟ ଉପଦେଶ ଅନୁସର। ଏହା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ।
ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଦେ ଦେଵି ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ସୁଂଦରମ୍ । ଇଂଦ୍ରତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଦାସ୍ଯାମି ଇଂଦ୍ରଃ ସୋପି ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣୁଥିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅ। ମୁଁ ତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଦେବି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାହର୍ଷସମନ୍ଵିତା । ଦେଵଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଇଂଦ୍ରଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେବ।
ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗ ତଵ ଵାକ୍ଯଂ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ତତସ୍ତା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵସ୍ଥାନମେଵ ହି
ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ତୁମ କଥା ଅନୁସରିବି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ।
ହରିଣା ସହ ତେ ସର୍ଵେ ନିରାତଂକା ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ । ସୂତ ଉଵାଚ- ଅଦିତିଃ କଶ୍ଯପଂ ପ୍ରାହ ଋତୁଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମନସ୍ଵିନୀ
ହରିଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ। ସୂତ କହିଲେ— ଋତୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ମନୋନିବେଶିନୀ ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦୀଯତାଂ ପୁତ୍ରଃ ସୁରେଂଦ୍ରପଦଭୋଜକଃ । ଚିଂତଯିତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଵିପ୍ରସ୍ତାମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀମ୍
‘ଭଗବନ୍, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବ।’ ସେ ମନୋନିବେଶିନୀଙ୍କୁ, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି, ମହାମୁନି କହିଲେ।
ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗେ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି କର୍ତା ସ ଯଜ୍ଞଭୋକ୍ତା ସ ଏଵ ଚ
‘ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ପୁଅ ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଯଜ୍ଞର ଉପଭୋକ୍ତା ହେବ।’
ତସ୍ଯାଃ ଶିରସି ସନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵହସ୍ତଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ତପଶ୍ଚଚାର ତେଜସ୍ଵୀ ସତ୍ଯଧର୍ମସମନ୍ଵିତଃ
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନିଜ ହାତ ରଖି, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ତପସ୍ୟା କରିଲେ।
ସୁଵ୍ରତୋ ନାମ ତେଜସ୍ଵୀ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ଵସେତ୍ସଦା । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯେ ଜାତେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସୁବ୍ରତ ନାମକ ଏକ ତେଜସ୍ୱୀ ଜନ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସଦା ବାସ କରିବେ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ,
ପତନଂ କର୍ମଵଶତସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ପୁଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ଗତୋ ଵିପ୍ର ଅଦିତ୍ଯାସ୍ତୁ ମହାତପାଃ
କର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରୁ ପଡ଼ିଯିବେ, ଏବଂ ମହାତପସ୍ବିନୀ ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଜନ୍ମ ନେବେ।
ଇଂଦ୍ରତ୍ଵଂ ଭୋକ୍ତୁକାମାର୍ଥଂ ସତ୍ଯପୁଣ୍ଯେନ କର୍ମଣା । ଗର୍ଭଂ ଦଧାର ସା ଦେଵୀ ପୁଣ୍ଯେନ ତପସା କିଲ
ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଦେବୀ ସତ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ ।
ତପସ୍ତେପେ ନିରାଲସ୍ଯା ଵନଵାସଂ ଗତା ସତୀ। ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଯାତଂ ତପଂତ୍ଯାଂ ଦେଵମାତରି
ସେ ଦେବୀ ଅଲସତା ବିନା ଅଟୁଟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ଦେବମାତା ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତପଂତ୍ଯଥ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଦୁଷ୍କରଂ ଦେଵତାସୁରୈଃ । ତତଃ ସା ତପସା ତେନ ତେଜସା ଚ ପ୍ରଭାନ୍ଵିତା
ତାପରେ ସେ ଦେବୀ ଏମିତି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ।
ସୂର୍ଯତେଜଃ ପ୍ରତୀକାଶା ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ । ଶୁଶୁଭେ ସା ଯଥା ଦୀପ୍ତା ପରମଂ ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥିତା
ସେ ଦେବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଉଚ୍ଚତମ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ ।
ରୂପେଣାଧିକତାଂ ଯାତା ତପସସ୍ତେଜସା ତଦା । ତପୋଧ୍ଯାନପରା ସା ଚ ଵାଯୁଭକ୍ଷା ତପସ୍ଵିନୀ
ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୂପରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ତପସ୍ୟା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ।
ଅଧିକଂ ଶୁଶୁଭେ ଦେଵୀ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ତନଯା ତଦା । ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚାପି ମହୌଜସଃ
ସେ ସମୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ ଦେବୀ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ଋଷି ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ।
ସ୍ତୁଵଂତି ତାଂ ମହାଭାଗାଂ ରକ୍ଷଂତି ଚ ସୁତତ୍ପରାଃ । ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷଶତେ ତସ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତ୍ର ସମାଗତଃ
ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କଲେ । ଯେତେବେଳେ ଶତ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ ।
ତାମୁଵାଚ ମହାଭାଗାମଦିତିଂ ତପସାନ୍ଵିତାମ୍ । ଦେଵି ଗର୍ଭଃ ସୁସଂପୂର୍ଣଃ ସୂତିକାଲଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ବିଷ୍ଣୁ ତା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଅଦିତିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଦେବୀ, ତୁମର ଗର୍ଭ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ଜନ୍ମର ସମୟ ଆସିଛି ।'
ତଵୈଵ ତପସା ପୁଷ୍ଟସ୍ତେଜସା ଚ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତଃ । ଅଦ୍ଯୈଵ ଗର୍ଭମେତଂ ତ୍ଵଂ ମୁଂଚ ମୁଂଚ ଯଶସ୍ଵିନି
'ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି, ତୁମର ତେଜରେ ବଢ଼ିଛି । ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ, ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଆଜି ମୁକ୍ତ କର ।'
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ଦେଵେଶଃ ସ ଜଗାମ ସ୍ଵକଂ ଗୃହମ୍ । ଅସୂତ ପୁତ୍ରଂ ସା ଦେଵୀ କାଲେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମହୋଦଯେ
ଏଭଳି କହି, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ । ସମୟ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଦେବୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।