ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂଚ୍ଚ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପ୍ରତେଜଃ ସୁଦୁଃସହମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତତୋ ଗତ୍ଵା ପିତରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏହାପରେ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଗିଁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତାତ ଇଂଦ୍ରାତ୍ସମାନୀତମମୃତଂ ଵ୍ଯାଧିନାଶନମ୍ । ଅନେନାପି ମହାଭାଗ ନୀରୁଜୋ ଭଵ ସର୍ଵଦା
ତାତ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ରୋଗ ନାଶ କରୁଥିବା ଅମୃତ ଆଣିଛି; ଏହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ସଦା ନିରୋଗ ରୁହ।
ଅମୃତେନ ତ୍ଵମଦ୍ଯୈଵ ପରାଂ ତୃପ୍ତିମଵାପ୍ନୁହି । ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମହଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵଶର୍ମା ସୁତସ୍ଯ ହି
ଆଜି ଏହି ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୋଷ ପାଅ; ପୁଅଙ୍କର ଏହି ମହାନ କଥା ଶୁଣି, ଶିବଶର୍ମା—
ସୁତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସମାହୂଯ ପ୍ରୀଯମାଣେନ ଚେତସା । ପିତୃଭକ୍ତାଃ ସୁତା ଯୂଯଂ ମଦ୍ଵାକ୍ଯପରିପାଲକାଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକିଲେ, ହୃଦୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ; 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ମୋ କଥାକୁ ମାନିଛ।'
ଵରଂ ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ସୁପ୍ରୀତାଃ ପୁତ୍ରକା ଦୁର୍ଲଭଂ ଭୁଵି । ଏଵମାଭାଷିତଂ ତସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵସଂମତାଃ
ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ, ଭୂମିରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ଏପରି ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହ; ଏପରି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ତୁ ସମାଲୋଚ୍ଯ ପିତରଂ ପ୍ରତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍ । ଅସ୍ମାକଂ ଜୀଵତାମ୍ମାତା ଗତା ଯା ଯମମଂଦିରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରି, ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମର ମାଁ ଜୀବନ୍ତା ଥିବାବେଳେ, ସେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।'
ନୀରୁଜା ଭଵନାଦ୍ଦେଵୀ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତା । ଭଵାନ୍ପିତା ଇଯଂ ମାତା ଜନ୍ମଜନ୍ମାଂତରେ ପିତଃ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ସଦ୍ବ୍ରତ, ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିରୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ଆମ ପିତା, ସେ ଆମ ମାଁ, ଏବଂ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ତୁମେ ଆମ ପିତା ହୋଇଛ।
ଵଯଂ ସୁତା ଭଵେମେତି ସର୍ଵେ ପୁଣ୍ଯକୃତସ୍ତଥା । ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଅଦ୍ଯୈଵାପି ମୃତା ମାତା ଭଵତାଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲା
'ଆମେ ସଦା ତୁମର ପୁଅ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।' ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: 'ଆଜି ମଧ୍ୟ, ତୁମର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳ ମାଁ ଚଳିଗଲେ।'
ଜୀଵମାନା ସୁହୃଷ୍ଟା ସା ଏଷ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଏଵମୁକ୍ତେ ଶୁଭେ ଵାକ୍ଯେ ଋଷିଣା ଶିଵଶର୍ମଣା
ସେ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଖୁସିରେ ଫେରିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଋଷି ଶିବଶର୍ମା କହିବା ପରେ,
ତେଷାଂ ମାତା ସମାଯାତା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ଏତଦର୍ଥଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ସୁଵୀର୍ଯଂ ତନଯଂ ସୁତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ମାଆ ଖୁସିରେ ଆସି, ଏହିପରି କହିଲେ— 'ଏହି କାରଣ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।'
ନରାଃ ସତ୍ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛଂତି କୁଲଵଂଶପ୍ରଭାଵକମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଲୋକେ ମହାଭାଗାଃ ସୁପୁଣ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ସଲାଃ
ପୁରୁଷମାନେ ସଦା ଏମିତି ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି, ଯିଏ ବଂଶର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢାଏ। ଏହି ଜଗତରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଜଣେ ମହିଳା ନିତିରେ ଭଲବାସା ରଖନ୍ତି,
ସୁତମିଚ୍ଛଂତି ସର୍ଵତ୍ର ପୁଣ୍ଯାଂଗଂ ପୁଣ୍ଯସାଧକମ୍ । କୁକ୍ଷିଂ ଯସ୍ଯା ଗତୋ ଗର୍ଭଃ ସୁପୁଣ୍ଯଃ ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ସେମାନେ ସବୁଠି ଏମିତି ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି, ଯିଏ ପୁଣ୍ୟର ଦେହଧାରୀ ଓ ଭଲ କାମ କରେ। ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁଣ୍ୟମୟ ଗର୍ଭ ବସେ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଚଳିତ ହୁଏ।
ପୁଣ୍ଯାନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରସୂଯେତ ସା ନାରୀ ପୁଣ୍ଯଭାଗିନୀ । କୁଲାଚାରଂ କୁଲାଧାରଂ ପିତୃମାତୃପ୍ରତାରକମ୍
ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ସଦା ଭଲ ପୁଅ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି—ଏମାନେ ବଂଶର ଆଧାର, ପରିବାର ରୀତି ରଖନ୍ତି, ବାପା ମାଆଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢାନ୍ତି।
ଵିନା ପୁଣ୍ଯୈଃ କଥଂ ନାରୀ ସଂପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁତୋତ୍ତମମ୍ । ନ ଜାନେ କୀଦୃଶୈଃ ପୁଣ୍ଯୈରେଷ ଭର୍ତା ସୁପୁଣ୍ଯଭାକ୍
ପୁଣ୍ୟ ଛଡ଼ା କେମିତି ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ପାଇପାରିବେ? କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ଏଠି ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ଏତେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଲେ, ମୁଁ ଜାଣିନି।
ସଂଜାତୋ ଧର୍ମଵୀର୍ଯୋପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ । ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯାନ୍ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଯୂଯଂ ପୁତ୍ରାସ୍ତତୋଧିକାଃ
ସେ ଧର୍ମର ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ତୁମେମାନେ ପୁଅମାନେ—ଏଠି ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର—ପାଇଛି।
ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵୋଯଂ ଭଵଂତଃ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ସଲାଃ । ମମ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ସଂଜାତାଃ ପିତୃଭକ୍ତିପରାଯଣାଃ
ଏହିପରି ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେମାନେ ସବୁ ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଉଛ। ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବାପାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାରେ ନିଷ୍ଠା।
ଅହୋ ଲୋକେଷୁ ପୁଣ୍ଯୈଶ୍ଚ ସୁପୁତ୍ରଃ ପରିଲଭ୍ଯତେ । ଏକୈକଶୋଧିକାଃ ପଂଚ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ମହାଶଯାଃ
ହଁ, ଏହି ଜଗତରେ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ପୁଅ ମିଳେ। ମୁଁ ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍ତମ ପୁଅ ପାଇଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପ୍ରତ୍ୟେକଠାରୁ ଅଧିକ।
ଯଜ୍ଵାନଃ ପୁଣ୍ଯଶୀଲାଶ୍ଚ ତପସ୍ତେଜଃ ପରାକ୍ରମାଃ । ଏଵଂ ସଂଵର୍ଧିତାସ୍ତେ ତୁ ତଯା ମାତ୍ରା ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଭଲ ଚରିତ୍ର ରଖନ୍ତି, ତପସ୍ୟା, ତେଜ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏପରି ଭାବେ ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ମାଆଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଲେ।
ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ମାତରଂ ସୁତାଃ । ପୁତ୍ରା ଊଚୁଃ- ସୁପୁଣ୍ଯୈଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ମାତା ସନ୍ମାତା ସୁପିତା କିଲ
ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଅମାନେ ମାଆଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ— 'ମହାପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମାଆ ମିଳେ, ସତ୍ୟ ମାଆ ଓ ଉତ୍ତମ ବାପା ମିଳେ।'
ଭଵତୀ ପୁଣ୍ଯକୃନ୍ମାତା ନୋ ଭାଗ୍ଯୈସ୍ତୁ ପ୍ରଵର୍ତିତା । ଯସ୍ଯା ଗର୍ଭୋଦରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁପୁଣ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତାଃ
'ଆପଣି ପୁଣ୍ୟ କରୁଥିବା ମାଆ, କେବଳ ଭାଗ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପୁଣ୍ୟରେ ପାଳିତ ହେଲୁ।'
ଜନ୍ମଜନ୍ମନି ତ୍ଵଂ ମାତା ପିତା ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯଥଃ । ପିତୋଵାଚ- ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମାମକାଃ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଵରଂ ପୁଣ୍ଯଦାଯକମ୍
'ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଆପଣି ଆମର ମାଆ ଓ ବାପା ହେବେ।' ବାପା କହିଲେ— 'ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଵର କଥା ଶୁଣ।'
ମଯି ତୁଷ୍ଟେ ସୁତା ଭୋଗା ନନୁ ଭୁଂଜଂତୁ ଚାକ୍ଷଯାନ୍ । ପୁତ୍ରା ଊଚୁଃ- ଯଦି ତାତ ପ୍ରସନ୍ନୋସି ଵରଂ ଦାତୁମିହେଚ୍ଛସି
'ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି, ମୋ ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।' ପୁଅମାନେ କହିଲେ— 'ଯଦି, ବାପା, ଆପଣି ଖୁସି ଓ ଵର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି,'
ଅସ୍ମାନ୍ପ୍ରେଷଯ ଗୋଲୋକଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଦାହଵର୍ଜିତମ୍ । ପିତୋଵାଚ- ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ଯୂଯଂ ଵିଗତକଲ୍ମଷାଃ
'ଆମକୁ ଗୋଲୋକକୁ ପଠାନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ କଷ୍ଟ ନାହିଁ।' ବାପା କହିଲେ— 'ତୁମେମାନେ ପାପ ଛାଡ଼ି ଵୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯାଅ।'
ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ପିତୃଭକ୍ତ୍ଯାନଯା ସ୍ଵଯା । ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ତେନାପି ସୁଵାକ୍ଯେ ଋଷିଣା ତତଃ
'ମୋ କୃପାରେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଓ ଏହି ପିତୃଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।' ଏପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଋଷି କହିବା ପରେ,
ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିର୍ଗରୁଡାରୂଢ ଆଗତଃ । ସପୁତ୍ରଂ ଶିଵଶର୍ମାଣମିତ୍ଯୁଵାଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ତାପରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା ଭଗବାନ ଆସି, ଶିବଶର୍ମା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି କହିଲେ—
ସପୁତ୍ରେଣ ତ୍ଵଯାଦ୍ଯୈଵ ଜିତୋ ଭକ୍ତ୍ଯାସ୍ମି ଵୈ ଦ୍ଵିଜ । ପୁତ୍ରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସମାଗଚ୍ଛ ଚତୁର୍ଭିଃ ପୁଣ୍ଯକାରିଭିଃ
'ଆଜି ତୁମେ ତୁମର ପୁଅମାନେ ସହିତ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଜିତିଛ। ଚାଲ, ଚାରିଜଣ ପୁଣ୍ୟ କରୁଥିବା ପୁଅମାନେ ସହିତ ମୋ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସ।'
ଅନଯା ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପୁଣ୍ଯଯା ପତିକାମ୍ଯଯା । ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଅମୀ ଗଚ୍ଛଂତୁ ପୁତ୍ରା ମେ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି ପୁଣ୍ୟବତୀ ଓ ପତିନିଷ୍ଠା ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ, ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: ମୋର ପୁଅମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
କଂଚିତ୍କାଲଂ ତୁ ନେଷ୍ଯାମି ଭୂମୌ ଵୈ ଭାର୍ଯଯା ସହ । ଅନେନାପି ସୁପୁତ୍ରେଣ ଅଂତ୍ଯେନ ସୋମଶର୍ମଣା
କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମୁଁ ମୋର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଏହି ସଦ୍ଗୁଣୀ ଛୋଟ ପୁଅ ସୋମଶର୍ମା ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ରହିବି।
ଏଵମୁକ୍ତେ ଶୁଭେ ଵାକ୍ଯେ ଋଷିଣା ସତ୍ଯଭାଷିଣା । ତାନୁଵାଚାଥ ଦେଵେଶଃ ସୁପୁତ୍ରାଞ୍ଛିଵଶର୍ମଣଃ
ଏପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟବାଦୀ ଋଷି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବଶର୍ମାଙ୍କ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଗଚ୍ଛଂତୁ ମୋକ୍ଷଦଂ ଲୋକଂ ଦାହପ୍ରଲଯଵର୍ଜିତମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତେ ତତୋ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ସତ୍ଯଚେତସଃ
ସେମାନେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ, ଅଗ୍ନି ଓ ବିନାଶ ନଥିବା ଲୋକକୁ ଯାଉନ୍ତୁ। ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ସେଇ ଚାରିଜଣ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—