ଯଥାନଲେନ ସଂଦଗ୍ଧାସ୍ତୃଣାନାଂ ସଂଚଯା ଦ୍ଵିଜାଃ । ଭସ୍ମୀଭୂତା ଭଵଂତ୍ଯେଵ ତଥା ତାସ୍ତା ଵିଭୀଷିକାଃ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଘାସର ଢେଳା ପୁଡ଼ି ଛାଇଁ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ସେଠି ଭୟମୂଳକ ଦୃଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।
ଵିପ୍ରସ୍ଯ ତେଜସା ତସ୍ଯ ପିତୃଭକ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ । ପ୍ରଲଯଂ ଗତାସ୍ତୁ ଘୋରାସ୍ତା ଦାରୁଣା ଭୀଷିକା ଦ୍ଵିଜାଃ
ପିତୃଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତେଜରେ, ହେ ଉତ୍ତମମାନେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟମାନେ ସମାପ୍ତ ହେଲେ।
ସ ଵିଘ୍ନାନ୍ଦର୍ଶଯାମାସ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁନଃ ପୁନଃ । ତେଜସାଽନାଶଯଦ୍ଵିପ୍ରଃ ସ୍ଵକୀଯେନ ମହାଯଶାଃ
ସହସ୍ରନୟନ ବାରମ୍ବାର ବିଘ୍ନ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ତେଜରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।
ଏଵଂ ଵିଘ୍ନାନ୍ବହୂଂସ୍ତସ୍ଯ ଇଂଦ୍ରସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ । ନାଶଯାମାସ ମେଧାଵୀ ତପସସ୍ତେଜସାପି ଵା
ଏପରି ଭାବେ, ମେଧାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ତେଜରେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନେକ ବିଘ୍ନକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।
ନଷ୍ଟେଷୁ ତେଷୁ ଵିଘ୍ନେଷୁ ଦାରୁଣେଷୁ ମହତ୍ସୁ ଚ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତସ୍ଯ କୃତାନ୍ଵିଘ୍ନାନ୍ଦାରୁଣାନ୍ଭୀଷଣାକୃତୀନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ବଡ଼ ବିଘ୍ନ ନଶ୍ଟ ହେଲାପରେ, ବୁଝିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି ଭୟଙ୍କର ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜା ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଇଂଦ୍ରଂ ପ୍ରତି ମହାଭାଗୋ ରାଗରକ୍ତାଂତଲୋଚନଃ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଇଂଦ୍ର ଲୋକାଦହଂ ଚେଂଦ୍ରଂ ପାତଯିଷ୍ଯାମି ନାନ୍ଯଥା । ନିଜଧର୍ମେ ରତସ୍ଯାଦ୍ଯ ଯୋ ଵିଘ୍ନଂ ତୁ ସମାଚରେତ୍
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ଲୋକରୁ ତଳେ ପକାଇଦେବି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଯେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ଥିବାକୁ ବିଘ୍ନ କରେ, ସେ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବ।
ତସ୍ଯ ଦଂଡଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୋ ଵୈ ହନ୍ଯାତ୍ସ ହନ୍ଯତେ । ଏଵମନ୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଦେଵାନାଂ ପାଲକଂ ପୁନଃ
ଯେ ଏପରି କରିବ, ସେ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବ। ଯେ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏପରି ଆଉ ଜଣେ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତ କରିଦେବି।
ଏଵଂ ସମୁଦ୍ଯତୋ ଵିପ୍ର ଇଂଦ୍ରନାଶାଯ ସତ୍ତମଃ । ତାଵଦେଵ ସମାଯାତୋ ଦେଵେଂଦ୍ରଃ ପାକଶାସନଃ
ଏପରି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନଶ୍ଟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିବା ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେତେବେଳେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭୋ ଭୋ ଵିପ୍ର ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ତପସା ନିଯମେନ ଚ । ଦମେନ ସତ୍ଯଶୌଚାଭ୍ଯାଂ ତ୍ଵତ୍ସମୋ ନାସ୍ତି ଚାପରଃ
"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମ, ଦମ, ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ତୁମ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।"
ଅନଯା ପିତୃଭକ୍ତ୍ଯା ତେ ଜିତୋହଂ ଦୈଵତୈଃ ସହ । ମମାପରାଧଂ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ କ୍ଷଂତୁମର୍ହସି ସତ୍ତମ
ତୁମର ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଜିତିଛ। ହେ ଉତ୍ତମ, ମୋ ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ମୁଁ ମାନ୍ୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦୁର୍ଲଭଂ ଚ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତଦୋଵାଚ ଦେଵରାଜଂ ତଥାଗତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୟାଳୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହ, ମୁଁ ସେଠିରେ ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବି। ଏହାପରେ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଆସିଥିବା ଦେବରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିପ୍ରତେଜୋ ମହେଂଦ୍ରେଦ୍ରଂ ଅସହ୍ଯଂ ଦେଵଦୈଵତୈଃ । ପିତୃଭକ୍ତସ୍ଯ ଦେଵେଶ ଦୁଃସହଂ ସର୍ଵଥା ଵିଭୋ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ହେ ଦେବତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଘ୍ୟ।
ତେଜୋଭଂଗୋ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଃ ସମସ୍ତୈସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁହରାନ୍ପୁନଃ
ମହାନ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ତେଜ କେବେ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ପୁଅ ଓ ନାତି ସହିତ ପୁନିଥରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ହରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି।
ନାଶଯଂତେ ନ ସଂଦେହୋ ଯଦି ରୁଷ୍ଟା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ନାଗଚ୍ଛେଦ୍ଯଦ୍ଭଵାନଦ୍ଯ ତଦା ରାଜ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ଯଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ କରନ୍ତି; ଆଜି ତୁମେ ନ ଆସିଲେ, ତେବେ ତୁମର ଅପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଟିକି ରହିବ ନାହିଁ।
ଆତ୍ମତପଃ ପ୍ରଭାଵେଣ ଅନ୍ଯସ୍ମୈ ତ୍ଵଂ ମହାତ୍ମନେ । ଦାତୁକାମସ୍ତୁ ସଂଜାତୋ ରୋଷପୂର୍ଣେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ନିଜ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାନ ଆତ୍ମାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଭଵାନଦ୍ଯ ସମାଯାତୋ ଵରଂ ଦାତୁମିହେଚ୍ଛସି । ଅମୃତଂ ଦେହି ଦେଵେଂଦ୍ର ପିତୃଭକ୍ତିଂ ତଥାଚଲାମ୍
ଆଜି ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଆସିଛ; ହେ ଦେବେଶ, ମୋତେ ଅମୃତ ଓ ପିତାପ୍ରତି ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦିଅ।
ଏଵଂଵିଧଂ ଵରଂ ଦେହି ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋସି ଶତ୍ରୁହନ୍ । ଏଵଂ ଦଦାମି ପୁଣ୍ଯଂ ତେ ଵରଂ ଚାମୃତସଂଯୁତମ୍
ଯଦି ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛ, ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଅମୃତ ସହିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି।
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରମମୃତଂ ଦତ୍ତଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ସକୁଂଭଂ ଦତ୍ତଵାଂସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରୀଯମାଣେନ ଚାତ୍ମନା
ଏପରି କହି, ସେ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଲେ; ଏବଂ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଦେଲେ, ନିଜ ହୃଦୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ।
ଅଚଲା ତେ ଭଵେଦ୍ଵିପ୍ର ଭକ୍ତିଃ ପିତରି ସର୍ଵଦା । ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ସହସ୍ରଦୃକ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସଦା ଅଚଳ ରହିବ; ଏପରି କହି, ସହସ୍ରନୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂଚ୍ଚ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପ୍ରତେଜଃ ସୁଦୁଃସହମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତତୋ ଗତ୍ଵା ପିତରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏହାପରେ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଗିଁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତାତ ଇଂଦ୍ରାତ୍ସମାନୀତମମୃତଂ ଵ୍ଯାଧିନାଶନମ୍ । ଅନେନାପି ମହାଭାଗ ନୀରୁଜୋ ଭଵ ସର୍ଵଦା
ତାତ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ରୋଗ ନାଶ କରୁଥିବା ଅମୃତ ଆଣିଛି; ଏହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ସଦା ନିରୋଗ ରୁହ।
ଅମୃତେନ ତ୍ଵମଦ୍ଯୈଵ ପରାଂ ତୃପ୍ତିମଵାପ୍ନୁହି । ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମହଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵଶର୍ମା ସୁତସ୍ଯ ହି
ଆଜି ଏହି ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୋଷ ପାଅ; ପୁଅଙ୍କର ଏହି ମହାନ କଥା ଶୁଣି, ଶିବଶର୍ମା—
ସୁତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସମାହୂଯ ପ୍ରୀଯମାଣେନ ଚେତସା । ପିତୃଭକ୍ତାଃ ସୁତା ଯୂଯଂ ମଦ୍ଵାକ୍ଯପରିପାଲକାଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକିଲେ, ହୃଦୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ; 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ମୋ କଥାକୁ ମାନିଛ।'
ଵରଂ ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ସୁପ୍ରୀତାଃ ପୁତ୍ରକା ଦୁର୍ଲଭଂ ଭୁଵି । ଏଵମାଭାଷିତଂ ତସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵସଂମତାଃ
ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ, ଭୂମିରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ଏପରି ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହ; ଏପରି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ତୁ ସମାଲୋଚ୍ଯ ପିତରଂ ପ୍ରତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍ । ଅସ୍ମାକଂ ଜୀଵତାମ୍ମାତା ଗତା ଯା ଯମମଂଦିରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରି, ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମର ମାଁ ଜୀବନ୍ତା ଥିବାବେଳେ, ସେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।'
ନୀରୁଜା ଭଵନାଦ୍ଦେଵୀ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତା । ଭଵାନ୍ପିତା ଇଯଂ ମାତା ଜନ୍ମଜନ୍ମାଂତରେ ପିତଃ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ସଦ୍ବ୍ରତ, ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିରୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ଆମ ପିତା, ସେ ଆମ ମାଁ, ଏବଂ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ତୁମେ ଆମ ପିତା ହୋଇଛ।
ଵଯଂ ସୁତା ଭଵେମେତି ସର୍ଵେ ପୁଣ୍ଯକୃତସ୍ତଥା । ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ- ଅଦ୍ଯୈଵାପି ମୃତା ମାତା ଭଵତାଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲା
'ଆମେ ସଦା ତୁମର ପୁଅ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।' ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: 'ଆଜି ମଧ୍ୟ, ତୁମର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳ ମାଁ ଚଳିଗଲେ।'
ଜୀଵମାନା ସୁହୃଷ୍ଟା ସା ଏଷ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଏଵମୁକ୍ତେ ଶୁଭେ ଵାକ୍ଯେ ଋଷିଣା ଶିଵଶର୍ମଣା
ସେ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଖୁସିରେ ଫେରିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଋଷି ଶିବଶର୍ମା କହିବା ପରେ,
ତେଷାଂ ମାତା ସମାଯାତା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ଏତଦର୍ଥଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ସୁଵୀର୍ଯଂ ତନଯଂ ସୁତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ମାଆ ଖୁସିରେ ଆସି, ଏହିପରି କହିଲେ— 'ଏହି କାରଣ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।'