ସତ୍ଵରଂ ଚୈଵ ତତ୍ପ୍ରାଣା ଗତାସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଦୈତ୍ଯଭଯେନ ସଂଯୁକ୍ତଃ ସ ହି ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତଃ
ଦେତ୍ୟ ଭୟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା; ଏହିପରି ଭାବରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦୈତ୍ଯଗୃହେ ଜାତୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ସୁତଃ । ଦେଵାସୁରେ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ନିହତଶ୍ଚକ୍ରପାଣିନା
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଦେତ୍ୟ ଗୃହରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦେବ ଓ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ସେ ହତ ହେଲେ।
ଯୁଦ୍ଧ୍ଯମାନେନ ତେନାପି ପ୍ରହ୍ଲାଦେନ ମହାତ୍ମନା । ସୁଦୃଷ୍ଟଂ ଵାସୁଦେଵତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵରୂପସମନ୍ଵିତମ୍
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାତ୍ମା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବାସୁଦେବଙ୍କର ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖିଲେ।
ଯୋଗାଭ୍ଯାସେନ ପୂର୍ଵେଣ ଜ୍ଞାନମାସୀନ୍ମହାତ୍ମନଃ । ସସ୍ମାର ପୂର୍ଵକଂ ସର୍ଵଂ ଚରିତଂ ଶିଵଶର୍ମଣଃ
ପୂର୍ବ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ସେ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଚରିତ୍ର ସମସ୍ତ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ପ୍ରାଗହଂ ସୋମଶର୍ମାଖ୍ଯଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଦାନଵୀଂ ତନୁମ୍ । ଅସ୍ମାତ୍କାଯାତ୍କଦା ପୁଣ୍ଯଂ କେଵଲଂ ଧାମ ଉତ୍ତମମ୍
ପୂର୍ବେ ମୁଁ ସୋମଶର୍ମା ନାମରେ ଥିଲି, ଦାନବ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ଏହି ଦେହରୁ କେବେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି?
ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ମହାପୁଣ୍ଯୈର୍ଜ୍ଞାନାଖ୍ଯୈର୍ମୋକ୍ଷଦାଯକମ୍ । ସମରେ ମ୍ରିଯମାଣେନ ପ୍ରହ୍ଲାଦେନ ମହାତ୍ମନା
ମୁଁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଜ୍ଞାନରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଯିବି; ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାତ୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାବେଳେ।
ଏଵଂ ଚିଂତା କୃତା ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ଏଵଂ ତୁ ଚ ସମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵସଂଦେହନାଶନମ୍
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିଲା; ଏବେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ । ଏଭଳି ଯେଉଁ କଥା କୁହାଯାଇଛି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେଉଛି ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ପ୍ରହ୍ଲାଦେ ନିହତେ ସଂଖ୍ଯେ ଦେଵଦେଵେନ ଚକ୍ରିଣା । ରୁରୁଦେ କମଲା ସା ତୁ ହତପୁତ୍ରା ଚ କାମିନୀ
ସୂତ କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା କମଳା, ଜଣେ ଶୋକାକୁଳ ମାଆ ଭାବରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ହରାଇ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ତୁ ଯା ମାତା ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପ୍ରିଯା । ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ମହାଶୋକୈର୍ଦିଵାରାତ୍ରୌ ପ୍ରଶୋଚତି
ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମାଆ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଦିନ ରାତି ଶୋକ କରୁଥିଲେ ।
ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା କମଲା ନାମ ତତ୍ପ୍ରିଯା । ରୋଦମାନାଂ ଦିଵାରାତ୍ରୌ ନାରଦସ୍ତାମୁଵାଚ ହ
ସେ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ନାମ କମଳା, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଦିନ ରାତି କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ନାରଦ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ମା ଶୁଚସ୍ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗେ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯଭାଗିନି । ନିହତୋ ଵାସୁଦେଵେନ ତଵ ପୁତ୍ରଃ ସମେଷ୍ଯତି
ନାରଦ କହିଲେ— ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ହେ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ପୁଅ ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନି । ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ପୁଅ ବଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପୁଣି ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବ ।
ଭୂଯଃ ସ୍ଵଲକ୍ଷଣୋପେତସ୍ତ୍ଵତ୍ସୁତଶ୍ଚ ମହାମତିଃ । ପ୍ରହ୍ଲାଦେତି ଚ ଵୈ ନାମ ପୁନରସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମର ପୁଅ ପୁଣି ନିଜ ଲକ୍ଷଣ ଓ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେବେ, ତାଙ୍କ ନାମ ପୁଣି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ହେବ ।
ଵିହୀନଶ୍ଚାସୁରୈର୍ଭାଵୈର୍ଦେଵତ୍ଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ । ଇଂଦ୍ରତ୍ଵେ ମୋଦତେ ଭଦ୍ରେ ସର୍ଵଦେଵୈର୍ନମସ୍କୃତଃ
ଅସୁର ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବତା ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହେବେ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଲାଗି ଆନନ୍ଦ କରିବେ ।
ସୁଖୀଭଵମହାଭାଗେତେନପୁତ୍ରେଣଵୈସଦା । ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯା ତ୍ଵଯା ଦେଵି ସୁଵାର୍ତେଯଂ ଚ କସ୍ଯଚିତ୍
ଏଭଳି ପୁଅ ଥିବାରୁ ତୁମେ ସଦା ଖୁସି ରୁହ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ । କିନ୍ତୁ, ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଭଲ ଖବର କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମଜ୍ଞାନଭାଵୈଃ ସୁଗୋପ୍ଯଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ସଦା । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତୋ ଵିପ୍ରୋ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ସଦା ଗୁପ୍ତ ରଖ । ଏଭଳି କହି ମହାମୁନି ନାରଦ ଚାଲିଗଲେ ।
କମଲାଯାଶ୍ଚୋଦରେ ତୁ ଜନ୍ମା ସ୍ଯାନୁତ୍ତମଂ ପୁନଃ । ପ୍ରହ୍ଲାଦେତି ଚ ଵୈ ନାମ ତସ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ମହାତ୍ମନଃ
କମଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁଣି ଏକ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ହେବ, ତାଙ୍କ ନାମ ପୁଣି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ହେବ, ସେ ମହାତ୍ମା ।
ବାଲ୍ଯଂ ଭାଵଂ ଗତୋ ଵିପ୍ରାଃ କୃଷ୍ଣମେଵ ଵ୍ଯଚିଂତଯତ୍ । ନରସିଂହପ୍ରସାଦେନ ଦେଵରାଜୋ ଭଵେଦ୍ଦିଵି
ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ କେବଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ । ନରସିଂହଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେଲେ ।
ଦେଵତ୍ଵଂ ଲଭ୍ଯ ଚୈଵାସାଵୈଂଦ୍ରଂ ପଦମନୁତ୍ତମମ୍ । ମୋକ୍ଷଂ ଯାସ୍ଯତି ଜ୍ଞାନାତ୍ମା ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଧାମ ଚୋତ୍ତମମ୍
ଦେବତ୍ୱ ଓ ଉତ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ପାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ସେ ମୁକ୍ତି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈଷ୍ଣବ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ ।
ଅସଂଖ୍ଯାତା ମହାଭାଗାଃ ସୃଷ୍ଟେର୍ଭାଵା ହ୍ଯନେକଶଃ । ମୋହ ଏଵଂ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନଵଦ୍ଭିର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ସୃଷ୍ଟିରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗଣନୀୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜୀବ ଅବସ୍ଥା ରହିଛି, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ । ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ମୋହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥାପୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଅନ୍ଯଂ ପୃଚ୍ଛ ମହାଭାଗ ସଂଦେହଂ ତେ ଭିନଦ୍ମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରକାରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ । ଆଉ କିଛି ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ପଚାର, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ତାହା ଦୂର କରିଦେବି ।
ଵିଜଯଂ ଦେଵତାନାଂ ତୁ ଦାନଵାନାଂ ମହତ୍କ୍ଷଯମ୍ । କୃତଂ ହି ଦେଵଦେଵେନ ସ୍ଥାପିତଂ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିଜୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ବଡ଼ ନାଶ ଦେବତାଙ୍କ ଠାରୁ ହେଲା, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ- ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ସଂଜାତଂ ଦେଵାନାଂ ଶବ୍ଦଧାରକମ୍ । କେନ ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ମିଳିଲା? କିଏ ଏହା ଦେଲେ? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଵିସ୍ତରେଣ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵେ ଯେନ ସତ୍ତମଃ । ପ୍ରାପ୍ତ ଏଷ ମହାଭାଗୋ ଯଥା ପୁଣ୍ଯତମେନ ଚ
ସୂତ କହିଲେ— କିପରି ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ପାଇଲେ ଓ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ଏହା ହେଲା, ମୁଁ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି ।
ହତେଷୁ ତେଷୁ ଦୈତ୍ଯେଷୁ ସମସ୍ତେଷୁମହାହଵେ । ଅତିନଷ୍ଟେଷୁ ପାପେଷୁ ଗୋଵିଂଦେନ ମହାତ୍ମନା
ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବଧ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଇ ପାପୀମାନେ ମହାତ୍ମା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନାଶ ହେଲେ ।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗଂଧର୍ଵା ନାଗା ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା । ସଂପ୍ରୋଚୁର୍ମାଧଵଂ ସର୍ଵେ ବଦ୍ଧପ୍ରାଂଜଲଯସ୍ତତଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ହୃଷୀକେଶ ନମୋସ୍ତୁ ତେ । ଵିଜ୍ଞାପଯାମହେ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ତତ୍ସର୍ଵମଵଧାର୍ଯତାମ୍
ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହୃଷୀକେଶ, ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ଆମର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଧ୍ୟାନ ଦେଅ।
ଶାସ୍ତା ଗୋପ୍ତା ଚ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଅସ୍ମାକଂ କୁରୁ କେଶଵ । ରାଜାନଂ ପୁଣ୍ଯଧର୍ମାଣଂ ତ୍ଵମିଂଦ୍ରଂ ଲୋକଶାସନମ୍
ହେ କେଶବ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ ଓ ରକ୍ଷକ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଆତ୍ମା; ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାସକ ହେବ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜା ଦେଵ ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖଂ ଲଭେତ୍ । ଵାସୁଦେଵ ଉଵାଚ- ମମ ଲୋକେ ମହାଭାଗା ଵୈଷ୍ଣଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ହେ ଦେବ, କିଏ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତିନି ଲୋକର ପ୍ରଜାମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି? ବାସୁଦେବ କହିଲେ—ମୋର ଲୋକରେ, ହେ ମହାଭାଗ, ଯିଏ ବୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ—
ତେଜସା ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚିରକାଲଂ ନିଵାସିତଃ । ତସ୍ଯ କାଲଃ ପ୍ରପୂର୍ଣଶ୍ଚ ମମ ଲୋକେ ମହାତ୍ମନଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବସିଛନ୍ତି; ମୋର ଲୋକରେ ତାଙ୍କର ସମୟ ଏବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ହେ ମହାତ୍ମାମାନେ।
ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ମଦ୍ଭକ୍ତସ୍ଯ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ତେଜସା ଵୈଷ୍ଣଵେନୈଵ ଭଵତାଂ ପାଲକୋ ହି ସଃ
ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ଭକ୍ତ, ଏଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ, ତାଙ୍କର ବୈଷ୍ଣବ ତେଜରେ ସେ ତୁମମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେବେ।