ପୀତୈର୍ଗଂଧଯୁତୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ହେମ୍ନା ଚ ପୂଜଯେତ୍। ଦଶାଗୋଚରଯୋର୍ଦୌଷ୍ଟ୍ଯେ ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଶକ୍ତିତଃ
ପିତା ରଙ୍ଗର ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଗୁରୁ ଦଶମ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଗୋଚରରେ ଥିଲେ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଚଣକଦ୍ଵିଦଲଂ ଚୈଵ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ସୁଵର୍ଣକଂ। ପୁଷ୍ଯରାଗଂ ତୁ ଵିପ୍ରାଯ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚାରିଷ୍ଟଶାଂତଯେ
ଚଣା ଡାଲ, ପିତା ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା ଓ ପୁଷ୍ୟରାଗ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅପଶକୁନ ଶାନ୍ତି ହୁଏ।
ବୃହସ୍ପତେ ସୁରାଚାର୍ଯ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦ। ଦାନେନାନେନ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଭଵ ସୌମ୍ଯୋ ମମାଧୁନା
ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, ମୃଦୁଭାବରେ ଏବେ ମୋତେ କୃପା କର।
ଏଵଂ କୃତେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ସ୍ଵାନୁକୂଲୋ ଭଵେଦ୍ଗୁରୁଃ। ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ନରୋ ଗୁରୁସମର୍ଚନାତ୍
ଏପରି କଲେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଗୁରୁ ଅନୁକୂଳ ହୁଅନ୍ତି; ଗୁରୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପାଇଥାଏ।
ଭାର୍ଗଵସ୍ଯାପି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୂଜନଂ ନୃପତେଧୁନା। ଯତ୍କୃତ୍ଵା ସର୍ଵକାମାପ୍ତିଃ ସମ୍ଯକ୍ପୁଂସାଂ ପ୍ରଜାଯତେ
ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ ଏବେ କହିବି, ରାଜା; ଯାହା କରିଲେ ଠିକ୍ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ପଂଚକୋଣଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମଂଡଲଂ ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ତୁ। ଚୂର୍ଣକୈଃ ଶ୍ଵେତଵର୍ଣୈଶ୍ଚ ଵିଧିନା ସୁଧିଯା କୃତଂ
ଭାର୍ଗବଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ପଞ୍ଚକୋଣ ଆକାରର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଶ୍ୱେତ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ଏହା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଵେତଗଂଧୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ସିତୈସ୍ତଥା। ପୂଜଯେଦ୍ଭାର୍ଗଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ନରଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଶ୍ୱେତ ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ, ଏବଂ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ରୌପ୍ଯଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି ପ୍ରକୀର୍ତିତଂ। ଦଶାଦ୍ଯରିଷ୍ଟେ ଚୋତ୍ପନ୍ନେ ସିତମଶ୍ଵଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଚାନ୍ଦି ଦାନ କରିବା କୁହାଯାଇଛି; ଯଦି ଦୁଃଖ ଆସେ, ତେବେ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ତଂଡୁଲାଃ ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ରୌପ୍ଯଂ ଚଂଦନମେଵ ଚ। କର୍ପୂରଂ ଚ ସୁଗଂଧାଢ୍ଯଂ ଦେଯଂ ଦାନଂ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ଚାଉଳ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଚାନ୍ଦି, ଚନ୍ଦନ ଓ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଥିବା କର୍ପୂର—ଏହି ସବୁ ଦ୍ବିଜଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଭୃଗୁପୁତ୍ର ମହାଭାଗ ଦାନଵାନାଂ ପୁରୋହିତ। ଦାନେନାନେନ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଭଵ ସର୍ଵାସୁରାର୍ଚିତ
ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ, ମହାଭାଗ, ଦାନବମାନଙ୍କ ପୁରୋହିତ, ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ, ଏହି ଦାନରେ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ।
ଇତି ମଂତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦାନଂ ଯଥୋଦିତଂ। ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଭଵତ୍ଯାଶୁ ଭାର୍ଗଵଃ କୁରୁନଂଦନ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉପଯୁକ୍ତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଏହା କରିଲେ, ଭାର୍ଗବ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।
ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ଯ ପୂଜାର୍ଥଂ ମଂଡଲଂ ଚ ନରାକୃତି। କୃତ୍ଵା ଚୂର୍ଣୈଃ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣୈଃ ପୂଜଯେତ୍ତତ୍ର ଭକ୍ତିତଃ
ଶନିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ, କଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଆକୃତିର ଏକ ଚିତ୍ର ଏକାଉଁଥିବା ଉଚିତ୍; ସେଠାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
କୃଷ୍ଣୈର୍ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ତଥାଵିଧୈଃ। ଲୋହଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଦାନଂ ପିଣ୍ଯାକଂ ଚ ତିଲସ୍ଯ ଚ
କଳା ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ, ଏବଂ ସେହିପରି କଳା ବସ୍ତ୍ର, ଲୋହା ଦାନ, ତିଳ ଦ୍ୱାରା ପିଠା—ଏହି ସବୁ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଂ ଶନୈଶ୍ଚରାରିଷ୍ଟେ କୃଷ୍ଣାଂ ଗାଂ କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରକଂ। ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତି ଦଦ୍ଯାନ୍ନୀଲମଣିଂ ତଥା
ଶନିଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୈଵିକ ଦୋଷ ହେଲେ, କଳା ଗାଈ, କଳା ବସ୍ତ୍ର, ଯେତେ ସମ୍ଭବ ସୁନା ଓ ନୀଳମଣି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସୂର୍ଯସୂନୋ ମହାଭାଗ ଛାଯାପୁତ୍ର ମହାବଲ। ଅଧୋଦୃଷ୍ଟେ ଭଵ ଶନେ ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ମାତ୍ପ୍ରଦାନତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ, ଚାୟାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶନି, ତୁମେ ତଳକୁ ଦେଖ, ଏହି ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଶନିଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଶ୍ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ। ସ୍ଵାନୁକୂଲୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଶନିଃ ପାପେ ଚ ଗୋଚରେ
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ଶନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଦ୍ବିଜଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ, ଶନି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତି, ଯଦିଓ ପାପ ଦଶା ରହିଥାଏ।
ରାହୋର୍ଵର୍ଣାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଶନିଵନ୍ମଂଡଲଂ ତଥା। ସୂର୍ଯାକାରଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ତତ୍ର ପୂଜାର୍କସୂନୁଵତ୍
ରାହୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆକୃତି, ଏବଂ ଶନି ପରି ମଣ୍ଡଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକୃତିରେ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଗୋମେଦଂ ସର୍ଷପାଶ୍ଚୈଵ ତିଲା ମାଷାଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣକାଃ। ମହିଷୀ ଚ ତଥା ଚ୍ଛାଗୋ ଦାନଂ ରାହୋଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଗୋମେଦ ମଣି, ସରସପ, କଳା ତିଳ, କଳା ବୁଟ, ମହିଷୀ ଓ ଛାଗ—ଏହି ସବୁ ରାହୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି।
ସିଂହିକାସୁତ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ର ରାହୋ ଚଂଦ୍ରାର୍କମର୍ଦନ। ଭଵ ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଭାଗ ଦାନେନାନେନ ସୁଵ୍ରତ
ସିଂହିକାଙ୍କ ପୁଅ, ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ରାହୁ, ମହାଭାଗ, ଏହି ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ।
କେତୋର୍ମଂଡଲକଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧ୍ଵଜାକୃତିସୁଶୋଭନମ୍। ଶନିଵତ୍ସକଲଂ ଜ୍ଞେଯଂ ପୂଜାଵର୍ଣାଦିକଂ ନୃପ
କେତୁଙ୍କ ପାଇଁ ଧ୍ୱଜ ଆକୃତିର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ପୂଜା ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ସବୁ ଶନିଙ୍କ ପରି ହେବା ଉଚିତ୍, ରାଜା।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସସ୍ଵର୍ଣଂ କେତୁଦାନକମ୍। ଏଵଂ କୃତେ ସ୍ଵାନୁକୂଲୌ ଭଵେତାଂ ଚ ନୃଣାଂ ନୃପ
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଓ ସୁନା କେତୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି; ଏଭଳି କଲେ, ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହୁଅନ୍ତି, ରାଜା।
ପ୍ରଦଦ୍ଯାତାଂ ଧନଂ ପୁତ୍ରାନ୍ସୁଖଂ ସୌଭାଗ୍ଯମେଵ ଚ। ଆକୃଷ୍ଣେତି ରଵେର୍ମଂତ୍ର ଇମଂ ଦେଵାସ୍ତଥା ଵିଧୋଃ
ସେମାନେ ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି; 'ଆକୃଷ୍ଣେତି' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ।
ଅଗ୍ନିର୍ମୂର୍ଧେତି ଭୌମସ୍ଯ ମଂତ୍ରୋ ଜପ୍ଯେର୍ହଣେ ତଥା। ଉଦ୍ବୁଧ୍ଯସ୍ଵେତୀଂଦୁସୂନୋର୍ବୃହସ୍ପତେ ଗୁରୋସ୍ତଥା
'ଅଗ୍ନିର୍ମୂର୍ଧେ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ପୂଜାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍; 'ଉଦ୍ବୁଧ୍ୟସ୍ୱ' ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ପାଇଁ, 'ବୃହସ୍ପତେ' ଗୁରୁ ପାଇଁ।
ଅନ୍ନାତ୍ପରୀତି ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ଶନ୍ନୋଦେଵୀରଯଂ ଶନେଃ। କଯା ନ ଇତି ରାହୋଶ୍ଚ କେତୋଃ କେତୁମିତି ସ୍ମୃତଃ
'ଅନ୍ନାତ୍ପରି' ଶୁକ୍ର ପାଇଁ, 'ଶନ୍ନୋ ଦେବୀର୍' ଶନି ପାଇଁ; 'କୟା ନ' ରାହୁ ପାଇଁ, 'କେତୁମ୍' କେତୁ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର।
ଏତେ ମଂତ୍ରାସ୍ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ଗ୍ରହଣାଂ ପୂଜନେ ଜପେ। ଏଵଂ କୃତେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠାନୁକୂଲା ଅଖିଲା ଗ୍ରହାଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରହଣ, ପୂଜା ଓ ଜପ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଇଛି। ଏପରି ଭାବେ କରିଲେ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ।
ଭଵଂତି ପୁଂସାଂ ସତତଂ ଯଚ୍ଛଂତି ଚ ସୁସଂପଦଃ। ଏତନ୍ମହାରାଜ ମଯା ସମସ୍ତଂ ତୁଭ୍ଯଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟମିହକ୍ରମେଣ
ଏହା ସଦା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟସ୍ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ମହାରାଜ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥାକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନରଃ ସର୍ଵଶ୍ରୁତାର୍ଥସାରମେତୀଶ୍ଵରସ୍ଯୈଵ ଚ ସନ୍ନିଧାନମ୍। ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ଯଶସୋ ନିଧାନମିଦଂ ପିତୄଣାମତିଵଲ୍ଲଭଂ ସ୍ଯାତ୍
ଯେ କେହି ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଯଶସ୍ୱୀ ଧନକୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଓ ଭଗବାନଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ଥିତି, ଶୁଣେ, ସେ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ଇଦଂ ଚ ଦେଵେଷ୍ଵମୃତାଯ କଲ୍ପତେ ପୁଣ୍ଯାଵହଂ ପାତକିନାଂ ଚ ପୁଂସାମ୍। ଇତି ପଠତି ଯଶସ୍ଯଂ ଯଃ ଶୃଣୋତୀହ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଧୁମୁରନକାରେରର୍ଚନଂ ଵାଥ ପଶ୍ଯେତ୍
ଏହା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରେ, ପାପୀମାନେଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଯେ କେହି ଭକ୍ତିସହିତ ଏହାକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ମଧୁସୂଦନ ଓ ମୁରାରିଙ୍କର ପୂଜା ଦେଖେ, ସେ ଯଶସ୍ୱୀ ହୁଏ।
ମତିମପି ଚ ଜନାନାଂ ଯୋ ଦଦାତୀଂଦ୍ରଲୋକେ ଵିଧିଶିଵଵିବୁଧେନ୍ଦ୍ରୈଃ ପୂଜ୍ଯତେ କଲ୍ପମେକମ୍। ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯମୃଷୀଣାଂ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍
ଯେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାଏ, ସେକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଦେବମାନେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଯେ କେହି ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କର ଶୁଭ କଥାକୁ ସଦା ଶୁଣେ—
ଵିମୁକ୍ତସ୍ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ। ତପଃ କୃତେ ପ୍ରଶଂସଂତି ତ୍ରେତାଯାଂ ଜ୍ଞାନମେଵ ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ତପସ୍ୟାଯୁଗରେ ତପସ୍ୟାର ସ୍ତୁତି ହୁଏ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ କେବଳ ଜ୍ଞାନର।